Chủ nhà với nhà thầu: Nên cương hay... nương?

Dĩ nhiê n, khi sự cố xảy đến, với “ nghề của chà ng” , nhà thầu có kinh nghiệm để “ vượt hiểm” một cá ch an toà n ê m đẹp, tì nh thế xấu nhất là cuốn gó i đi. Cò n chủ nhân ngôi nhà, coi chuyện xâ y nhà là việc trọng đại một đời, khô ng mấy người biết cá ch thá o gỡ vướng mắc để sao cho mì nh khô ng bị thiệt hoặc chá n chường.

Đã có chuyện xảy ra với một chủ nhân ngôi nhà là luật sư. Căn biệt thự của anh vừa xong phần mó ng thì người giá m sá t (độc lập được thuê độc lập) phá t hiện kết cấu tiê u chuẩn sắt thé p lộ thiê n phần mó ng phản ánh rõ khô ng đú ng như bản hợp đồng. Lỗi chủ nhân ngôi nhà là quá tin đội thầu nê n thuê giá m sá t muộn, nê n hầu hết sai lại đã hoà n thà nh, nằm bê n dưới nền đất, muốn khắc phục thì phải đà o lê n là m lại phần mó ng gần như từ đầu. Nhà thầu thừa nhận sai só t do “ đọc sai bản vẽ kết cấu” và phần mó ng phải thuê một đội thi cô ng khá c về là m nê n khô ng kiểm soá t được. Chủ nhân ngôi nhà đò i kiện tụng ra toà là m cho cô ng trì nh bị ì ạch cả thá ng trời.

Hai bê n đều mệt mỏi. Cuối cù ng, trước sự cương quyết của chủ, bê n nhà thầu phải sang thương lượng để là m một bản phụ lục hợp đồng, đưa ra giải phá p kỹ thuật khắc phục đảm bảo an toà n, trong đó, bê n thầu phải chấp nhận mọi chi phí bảo hà nh nếu về sau xảy ra hiện tượng sụt lú n, nứt tường trong một thời gian dà i.

Một cô ng trì nh có chất lượng tốt về kỹ thuật và mỹ thuật, một khô ng gian đẹp là sự kết hợp đầy đủ, toà n diện của nhà thiết kế và cá c nhà thầu thi cô ng nhiều hạng mục.

Một thá ng trời đắp chiếu để “ đối thoại” chưa phải là dà i. Có những cô ng trì nh phải đắp chiếu nửa năm trời vì hai bê n ì à ì ạch, chủ nhân ngôi nhà thiếu cương quyết và nhà thầu thì lại “ chơi bà i nhâ y” , đối thoại mã i khô ng tì m ra giải phá p.

Ở thời điểm hiện nay, để trá nh tì nh trạng trục trặc giữa đường (đe doạ “ đứt gá nh” ), nhiều chủ nhà chọn cá c cô ng ty thi cô ng lớn, có uy tí n, thương hiệu, chấp nhận ở ngưỡng giá cao nhưng đổi lại, an tâ m về mọi mặt. Song, trê n thực tế thì lại khô ng đơn giản như thế giữa bối cảnh nhiều cô ng ty thi cô ng có thương hiệu, nhưng lại “ phâ n quyền” cho cá c đội cai yếu về chuyê n mô n và nhất là cẩu thả, đã dẫn đến những thất vọng nặng nề.

Có nhiều trường hợp khá c, nhà thầu nguyê n là cá c đội cai tá ch ra từ cá c cô ng ty lớn ra là m riê ng đô i khi dễ dà ng chấp nhận những mức giá vừa phải để có hợp đồng, trong quá trì nh thi cô ng thì chơi chiê u “ than thở” thường xuyê n với chủ nhân ngôi nhà, nà o là vật liệu, nhâ n cô ng tăng giá, nà o là khó khăn trong thi cô ng... để kè o nà i, đề nghị chủ nhà bổ sung giá trị hợp đồng. Trong trường hợp nà y, tiến thoá i lưỡng nan, nhiều chủ nhân ngôi nhà đã ngậm đắng nuốt cay chấp nhận để cho xong việc, sợ cương dễ dẫn đến chuyện tinh thần thi cô ng khô ng thoải má i, ảnh hưởng chất lượng cô ng trì nh, có khi cò n lo bị bò n rú t vật liệu cô ng trì nh dễ dẫn tới bất an về sau.

Phải nó i rằng, một bản hợp đồng cà ng minh bạch cà ng tốt. Song, có những thá ch thức dưới văn bản trong quá trì nh xâ y dựng mà chủ nhân ngôi nhà khó sẽ có khả năng lường trước. Mối quan hệ với thầu ở thời điểm hiện nay, vẫn được xâ y dựng theo triết lý “ mềm nắn rắn buô ng”. Ở thời điểm hiện nay, tại cá c cô ng ty xâ y dựng, việc những đội thầu, cai là lao động phổ thô ng, thậm chí, trì nh độ giới hạn, người lao động nhập cư, nê n có khô ng í t phiền toá i mệt mỏi xảy ra với chủ nhân ngôi nhà trong quá trì nh thi cô ng do những khá c biệt về văn hoá ứng xử. Việc chủ nhân ngôi nhà và thầu tranh luận để đi đến thống nhất, thuận cho việc chung khô ng phải lú c nà o cũng dễ dà ng. Nhưng tâ m lý, một đời là m nhà một (và i) lần, cho nê n, nhiều người cố gắng căn cứ vào hoà n cảnh để mọi thứ ê m xuô i, rồi khi cô ng trì nh hoà n tất thì mới tì m cá ch giải toả.

Quả thật, trong xâ y dựng nhà cửa, nhất là ở những xứ mì nh, nơi mà mọi hà nh xử đặt trê n cơ sở quan hệ, cảm tí nh, thì khá ch hà ng khô ng hẳn là thượng đế. Ở thời điểm hiện nay, trong cá c bản hợp đồng xâ y dựng, có một điều khoản mà chủ nhân ngôi nhà đáng chú ý là cần, chí nh là cam kết bảo hà nh miễn phí có thời hạn với cô ng trì nh. Chí nh đâ y là điểm quan trọng rà ng buộc trá ch nhiệm của nhà thầu phải đảm bảo chất lượng cho cô ng trì nh, nếu khô ng, sau đó họ sẽ phải vất vả với chuyện bị chủ nhân ngôi nhà ré o sau nà y. Và đâ y cũng chí nh là điều mà chủ nhân ngôi nhà cần cương quyết đò i hỏi để đảm bảo trong quá trì nh xâ y dựng khô ng xảy ra những thất thoá t trong vật liệu, cẩu thả trong trá ch nhiệm, gâ y ra rắc rối thậm chí thiệt hại nặng nề về sau.

Ứng xử mềm mỏng, nhẹ nhà ng nhưng lại phải tỏ ra nghiê m khắc, độc lập và có chủ kiến trong khâ u giá m sá t ngay từ đầu sẽ đảm bảo cho một mối quan hệ sò ng phẳng có trá ch nhiệm từ hai phí a. Nhà thầu sẽ thê m phần tinh thần nếu giữa trưa nắng có thê m nải chuối, phí ch nước chanh do đí ch thâ n chủ nhân ngôi nhà tạo dựng thể hiện sự quan tâ m, chia sẻ với lao nhọc. Nhưng khi nhất thiết phải cứng rắn, thậm chí, đến mức đưa nhau đến toà á n để đảm bảo cho những điều khoản trong bản hợp đồng khô ng bị bó p mé o, bất tuâ n thì cũng buộc phải dứt khoá t.

Nếu nhà thầu am hiểu, có kỷ luật, có uy tí n cộng với một giá m sá t viê n tốt, thì chủ nhân ngôi nhà coi như được cất đi phần nà o gá nh nặng trong chuyện xâ y nhà. Nó i là phần nà o, bởi vì, đã là là m nhà, kết hợp cùng đá m cưới hay sinh con, những việc trọng đại trong cuộc đời ấy, thể nà o cũng phá t sinh những chuyện “ trời ơi đất hỡi”.

Khi nà o cương, lú c nà o nương, tuỳ cơ ứng biến vậy. Có người nó i vui, xâ y xong một ngôi nhà, chỉ ngồi đú c kết từ những kinh nghiệm ứng xử với ô ng nhà thầu, là đã thấy mì nh “ đắc nhâ n tâ m” lê n nhiều.