Thiết kế, lắp đặt hệ thống dây trong nhà

Cập nhật diễn biến thực tế, trước đây, hễ nói đi dây là mọi người nghĩ ngay tới dây điện. Nhưng hiện tại thì đi dây còn bao gồm cả điện thoại, ADSL, truyền hình cáp... Hệ thống dây mà có vấn đề thì nhà ở cũng rối theo. Mà đi không cẩn thận thì rất dễ rắc rối...

Những khô ng gian lung linh á nh sá ng được nhì n thấy là nhờ những “ nhâ n vật thầm lặng” nằm trong tường, trê n trần

Từ những puli sứ…

Hì nh ảnh những chiếc puli sứ trê n tường, trê n trần nhà là hì nh ảnh quen thuộc cho tới những năm 90 của thế kỷ trước. Đó là cá ch thức định vị dâ y trê n bề mặt, cũng là giải phá p cá ch điện. Hồi đó những vật tư, vật liệu điện… đều thiếu thốn và lạc hậu. Puli sứ và hệ thống dâ y điện đi trê n bề mặt kiến trú c trở thà nh một trong số các hì nh ảnh điển hì nh của một thời kỳ khó khăn; và cũng trở thà nh ký ức của nhiều người.

Sau đó là kiểu đi dâ y bằng ống ghen nổi. Kiểu nà y hệ thống dâ y vẫn nằm trê n bề mặt tường, trần nhưng cá c dâ y nằm trong ống nê n trô ng thẩm mỹ hơn. Có hai loại ống: loại ống trò n và loại hộp (tiết diện hì nh chữ nhật). Loại ống trò n được thi cô ng với cá ch luồn dâ y và o trong lò ng ống rồi định vị ống trê n bề mặt. Cá ch là m nà y tương đối vất vả và khó xử lý ở những khú c cua. Ống ghen hộp được cải tiến khá thuận tiện cho việc lắp đặt. Ống gồm hai thà nh phần: phần đế ống hì nh chữ U được định vị trê n tường, trần theo hướng đi của dâ y trước; sau đó đi dâ y và o lò ng “ chữ U” rồi ú p nắp (cũng hì nh chữ U) lê n. Đâ y là một giải phá p rất hay, tiện dụng, dễ thá o lắp sửa chữa, bổ sung. Đương nhiê n, giải phá p nà y vẫn ké m thẩm mỹ do hệ thống ống lộ trê n bề mặt tường, trong phò ng. Tiếp nữa, với sự ra đời của những loại dâ y dẫn tiêu chuẩn chất lượng vượt trội; cô ng trì nh xâ y dựng cũng được chú trọng đầu tư nhiều hơn cho trang thiết bị kỹ thuật, thẩm mỹ cũng được đò i hỏi cao hơn; hệ thống dâ y dẫn được chô n và o trong tường (cò n gọi là đi â m tường, đi dâ y chết). Giải phá p nà y đến nay vẫn rất phổ biến ở cá c cô ng trì nh nhà ở dâ n dụng, kể cả những nhà ở hiện đại, được rót vốn đầu tư tương đối…

Giải phá p mới hiện đang được đưa vào dùng nhiều là giải phá p đi ống cứng, hay cò n gọi là giải phá p dâ y rú t sau. Đâ y là một giải phá p có nhiều ưu điểm về kỹ thuật, mỹ thuật, tí nh linh hoạt kết hợp cùng an toà n. Tuy nhiê n giải phá p nà y có giá thà nh cao và cũng đò i hỏi nhâ n lực có trì nh độ cao. Giải phá p nà y là chô n trước, định vị những ống nhựa cứng â m tường, sà n, trê n trần về đú ng cá c vị trí mặt hạt cô ng tắc, ổ cắm, vị trí thiết bị (đè n, quạt)… Sau đó mới luồn dâ y theo cá c ống đó trong giai đoạn sau – thường là giai đoạn hoà n thiện cô ng trì nh.

Khô ng chỉ có điện

Kiểu đi dâ y chô n tường truyền thống (đi dâ y chết).

Khi nó i về thiết kế cô ng trì nh, hay tiến trì nh thi cô ng; ta hay nhắc đến cụm từ “ điện – nước”. Đó là một nội dung của thiết kế kỹ thuật, một hạng mục trong giai đoạn thi cô ng. Nhưng gần đâ y trong cá c hồ sơ thiết kế, “ điện – nước” í t khi nằm cù ng nhau (dù khô ng phủ nhận là có những liê n quan nhất định). Bởi đơn giản là có những hạng mục mới liê n quan đến điện nhiều hơn nê n phải gộp và o, đó là cá c hệ thống thô ng tin; tạo thà nh một cụm từ “ điện – chiếu sá ng - thô ng tin”

Hoàn toàn có thể kể sơ qua cá c hệ thống thô ng tin đã trở thà nh rất bì nh thường, là yê u cầu tối thiểu với cô ng trì nh nhà ở: đó là hệ thống điện thoại cố định, hệ thống tí n hiệu tivi (antenna, truyền hì nh cá p), hệ thống internet (có dâ y, khô ng dâ y), cá c hệ thống thô ng tin nội bộ khá c… Bê n cạnh đó, chiếu sá ng cũng trở thà nh một nội dung có thiết kế riê ng do yê u cầu thẩm mỹ nội thất và chất lượng kỹ thuật chiếu sá ng ngà y cà ng cao. Ở thời điểm hiện nay, ở Việt Nam cũng đã có nhiều cô ng trì nh sử dụng hệ thống điều khiển tự động (vẫn thường được gọi là “ nhà thô ng minh” ). Để sử dụng được hệ thống nà y, cũng cần một hệ thống dâ y thô ng tin nhất định (kết hợp với cá c dạng điều khiển khô ng dâ y). Qua những phân tích trên, nó i đến điện, và “ đi dâ y điện” trong cô ng trì nh bâ y giờ, khô ng chỉ là điện chiếu sá ng (cho đè n) và điện động lực (ổ cắm thiết bị), mà bao hà m cả hệ thống thô ng tin. Một số hệ thống hay thiết bị khá c sẽ có khả năng tá ch rời nhưng cũng liê n quan đến điện và chỉ vận hà nh được khi có điện như hệ thống điều hoà – thô ng gió, bì nh đun nước nó ng…

Đi dâ y – dễ rối!

Về lý thuyết, đi dâ y phải có nguyê n tắc. Dẫu vậy trong thực tế lại lắm chuyện buồn cười, bởi nhiều lý do… Có khi là bởi trì nh độ của thợ điện, có khi là do cá ch thức là m việc bất cẩn, chủ quan – coi thường, có khi là vô nguyê n tắc, có khi là những chuyện khá ch quan khó lường… Chuyện cô ng tắc đè n cầu thang (về nguyê n tắc là cô ng tắc đảo chiều) chỉ bật/ tắt được một phí a, do đi thiếu dâ y; sẽ có khả năng là trì nh độ, cũng hoàn toàn có thể là sự thiếu trá ch nhiệm. Chuyện nà y rất cũ nhưng vẫn thường xuyê n xảy ra. Lại có chuyện trê n bức tường có cá i đè n rọi, theo thiết kế dưới đó là bức tranh. Khi chủ nhân ngôi nhà khoan ví t treo tranh thì bỗng dưng “ bụp” , cả nhà tối om. Thì ra anh thợ đi dâ y từ dưới lê n trê n, nê n khi khoan bị khoan đú ng và o dâ y, gâ y đoản mạch. Chuyện nữa: có anh thợ đi cá p ngầm và o sà n từ khi đổ bê tô ng, nhưng lại khô ng đi song song, vuô ng gó c với cá c cấu kiện để dễ định vị mà đi ché o cho ngắn và “ tiện”. Mọi việc ổn cho đến khi thợ trần đến khoan cho một mũi và o trần bê tô ng (để treo xương trần) đụng luô n dâ y điện, thế là đà nh bỏ cả hệ thống dâ y điện đó khô ng dù ng được (vì khô ng thể đục sà n bê tô ng để nối dâ y).

Giải phá p đi dâ y ống cứng (dâ y rú t sau)

Lại nữa, có thợ đi dâ y theo kiểu của riê ng mì nh, chả giống ai, chả theo nguyê n tắc, tiê u chuẩn nà o; miễn đảm bảo khi nghiệm thu là bật đè n đè n sá ng, bật quạt quạt quay… ; nhưng về sau khi gặp sự cố mà khô ng gọi được chí nh thợ nà y thì chủ nhân ngôi nhà đến khốn khổ, bởi bản vẽ hoà n cô ng cũng khô ng có.

Một chuyện khá thú vị gần đâ y rất hay gặp, kể cả với cá c cô ng trì nh mới xâ y hiện đại. Đó là việc nâ ng cấp hay bổ sung cá c hệ thống thô ng tin, truyền hì nh. Việc đấu nối đường internet đường truyền tốc độ cao (ADSL) thay cho kết nối dial up với modem quay số, dù ng chung với đường điện thoại cũ đã là điều tất yếu với mọi người, mọi nhà. Nhưng để ADSL và o tới nhà thì phải qua một sợi dâ y, đó là vấn đề, khi khô ng biết dâ y sẽ chui qua cửa chí nh, cửa sổ, hay ban cô ng, và o phò ng nà o? Cũng tương tự với cá c hệ thống truyền hì nh cá p ngà y cà ng phong phú bởi nhiều nhà đem lại. Đang có cá p thường muốn xem bó ng đá “ độc quyền” phải thê m dâ y. Hoặc có khi một khô ng gian chuyển đổi chức năng, ví dụ phò ng ngủ (khô ng có internet) chuyển thà nh phò ng là m việc cần cổng internet, phải ké o từ phò ng khá c sang.

Ở những trường hợp nà y, hệ thống dâ y điện, dâ y thô ng tin đi ống cứng là một ưu điểm tuyệt đối. Với hệ thống nà y hoàn toàn có thể điều chỉnh đấu nối, thay thế, bổ sung, hoặc loại bỏ những sợi dâ y đã hết chức năng, nhiệm vụ.

Vai trò quan trọng và thầm lặng

Hệ thống dâ y điện và dâ y thô ng tin ngà y cà ng ẩn giấu, ngà y cà ng kí n đá o; nhưng vai trò của nó lại cà ng quan trọng hơn. Thiết bị đồng thời internet đang chi phối mạnh đời sống và cô ng việc. Tất cả những thứ đó đều cần đến điện. Một hệ thống điện – chiếu sá ng – thô ng tin được chăm chút thiết kế và thi cô ng hợp lý, bà i bản, nguyê n tắc khô ng những là m cho việc sử dụng, vận hà nh thuận tiện mà cò n là m cho quá trì nh hoạt động lâ u dà i được an toà n và bền vững.

(Theo SGTT)