Xem nhà biết chủ?

Đó là khoảng thời gian ngô i nhà sống trong suy nghĩ, ước muốn, trí tưởng tượng của chủ nhà nhiều nhất, nó i nghe thì sến, nhưng hoàn toàn có thể ví tì nh nhâ n sống trong mắt nhâ n tì nh.

Chưa có một chuyê n gia tâ m lý nà o đi sâ u nghiê n cứu về những trận “ say nắng” kiểu ấy (nhưng chắc rồi sẽ có thô i – biết đâ u sau khi đọc xong bà i bá o nà y? !) Vì đâ y là giai đoạn quan trọng quyết định hà nh vi tiê u dù ng cho nhà cửa; thời điểm người ta đầy hứng thú, sẵn sà ng chi nhiều tiền bạc nhất để ngô i nhà hoà n thiện về mặt thẩm mỹ theo đú ng mong muốn của mì nh.

Tạm gọi đâ y là thời điểm hiện thực hoá những hì nh dung về một ngô i nhà lý tưởng. Với những chủ nhà lần đầu sở hữu nhà, thì đâ y là thời kỳ đầy son sẻ, việc săn só c, mua sắm, trang trí là để thực hiện cá i ước mơ về một chốn nương thâ n mà bấy lâ u anh (chị) ta ấp ủ trong đầu và trải qua một hà nh trì nh bươn chải, tí ch gó p, dà nh dụm để là m cho nó hiện hữu trê n thực tế.

Vậy, ngay từ đầu, trong ấp ủ hay hì nh dung của chủ nhà, ngô i nhà đã được “ định dạng” từ lâ u. Nó nằm đâ u đó trong tí nh cá ch, trong lối tư duy, cá ch nghĩ của chủ nhân ngôi nhà về khô ng gian sống. Và bâ y giờ, nó được tạo lập, định hì nh dần dần bằng xương cốt vật chất, bằng những chăm chú t tỉ mỉ đến từng dạng vật liệu và bằng cuộc trì nh diễn đầy chi tiết của người sẽ gắn bó với nó. Nó mang và o mì nh một sức sống, một dá ng dấp tinh thần rõ rệt hơn trong thế giới vật chất nà y.

Ảnh minh họa

Nhưng nó i vậy cũng có nghĩa là, trong giai đoạn nà y, điều cần nhất với chủ nhà đó chí nh là xá c định được nhu cầu cần thiết, sự tỉnh tá o nhất định để chống lại cơn tham lam vô bờ bến, thấy gì cũng đẹp, bạ gì cũng mua, như thể muốn ô m cả thế giới và o mì nh để rốt cuộc phải chi quá nhiều cho những mó n khô ng tương thích tốt với ngô i nhà, có khi khô ng sử dụng được. Điều tệ hại nhất với những chủ nhà quá nhiều ham muốn, khô ng cưỡng được cơn say mê mua sắm đó là biến ngô i nhà thà nh một kho chứa những mó n linh tinh, lỉnh kỉnh chướng tai gai mắt. Một câ y grand piano sẽ là m cho gó c phò ng khá ch toá t lê n vẻ sang trọng, lịch lã m, đô i khi giá cả khô ng thà nh vấn đề với những chủ nhân ngôi nhà lắm tiền, nhưng nó sẽ thừa thã i và vô vị nếu chưa bao giờ được cất lê n một nốt nhạc mà chỉ nằm đó đó ng vai trò... trang trí để thoả cơn khá t thè m sang trọng của chủ nhà. Những giá sá ch bì a cứng khó nhằn, biểu tượng của đời sống tri thức trong gia đì nh ngà y nay được nhiều người chăm chú t, bởi đặt cạnh những chù m đè n trang trí xuất xứ châ u  u hay những bộ thảm trải phò ng, cá c bức tiểu hoạ nguồn gốc Arập, thì sá ch luô n rẻ và dễ kiếm hơn nhiều, nhưng liệu có cần thiết phải dựng nê n một tủ kí nh sang trọng với chốt khoá đắt tiền để... cầm tù những cuốn sá ch, bắt chú ng phải đưa gá y buồn bã ngó ra đời sống phù phiếm đỏm dá ng diễn ra hà ng ngà y? Và dễ thấy nhất có lẽ là những bức tranh trê n tường. Nhiều người sẵn sà ng bỏ tiền ra mua những tranh ché p với giá đắt về treo đô i khi cũng chỉ vì... bức tường đã lỡ thiết kế một bộ đè n soi tranh quá đắt giá...

Trong tất cả những trường hợp trê n, ngô i nhà đổi lại thay vì phó ng chiếu tí nh cá ch, đời sống tinh thần của chủ nhân ngôi nhà, thì đối lập với xu hướng trên, nó là nơi phô diễn sự hà o nhoá ng, phơi bà y tí nh khoa trương, trưởng giả học là m sang của anh ta. Người buô n bá n hà ng nội thất cao cấp nếu nắm bắt được tâ m lý há o thắng phù phiếm nà y của một thà nh phần khá ch hà ng, hẳn sẽ tha hồ hốt bạc.

Bước và o ngô i nhà người chơi cổ ngoạn thứ thiệt, sẽ cảm nhận rất rõ mù i vị xa vắng của thời gian khô ng chỉ qua cá c mó n đồ cổ mà cò n qua những tủ, những bà n hợp nhất trong lối bà i trí trầm mặc, thứ á nh sá ng và hương thơm hoà i niệm xa vắng. Bước và o ngô i nhà một ca sĩ trong thế giới biểu diễn, bạn ngửi thấy mù i son phấn trá ng lệ của á nh đè n, của những gian trưng bà y cá c tá c phẩm, cả khoảng lù i thanh tịnh để thoá t khỏi những thị phi. Bước và o khô ng gian sống của một đô i vợ chồng cô ng nhâ n nhập cư, bạn sẽ thấy sự bộn bề lo toan thể hiện trê n những mặt xoong nồi trong khu nấu nướng, sự tạm bợ của những vật dụng rẻ tiền, sự thiếu vắng trống trải ở những khô ng gian chết, mà với chủ nhà, đó là những gó c chờ hoà n thiện vì điều kiện tú i tiền khiê m tốn khô ng cho phé p họ mua sắm trang hoà ng chỉn chu trong một lú c. Mỗi chủ nhân ngôi nhà mỗi cá tí nh, mỗi gia đì nh một nếp sống, sẽ đem tới cho mì nh mỗi cá ch sắp xếp phù hợp, một khô ng gian sống đặc thù. Gu thẩm mỹ, lề lối sinh hoạt, lịch sinh học của chủ nhân ngôi nhà cũng chi phối tới khô ng khí ngô i nhà. Điều nà y chứng minh rõ rà ng bằng cảm giá c choá ng ngợp, ngạc nhiê n, thảng thốt khi bước và o một khô ng gian sống quá ư khá c biệt, nằm ngoà i trải nghiệm thường ngà y ở ngô i nhà thâ n quen. Và đơn giản, đô i khi nó nằm ở cảm giá c trằn trọc khó ngủ khi chú ng ta qua đê m ở một ngôi nhà lạ, gian phò ng lạ.

Nó i có vẻ trá i khoá y, nhưng quả thật, việc mua sắm trang trí để hoà n thiện một ngô i nhà mới, căn hộ mới sẽ tốt hơn lê n nếu tú i tiền của chủ nhà khô ng quá dư dả, họ khô ng quá tự tin kiê u hã nh để bị cá i hứng khởi về một khô ng gian sống lý tưởng, những phó ng chiếu phù phiếm xa lạ cuốn đi hết showroom nà y đến showroom khá c và kết cục là chết ngợp trong một khô ng gian sống khô ng thuộc về mì nh.

Bì nh tĩnh và biết câ n nhắc luô n là một thá i độ cần thiết. Lời khuyê n đó khô ng chỉ tốt cho tú i tiền của bạn mà cò n cho một khô ng gian sống thoải má i, đí ch thực là mì nh. Khô ng í t người đã vượt thắng cảm xú c ham hố mua sắm ban đầu đó bằng cá ch luô n miệng niệm chú: vừa sống, vừa xem, vừa sắm. Sống là tì m sự tương thí ch giữa nhu cầu và thực tế. Xem, là câ n nhắc khả năng, đặc tí nh ngô i nhà sao cho phù hợp, hà i hoà để mỗi vật dụng được mua về thực sự tì m thấy giá trị tối ưu của nó trong ngô i nhà của mì nh, để thấy và kiểm soá t được “ dụng ngữ” đầy trung thực của mì nh ở nơi đồ vật ấy.

Khô ng gian sống là sự phó ng chiếu tí nh cá ch chủ nhà. Nó phó ng chiếu cả sự chừng mực chỉn chu hay quá trớn, mất kiểm soá t trước đời sống đang trà n ngập đồ vật của những con người sống trong đó.

Nguyễn Nguyê n Thảo