Mua bảo hiểm công trình xây dựng, các nhà thầu có trốn tránh?

Ghi nhận thực tế trên thị trường hiện tại cho thấy, Bộ Tài chính đang đưa ra lấy ý kiến về Dự thảo Nghị định quy định bảo hiểm bắt buộc trong lĩnh vực tổ chức thi công triển khai. Trong đó có quy định công trình từ 7 tầng trở lên bắt nhất thiết phải mua bảo hiểm hoặc mức bồi thường tối thiểu cho trường hợp tử vong là 100 triệu đồng.

Khi trao đổi với phóng viên, đa số các đơn vị làm chủ dự án dự án địa ốc (BĐS) đều cùng chung quan điểm, không buộc phải bắt buộc mà đã xây dựng công trình lớn thì việc mua bảo hiểm là việc không có gì bàn cãi.

Phó tổng giám đốc Hưng Thịnh Nguyễn Nam Hiền chia sẻ, đương nhiên nhà phát triển công trình sẽ mua bảo hiểm xây dựng đối với công trình ngay từ đầu mà không nhất thiết phải quy định bắt buộc.

Thế nhưng, nhà phát triển công trình mua bảo hiểm công trình ở mức độ nào, giá trị hợp đồng lớn hay nhỏ còn chịu sự chi phối của mức rủi ro của dự án công trình xây dựng. Thường thì các dự án BĐS là dạng nhà ở, các đơn vị làm chủ dự án sẽ mua bảo hiểm không lớn, còn đối với dự án BĐS nghỉ dưỡng nằm ngay tại vị trí thi công nguy hiểm sẽ đóng mức phí cao hơn. Đơn cử, dự án lấn biển có tên Hoa Phượng ở vịnh Vạn Hương (Hải Phòng) do Tập đoàn DASO làm chủ đầy tư tư, năm 2004 đã bị bão cuốn trôi toàn bộ khối lượng khi đang san lấp mặt bằng. Nếu không mua bảo hiểm công trình, chắc chắn Tập đoàn này đã chịu tổn thất nặng nề.

Theo tiết lộ của một đơn vị phát triển dự án BĐS, xét với những công trình là dự án BĐS thuộc loại nhỏ, thi công trên nền đất ổn định, không mấy phức tạp thì loại bảo hiểm được chọn mua chỉ dừng ở mức để yên tâm chứ khó hoàn toàn có thể đảm bảo cho rủi ro.

Khi tai nạn xảy ra, nhiều nhà thầu lựa chọn phương án tự thỏa thuận với các nạn nhân

Nếu như đối với đơn vị phát triển dự án, bảo hiểm công trình đóng vai trò như “không bắt cũng mua” thì mua bảo hiểm tai nạn bắt buộc cho người lao động với nhà thầu thi công lại là chuyện nhất thiết phải cân nhắc.

Một nhà thầu uy tín thông tin rằng, mức bồi thường cho trường hợp tử vong cho công nhân khi đang làm nhiệm vụ tại công ty thấp nhất là khoảng 300 triệu đồng, chưa kể tới số tiền động viên của những tổ chức đoàn thể.

Theo vị này, mua bảo hiểm là để bảo vệ quyền lợi chính đáng của những người lao động nhưng với công ty trên, không đóng bảo hiểm thì quyền lợi của người lao động vẫn đang được bảo vệ, thậm chí quyền lợi còn cao hơn gấp nhiều lần nếu xét về số tiền.

Vì thế, việc mua bảo hiểm cho công nhân sẽ đội thêm khoản kinh phí vào công trình. Ở chiều ngược lại, công nhân đều được đào tạo bài bản, chuyên nghiệp nên sự cố rất hiếm khi xảy ra, vị này cho biết và khuyến nghị, nên chăng quy định nhà thầu không mua bảo hiểm khi tai nạn xảy ra phải chi trả số tiền như quy định của bảo hiểm hoặc gấp rưỡi, gấp đôi hay gấp ba cho người lao động…

Doanh nghiệp này tính toán, với hơn 3.000 công nhân, liên tiếp trong 5 năm chỉ có 2 vụ tai nạn lao động tử vong với số tiền chi trả là hơn 1 tỷ đồng. Khoản tiền này nếu đem đặt cạnh số tiền đóng bảo hiểm thì người lao động và doanh nghiệp đều có lợi nếu không mua.

Nhưng trên thực tế, số vụ tai nạn tại các công trình xây dựng trong các năm vừa qua đều đặn gia tăng. Hoàn toàn có thể kể tới những vụ điển hình như sập giàn giáo tại Vũng Áng (năm 2015), sập nhịp dẫn cầu Cần Thơ (năm 2007).

Các nhà thầu lớn tóm lại, còn với những nhà thầu “vườn”, phần lớn đều chia sẻ, chưa bao giờ tính tới phương án mua bảo hiểm tai nạn bởi tóm lại số tiền nhận thầu sẽ đội lên làm mất khả năng cạnh tranh. Thông thường thì khi có tai nạn, nhà thầu sẽ tự thỏa thuận với gia đình nạn nhân và mức bối thường sẽ cao hơn quy định bảo hiểm hiện hành.

Việc lấy số tầng làm định lượng cũng rất chung chung, rất dễ bị lách luật với việc sử dụng tên gọi khác đối với quy định công trình có chiều cao từ 7 tầng trở lên phải tiến hành mua bảo hiểm. Một số chuyên gia nhận xét rằng, nên áp theo chiều cao của công trình, bao gồm phần khối ở trên và phần đế (cả tầng hầm).