Yêu cầu các tỉnh thành minh bạch pháp lý của các dự án bất động sản

Theo khẳng định của ông Phạm Tất Đính, phó tổng thư ký Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, chính quyền sở tại phải có trách nhiệm công bố thông tin pháp lý về nhóm dự án bất động sản, nhất là những nơi có quy mô thị trường lớn như Tp. HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ và Quảng Ninh.

Chiếu căn cứ quy định của Nghị định 117/2015 về xây dựng, quản lý và sử dụng hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản thì những địa phương trên đều thuộc nhóm phải thực hiện đem lại dữ liệu, thông tin thị trường bất động sản cho người dân được rõ.

Việc công khai thông tin pháp lý về công trình dự án nhà đất đã được quy
định từ cách đây khá lâu. Ảnh minh họa: Vinh Ân

Nghị định trên cũng yêu cầu trong giai đoạn tiếp theo, toàn bộ các tỉnh thành còn lại cũng đều phải công bố thông tin. Vậy nhưng, dù nghị định đã có hiệu lực cách đây 3 năm, nhưng gần như chưa có địa phương nào thực hiện.

Việc đem lại dữ liệu thông tin, thị trường rất quan trọng vì đảm bảo thông tin đầy đủ, chính xác để khách hàng đầu tư, nhà kiến tạo công trình dự án, người đang phát sinh nhu cầu mua nhà đưa ra quyết định mua bán hợp lý.

Yếu tố này cũng là yêu cầu bắt buộc để minh bạch thị trường, nhất là giữa bối cảnh thông tin thị trường bất động sản hiện đều mù mờ, không có cơ quan nào chủ động đưa ra dữ liệu thông tin chính thống.

Ở một góc độ khác, Luật Kinh doanh bất động sản cũng có nêu quy định về việc bắt buộc công khai thông tin pháp lý về nhóm dự án đầu tư. Xét một cách cụ thể, sau khi được các Sở Xây dựng thẩm định và kết luận đáp ứng đầy đủ các tiêu chí đưa vào bán nhà hình thành trong tương lại, được huy động vốn, thì dự án phải được công bố trên trang thông tin của Sở.

Việc thất thoát giá trị đất sẽ có khả năng xảy ra trong quá trình định giá, chỉ định giao đất dành cho giới đầu tư nhưng lại rất khó truy thu.

Ông Phạm Thanh Hưng, phó Chủ tịch Cengroup, đánh giá rằng nếu Sở Tài chính trình UBND Tp. HCM hủy bỏ khoảng 300 quyết định, công văn chỉ định bán các mặt bằng, nhà đất công cho tổ chức, cá nhân, và đưa vào bán đấu giá đúng theo quy chuẩn pháp lý thì tính khả thi cũng chỉ đúng với dự án chưa triển khai.

Việc chấn chỉnh tính pháp lý nhóm dự án sẽ đóng góp tích cực vào việc bảo
đảm quyền lợi người có nhu cầu an cư. Ảnh: Đ. Hà

Các đơn vị làm chủ dự án khó lòng có thể tự làm nên chuyện định giá đất, giao đất không qua đấu giá sai quy định nên trách nhiệm không phải hoàn toàn do nhà phát triển dự án triển khai mà do hội đồng định giá đất chưa độc lập, khách quan, sát thực tế.

Xét ở khía cạnh khác, quyết định định giá đất trên lại được các sở, ban ngành lấy làm cơ sở để thu tiền sử dụng đất. Bởi vậy, cần xem lại khâu định giá. Thực ra, các đơn vị chức năng của thành phố liên đới nhiều hơn trong việc chuyển đất công thành đất tư.

Ở một góc độ khác, nếu xét từ góc độ doanh nghiệp làm dự án, thì họ chỉ được triển khai khi đã có đủ cơ sở pháp lý. Nhưng qua khảo sát thực tế, có hàng loạt dự án đã hoàn thành, đi vào vận hành khai thác rồi mà vẫn bị truy khoản phí sử dụng đất. Hay có các dự án sau khi bán hết sản phẩm, tới khi làm sổ đỏ cho người dân mới vướng đến khoản phí sử dụng đất.

Từ nguyên nhân này, ông Hưng nhận định rằng cần tìm hướng giải quyết để người có nhu cầu an cư và khách hàng đầu tư được đảm bảo quyền lợi, vì khi đặt trên nền tảng kết luận định giá đất của nhà chức trách có thẩm quyền, họ đã tiến hành các thủ tục về đầu tư, tính toán suất đầu tư, giá bán để kinh doanh có lời.

Giải pháp trước mắt, Qua phân tích của ông Hưng, nếu thu tăng tiền đất nhóm dự án như từng áp dụng với dự án đô thị Phú Mỹ Hưng (quận 7, Tp. HCM) sẽ gây bức xúc cho khối doanh nghiệp phát triển dự án và ảnh hưởng tới môi trường đầu tư.

Từ thực tế đó cần có giải pháp phù hợp khi xem lại giá đất nhóm dự án, cần xem xét trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan trong áp giá đất, giao đất không đúng, đổi lại thay vì buộc đơn vị phát triển dự án, người có nhu cầu an cư phải liên đới trách nhiệm.