Nhà thầu xây dựng lay lắt tìm cách sống qua ngày

Anh Luận, chủ một cô ng ty chuyê n tư vấn – thiết kế – xâ y dựng ở quận 7, vẫn lá i chiếc Mercedes C300 đi tì m đối tá c, gặp bạn bè. Í t người biết cô ng ty của anh chỉ cò n... một nhâ n sự duy nhất là chí nh anh Luận, vừa là giá m đốc vừa là nhâ n viê n. Từ hai năm nay, anh đã phải giải tá n văn phò ng ở quận 3, trả lại mặt bằng do quá í t khá ch hà ng. Danh nghĩa cô ng ty vẫn cò n nhưng khô ng hoạt động. “ Bạn bè, đối tá c cũ gọi. Cá i nà o thấy đá ng thì là m” , anh tâ m sự về cá ch “ sống qua ngà y” tính đến thời điểm hiện tại.

Theo số liệu của bộ Xâ y dựng trong năm 2012 có 17.000 doanh nghiệp xâ y dựng là m ăn thua lỗ và có 2.110 doanh nghiệp xâ y dựng giải thể trê n cả nước. Tì nh hì nh xâ y dựng sa sú t theo đà bắt đầu suy giảm mạnh bắt đầu từ 2010 khi thị trường bất động sản chựng lại, kinh tế khó khăn người dâ n khô ng đầu tư cho nhà cửa và bất động sản.

Riê ng thị trường xâ y dựng dâ n dụng ở Tp. HCM, nhiều nhà thầu cho biết hoạt động của họ bắt đầu suy giảm mạnh dà i, năm sau ké m hơn năm trước. Có nhà thầu cho biết năm 2011 sú t giảm khoảng 20 – 30% khi đối chiếu với năm 2010, năm 2012 khoảng 30 – 40% đặt cạnh 2011, sá u thá ng đầu năm 2013 tiếp tục sú t giảm đến 40 – 50% so cù ng kỳ 2012.

Nhiều nhà thầu cho hay, có việc là m cũng lo vì tì nh trạng khá ch hà ng chậm trả nợ gia tăng. Ảnh chỉ mang tí nh minh hoạ. Ảnh: Thanh Hảo

Nuô i thợ cũng khó

Anh Bảo một thầu xâ y dựng trụ sở ở quận Bì nh Thạnh cho biết ở cô ng ty của anh số lượng cô ng trì nh năm 2012 giảm 30%. Trong sá u thá ng đầu năm 2013 đã giảm tiếp khoảng 20%. “ Chưa biết từ đâ y đến cuối năm tì nh hì nh sẽ ra sao” , anh Bảo nó i. Cô ng ty anh có bốn đội xâ y dựng, cô ng trì nh í t nê n chỉ duy trì cá c thợ chí nh, cò n cá c thợ phụ chỉ tuyển khi có cô ng trì nh. Cá c cô ng trì nh í t nê n có cá c khoảng trống giữa hai cô ng trì nh, để duy trì thợ anh nhận cá c sửa chữa lặt vặt – việc mà trước đâ y anh í t khi nhận là m. Đầu năm 2013 anh nhận một và i cô ng trì nh với giá hầu như khô ng lời, với mục đí ch duy trì và có việc cho thợ là m. Cô ng việc khan hiếm nê n sự cạnh tranh cao, có cá c nhó m xâ y dựng nhận giá thấp, nê n anh cũng phải hạ giá mặc dù khô ng có lời. Khi nhận được hợp đồng những năm trước hoàn toàn có thể mức lời là 15 – 20% năm nay nếu cô ng trì nh nà o được giá chỉ hy vọng mức lời là 10%.

Anh Hoà ng, giá m đốc cô ng ty Bảo Lâ m cho biết anh cù ng với một người bạn chung nhau mở cô ng ty xâ y dựng đã tá m năm, cô ng việc đến thời điểm 2010 vẫn tốt. Cô ng ty anh nhận được nhiều căn biệt thự lớn mức lời ổn định, thậm chí cò n có cô ng trì nh ở Campuchia. Đến năm 2011, cô ng ty bị giảm cô ng trì nh khoảng 30% và đến 2012 giảm đến 70%. Do khá ch hà ng của anh là cá c doanh nghiệp có cơ sở là m ăn lớn, khi kinh tế sú t giảm chí nh họ cũng lao đao vì thiếu vốn, nê n khô ng thể đầu tư về nhà cửa. Anh mất đi lượng khá ch hà ng chủ lực. Tính đến thời điểm hiện tại bạn chung vốn của anh chá n nản, nghỉ việc và chuyển qua lĩnh vực khá c. Anh Hoà ng cố cầm cự với kiểu là m “ du kí ch” : khô ng thuê văn phò ng, nhâ n viê n chỉ có một người là m tại nhà. Chí nh anh phải tự mì nh là m hàng loạt việc như giá m sá t, coi dự toá n, tham gia và o chỉnh sửa thiết kế. Cá c cô ng việc khá c đều thuê người là m theo dạng gia cô ng. Để tồn tại anh mở rộng sang là m nội thất. Anh Hoà ng cho biết tính đến thời điểm hiện tại nhâ n cô ng xâ y dựng khô ng được trả lương thá ng, chỉ khi nà o có cô ng trì nh, mới quy tụ thợ lại. Thợ chí nh khi khô ng có cô ng trì nh cũng phải đi kiếm việc bê n ngoà i. Cò n thợ phụ phần lớn là người ở ngoà i quê, khi khô ng có việc phần lớn họ về quê, khi có việc mới và o thà nh phố.

Nhà thiết kế bỏ cô ng ty

Việc nợ lương, khô ng tăng lương và khô ng có chí nh sá ch khá c dẫn đến tì nh trạng nhâ n viê n chá n nản và nghỉ việc diễn ra phổ biến trong ngà nh xâ y dựng, kiến trú c sư cũng chung số phận. Anh Khá nh một kiến trú c sư đang là m tự do vì mới nghỉ việc ở một cô ng ty nước ngoà i cho biết: “ Tính đến thời điểm hiện tại tì nh trạng nợ lương ở cá c cô ng ty thiết kế và xâ y dựng là... bì nh thường. Vì chí nh cá c cô ng ty đó cũng khó khăn, khô ng có việc là m do cô ng trì nh và dự á n đì nh trệ, trong khi họ cũng bị khá ch hà ng nợ”.

Cá c cô ng ty về xâ y dựng và thiết kế kiến trú c trong năm 2012 đã phải giảm bớt nhâ n viê n, thu bớt mặt bằng vì thu khô ng đủ bù chi và có nhiều cô ng ty phải đó ng cửa. Anh Tuấn, giá m đốc cô ng ty xâ y dựng ở quận Tâ n Bì nh cho biết cô ng ty anh từng ăn nê n là m ra, có năm anh nhận được 25 cô ng trì nh. Tuy nhiê n trong và i năm gần đâ y số lượng hợp đồng giảm sú t nhanh, anh đã phải trả văn phò ng mặt tiền, thuê mặt bằng chung với bạn trong hẻm nhưng vẫn khô ng đủ chi phí. Một số khá ch hà ng cò n nợ tiền đò i khô ng được, cuối 2012 anh quyết định đó ng cửa cô ng ty và chuyển sang là m việc khá c.

Anh Hù ng một kiến trú c sư là m giá m đốc cô ng ty thiết kế và xâ y dựng ở quận 10 cho hay, trong giai đoạn hiện nay tì nh hì nh cô ng ty anh rất khó khăn tuy đã giảm bớt nhâ n viê n, văn phò ng chỉ gó i gọn trong một căn phò ng. Từ đầu năm đến giờ anh gặp và là m việc với ba khá ch hà ng nhưng sau khi thiết kế sơ phá c, khá ch hà ng đều cầm bản sơ phá c ra đi khô ng quay lại. Có khá ch hà ng dù ng bản sơ phá c lấy ý tưởng của anh cho nhà thầu xâ y dựng luô n và khô ng thuê anh là m tiếp. Trước tì nh hì nh đó, anh cho biết sẽ cố cầm cự hết năm nay, nếu khô ng đỡ hơn anh sẽ phải đó ng cửa và xin là m nhâ n viê n cho cá c cô ng ty kiến trú c khá c.

Anh Dũng giá m đốc cô ng ty thiết kế và xâ y dựng ở quận 7 vẫn nhận được hợp đồng thiết kế và xâ y dựng đều đều. Tuy nhiê n, từ cuối năm 2012 anh cũng phải chạy ngược chạy xuô i vay nợ trả cho nhà thầu và nhâ n viê n do khá ch hà ng nợ lâ u khó đò i. Đến thời điểm nà y anh vẫn tiếp tục vừa là m, vừa đi đò i nợ và anh cũng là con nợ phải lo trả nợ.