Đẩy mạnh phát triển các dự án nhà ở cho công nhân trong các khu công nghiệp

Khan hiếm trầm trọng nhà ở cho công nhân

Những số liệu trong thời gian vừa qua của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã nêu bật thực trạng nhức nhối về sự khan hiếm trầm trọng nhà ở cho công nhân tại các tỉnh thành phát triển mạnh địa ốc khu công nghiệp. Sự khan hiếm này là một thực trạng “biết rồi, khổ lắm, nói mãi” của thị trường bất động sản những năm vừa qua. Theo đó, hiện cả nước có 214 công trình nhà ở dành cho công nhân với quy mô sử dụng đất khoảng 600ha.

Trong số 214 dự án này có 116 dự án đã được khởi công xây dựng với 250ha đất, 98 dự án đang đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Các con số đã nêu ứng với mức khoảng 41% phần diện tích thửa đất được chú trọng đầu tư xây dựng và mới chỉ đáp ứng được khoảng 39% mục tiêu về khu lưu trú dành cho công nhân cụm công nghiệp tập trung. Trên thực tế, hiện mới chỉ có khoảng 330 nghìn người lao động ở hệ thống khu công nghiệp có nhà ở.

Những năm qua, cùng với bước tiến nhanh của hệ thống khu công nghiệp, thị trường bất động sản công nghiệp “ăn theo” cũng phát triển mạnh nhưng đa số là sự nở rộ của hoạt động giao dịch đất nền, nhóm dự án tổ hợp khu đô thị với mức chào bán cao. Đơn cử, Ghi nhận thực tế từ hệ thống Tinbds.com phản ánh rõ, vài dự án tiêu biểu đất nền Bắc Ninh, Bắc Giang đang có mức giá trung bình từ 25-50 triệu/m²; đất nền Hải Dương, mức giá trung bình chào bán từ 20-40 triệu/m²; đất nền Vĩnh Phúc là 20-45 triệu/m². Tình trạng này cũng xảy ra tương tự tại một số thị trường phát triển mạnh về phân khúc đất công nghiệp khác trên cả nước. Đây là mức giá vượt khả năng tài chính của các công nhân đang làm việc tại hệ thống khu công nghiệp.

Nghị định 35/2022/NĐ-CP sẽ là nền tảng cho sự bật tăng của phân khúc đất công nghiệp, nổi bật hơn cả là nhà ở phục vụ người lao động giai đoạn sắp tới

Nhà ở thu nhập thấp cho công nhân khan hiếm trầm trọng là bài toán nhức nhối chưa có lời giải thỏa đáng từ nhiều năm nay. Đa số các công nhân đều đang sống trong những căn nhà trọ nhỏ, có diện tích trung bình từ 10-20m² với giá thuê phổ biến từ 1-2 triệu đồng/tháng.

Nghị định 35 “giải” bài toán nhà ở cho công nhân

Nghị định 35/2022/NĐ-CP đặc biệt chú trọng vấn đề phát triển nhà ở phục vụ người lao động. Đồng thời đây chính là điểm mới của nghị định khi công nhân, người lao động được quan tâm về nhà ở và các công trình dịch vụ, tiện ích tại cụm công nghiệp tập trung.

Đi sâu vào chi tiết, khối doanh nghiệp phát triển dự án để được xem xét, chấp thuận chủ trương đầu tư, dự án hạ tầng cụm công nghiệp tập trung phải có quy hoạch xây dựng khu nhà ở và các công trình dịch vụ, tiện ích công cộng cho người lao động. Song song với đó, việc bàn giao đưa vào sử dụng khu nhà ở và công trình dịch vụ, tiện ích công cộng cho công nhân là một trong các điều kiện xem xét mở rộng tổ hợp khu công nghiệp.

Ông Phan Văn Chính, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty IDICO cho biết sự xuất hiện của các cụm công nghiệp tập trung sẽ kéo theo sự gia tăng dân số cơ học lớn, gây áp lực về hạ tầng và nhà ở, nổi bật hơn cả là nhà ở cho công nhân ở các khu vực phát triển mạnh những cụm và khu công nghiệp. Trên thực tế, việc quy hoạch và hạ tầng thường đi sau, không theo kịp tốc độ phát triển, tốc độ đầu tư của hệ thống khu công nghiệp. Từ đó, cần có sự chuẩn bị và quy hoạch từ trước.

Thế nhưng vài năm trở lại đây, do một số cơ chế chính sách chưa phù hợp nên quy hoạch này chưa được áp dụng thực hiện một cách triệt để dẫn đến khó thực hiện. Đồng thời, một số địa phương chưa bố trí các quỹ đất phù hợp nên việc xây dựng nhà ở cho công nhân chưa mang tính khả thi cao, mặc dù Nhà nước đã có những cơ chế để giúp các doanh nghiệp hạch toán các kinh phí làm nhà nhà ở cho công nhân vào chi phí hợp lệ của doanh nghiệp, nhưng thực tiễn rất ít doanh nghiệp hoàn toàn có thể thực hiện được cơ chế này.

Với Nghị định mới, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty IDICO cho biết nhà ở cho Công nhân lao động và Nhà ở chuyên gia sẽ và cần được bố trí tổng thể bài bản cùng với quy hoạch hệ thống khu công nghiệp. Nhà ở cho công nhân tại những cụm và khu công nghiệp cần được Nhà nước tạo cơ chế thông thoáng, tháo bớt các rào cản để giới đầu tư sẽ có khả năng tiếp cận triển khai đầu tư phát triển một cách hài hòa và đồng bộ cùng với việc phát triển các KCN.

“An cư lạc nghiệp” sẽ tạo tâm lý ổn định giúp người lao động yên tâm sản xuất, đem tới nhiều giá trị gia tăng đóng góp cho xã hội. Đồng thời, cũng cần chú trọng việc đầu tư phát triển các hạ tầng xã hội khác để tạo thành quần thể sinh thái KCN phát triển dài hạn, văn minh, hiện đại, đảm bảo an ninh trật tự và thân thiện môi trường. Bài toán nhà ở cho công nhân tại hệ thống khu công nghiệp sẽ từng bước được giải quyết. Phân khúc này sẽ có tiềm năng và dư địa phát triển mạnh trong các năm tới.