Nhiều địa phương điều chỉnh quy hoạch không đúng thẩm quyền

Kiểm toán Nhà nước vừa báo cáo về việc quản lý, sử dụng đất dự án quần thể đô thị 2013-2016 tại 7 địa phương: Lào Cai, Hà Nội, Sầm Sơn (Thanh Hóa), Tp. HCM, thị xã Cam Ranh (Khánh Hòa), Bình Dương, Đồng Nai.

Theo Kiểm toán Nhà nước, công tác này còn hàng loạt bất cập. Tại một số địa phương, việc điều chỉnh quy hoạch chi tiết còn thực hiện không đúng thẩm quyền, điều chỉnh cục bộ chi tiết không phù hợp chi tiết.

Đáng chú ý nhất là tình trạng điều chỉnh quy hoạch vài dự án tiêu biểu tại thành phố lớn mà không đặt trên nền tảng quy hoạch chung, đa số đều tăng diện tích sàn chia nhỏ căn hộ, vượt tầng và chiều cao hoặc giảm diện tích công cộng, cây xanh, tăng mật độ cư dân sinh sống, bổ sung chức năng nhà ở vào lô đất thương mại, văn phòng.

Kiểm toán Nhà nước đánh giá: "Đây là yếu tố cơ bản gây áp lực lớn tới mạng lưới cơ sở vật chất - hạ tầng, hệ thống tiện ích xã hội, nổi bật hơn cả là giao thông đô thị, y tế, giáo dục, làm ảnh hưởng tiêu chuẩn sống hàng ngày dân cư".

Việc điều chỉnh quy hoạch vẫn còn xảy ra tình trạng không đúng thẩm quyền

Khi thực hiện dự án, việc giao đất không thông qua đấu giá mà chủ yếu chỉ định người bỏ vốn đầu tư dẫn đến không xác định được giá thị trường. Đặt cạnh giá thị trường, giá đất được xác định theo phương pháp mà địa phương chọn thường ở mức thấp hơn. Diễn biến đó khiến ngân sách bị thất thoát.

Kiểm toán Nhà nước kiến nghị xử lý tài chính hơn 8.300 tỷ đồng, trong đó tăng thu ngân sách của nhóm dự án được kiểm toán gần 4.000 tỷ đồng. Cũng theo kiểm toán, gần 1.100 tỷ đồng là số tiền phạt chậm nộp nghĩa vụ tài chính về tiền sử dụng đất tại Hà Nội và Bình Dương.

Trong 63 dự án được kiểm toán, có 36 dự án chậm phê duyệt giá đất, kéo dài 12-87 tháng nhưng không đủ thông tin để xác định tiền chậm nộp. Lý do chính khởi nguồn từ việc địa phương chưa ban hành quy định cụ thể (như tại Tp. HCM). Hàng loạt dự án đến khi được kiểm toán vẫn chưa phê duyệt đơn giá đất dù đã được giao đất, xin chuyển mục đích sử dụng từ năm 2013-2015.

Đơn vị này kiến nghị Bộ TN& MT nghiên cứu áp dụng một phương pháp xác định giá đất tối ưu để tránh áp dụng tùy tiện tại mỗi địa phương khác nhau. Ấn tượng hơn, với đất ở hình thành đơn vị ở (officetel, condotel... ) mà tính đến thời điểm hiện tại chưa có quy định, hướng dẫn, cơ quan này cần xây dựng quy định, hướng dẫn, sử dụng riêng.

Cùng với đó, cơ quan kiểm toán cũng có nhiều kiến nghị lên Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp... để có thêm những quy định, hướng dẫn cụ thể hơn ở giai đoạn tiếp theo.