Ngắm những công trình Giải thưởng Kiến trúc quốc gia

Sau 18 năm tổ chức, lần đầu là năm 1994,2 năm xé t giải 1 lần; đâ y là Giải thưởng KTQG lần thứ 10. Giải thưởng KTQG do do Hội KTSVN, Bộ Xâ y dựng và Bộ Văn hó a – Thô ng tin (nay là Bộ Văn hoá Thể thao – Du lịch) đồng tổ chức.

Cô ng trì nh Dolphin Plaza (Hà Nội) - Giải nhất – Tá c giả: DP Architects Pte Ltd (Singapore)

Hội đồng Giải thưởng KTQG 2012, do kiến trú c sư (KTS) Nguyễn Tấn Vạn - Chủ tịch Hội KTSVN là Chủ tịch hội đồng, đã quyết định trao giải thưởng chí nh thức cho 38 cô ng trì nh, tá c phẩm kiến trú c, được phâ n thà nh cá c chuyê n ngà nh: Quy hoạch, kiến trú c cô ng trì nh, nội ngoại thất và ấn phẩm kiến trú c; trong đó có 01 giải nhất, 05 giải nhì, 17 giải ba và 15 giải khuyến khí ch. Hội đồng cũng trao 02 giải cho 02 nhó m KTS trẻ (08 KTS) và 03 giải tập thể cho 03 đơn vị, doanh nghiệp tư vấn thiết kế.

Nhì n và o Giải thưởng KTQG năm 2012; cũng hoàn toàn có thể nhì n nhận lại cả 18 năm cù ng 10 lần trao giải thưởng KTQG, chú ng ta sẽ có khả năng thấy nhiều điều thú vị và cũng đá ng suy ngẫm.

Giải thưởng lớn vẫn xa vời

Trong quy chế Giải thưởng KTQG, có giải thưởng lớn. Cô ng trì nh được giải thưởng lớn là tá c phẩm có giá trị nổi trội trong cá c thể loại, có ý tưởng sá ng tạo đáng chú ý hơn cả, có tí nh xã hội sâ u sắc, có giá trị khoa học và nghệ thuật kiến trú c cao, ứng dụng những giải phá p, cô ng nghệ mới, thâ n thiện với mô i trường, đá p ứng nhu cầu khai thác sử dụng trước mắt và lâ u dà i, tiê u biểu cho hoạt động sá ng tá c kiến trú c Việt Nam trong những năm gần đâ y.

10 lần trao Giải thưởng KTQG trong 18 năm qua, giải thưởng lớn vẫn xa vời với những kiến trú c sư Việt Nam và những cô ng trì nh đã được xâ y dựng trê n đất nước. Cũng nhất thiết phải nó i thê m rằng, trong 18 năm qua, đã có 3 kỳ trao giải mà khô ng có giải nhất, đó là cá c năm: 1998, 2004, 2008.

Trong cá c ngà nh văn học nghệ thuật khá c, giới nghệ sỹ vẫn đang nỗ lực để kiếm tì m những tá c phẩm xứng tầm thời đại, mà cũng chưa thấy. Nếu coi kiến trú c là một người anh em trong đại gia đì nh văn học - nghệ thuật, thì có lẽ những KTS sẽ khó khăn hơn nhiều để có một tá c phẩm xứng tầm thời đại.

Giải nhất năm 2012 và và i thống kê thú vị

Giải nhất Giải thưởng KTQG 2012 thuộc về cô ng trì nh Dolphin Plaza (Từ Liê m, Hà Nội). Đâ y hoàn toàn có thể là một điều bất ngờ với nhiều người trong giới. Bởi lẽ, giải nhất (hoặc giải cao nhất) thường dễ rơi và o những cô ng trì nh lớn, trọng điểm của Nhà nước, sử dụng vốn ngâ n sá ch; những cô ng trì nh văn hoá, biểu tượng có nhiều thuận lợi trong việc triển khai ý tưởng tạo hì nh kiến trú c; hoặc những cô ng trì nh có lợi thế về địa hì nh, cảnh quan thiê n nhiê n... Điều đó đã được chứng minh qua cá c kỳ giải thưởng trước, như Cô ng trì nh Đà i tưởng niệm Tuyê n Quang (giải nhất 1996), Cô ng trì nh Nhà ga T1 cảng hà ng khô ng Nội Bà i (giải nhất 2002), cô ng trì nh Trung tâ m Hội nghị Quốc gia (giải nhất 2006), cô ng trì nh Nhà ga cảng hà ng khô ng Liê n Khương – Đà Lạt (giải nhất 2010)…

Dolphin Plaza (DP Architects Pte Ltd – Singapore thiết kế) - cô ng trì nh đoạt giải nhất Giải thưởng KTQG 2012 là một tổ hợp Dịch vụ - thương mại - nhà ở, và là một dự á n kinh doanh thuần tuý. Nó khô ng hề có những thuận lợi gì khá c như những cô ng trì nh dà nh giải nhất, giải cao trước đó. Nếu xem xé t kỹ, dự á n nà y cò n nằm trong một hiện trạng quy hoạch khô ng hề sá ng sủa, thuận lợi. Và bản thâ n thể loại dự á n, cô ng trì nh nà y có quá nhiều đến mức bã o hoà, chì m lẫn.

Để dà nh điểm cao, Dolphin Plaza đã có một thiết kế có tí nh khoa học rất xuất sắc, hơn là những ý tưởng tạo hì nh kiến trú c thô ng thường. Với Dolphin Plaza, đâ y là lần thứ 2 mà cô ng trì nh thuộc loại dự á n kinh doanh thuần tuý dà nh giải nhất Giải thưởng KTQG. Trước đó, năm 2000, cô ng trì nh Khu du lịch Sà i Gò n – Mũi Né (KTS Nguyễn Văn Tất) dà nh vị trí nà y. Cò n lại, cá c giải nhất khá c đều là những cô ng trì nh “ trọng điểm” vù ng hay quốc gia, cá c cô ng trì nh “ đặc biệt” , cá c cô ng trì nh sử dụng vốn ngâ n sá ch.

Dolphin Plaza cũng ghi dấu ấn lần thứ 2 tư vấn nước ngoà i dà nh giải nhất Giải thưởng KTQG của Việt Nam. Lần thứ nhất là năm 2006, Liê n danh GMP Internatinal GmbH – Inros Lackner AG (CHLB Đức) dà nh giải nhất với cô ng trì nh Trung tâ m hội nghị Quốc gia.

Giải nhất của dự á n Dolphin Plaza là lần thứ 3 mà hai kỳ trao giải liê n tiếp cù ng có giải nhất. Đó là cá c kỳ 1994-1996; 2000-2002 và lần nà y: 2010-2012

Dolphin Plaza là dự á n cao tầng trong đô thị (thể loại cô ng trì nh cao ốc, với 28 tầng) đầu tiê n dà nh giải nhất Giải thưởng KTQG. Cá c cô ng trì nh dà nh giải nhất trước đó (8 cô ng trì nh trong 6/9 kỳ trao giải) đều cao khô ng quá … 5 tầng

Dolphin Plaza là cô ng trì nh thứ 5 ở địa bà n Hà Nội dà nh giải nhất Giải thưởng KTQG, trong tổng số 9 cô ng trì nh đã được trao giải nhất; 4 cô ng trì nh cò n lại thuộc 4 địa điểm khá c nhau là: Campuchia (nước ngoà i), Tuyê n Quang, Bì nh Thuận, Lâ m Đồng. Cá c cô ng trì nh trước đó ở Hà Nội là: Khu nhà ở ngoại giao đoà n (giải nhất 1994); Nhà ga T1 cảng hà ng khô ng Nội Bà i (giải nhất 2002), Trung tâ m hội nghị Quốc gia (giải nhất 2006), Trường THPT Chuyê n Hà Nội – Armsterdam (giải nhất 2010).

Những gương mặt, và những cô ng trì nh

Nhì n và o danh mục kết quả Giải thưởng KTQG 2012, và xem những cô ng trì nh đoạt giải; khó hoàn toàn có thể có những nhận định chí nh xá c toà n diện; bởi kết hợp cùng nhiều giải thưởng khá c; Giải thưởng KTQG cũng có tí nh cơ cấu; trong đó việc phâ n theo chuyê n ngà nh là một tiê u chí xé t giải, bê n cạnh đó đóng vai trò là các động lực cơ cấu “ bất thà nh văn” khá c. Xé t cho cù ng, điều đó là hợp lý, bởi đâ y khô ng phải là cuộc đấu thắng thua, mà là cơ hội để giới KTS nhì n lại mì nh và động viê n lẫn nhau trê n con đường nghề nghiệp. Bản thâ n Hội KTSVN và Hội đồng Giải thưởng KTQG cũng ghi nhận là chưa vận động được hết cá c tá c phẩm, tá c giả tốt, xuất sắc tham gia để cho Giải thưởng tăng thê m chất lượng.

Thế nhưng trên thực tế, nhì n chung, Giải thưởng KTQG 2012 cũng ghi nhận được nhiều cô ng trì nh kiến trú c có giá trị về mặt chuyê n mô n nghề nghiệp, có ý nghĩa xã hội cao. Cá c cô ng trì nh đoạt giải cao khá c đá ng chú ý sẽ có khả năng kể tới cá c cô ng trì nh: Bảo tà ng Đăk Lăk (Đăk Lăk, KTS Nguyễn Tiến Thuận, giải nhì); Nhà hội nghị Đại Lải (Vĩnh Phú c, KTS Võ Trọng Nghĩa, giải nhì), Nhà ga hà nh khá ch cảng hà ng khô ng Cần Thơ (Cần Thơ, CPG Consultants Pte Ltd – Singapore, giải nhì), Chung cư mỏng (Bắc Giang, KTS Hoà ng Thú c Hà o & KTS Nguyễn Duy Thanh, giải ba), Vườn tưởng niệm cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt (Vĩnh Long, KTS Nguyễn Văn Tất & KTS Lê Hiệp, giải ba)…

Cô ng trì nh Bảo tà ng Đăk Lăk (Đăk lăk) - Giải nhì – Tá c giả: KTS Nguyễn Tiến Thuận

Cô ng trì nh Nhà hội nghị Đại Lải (Vĩnh Phú c) - Giải nhì – Tá c giả: KTS Võ Trọng Nghĩa

Cô ng trì nh Nhà ga cảng hà ng khô ng Cần Thơ (Cần Thơ) - Giải nhì – Tá c giả: CPG Consultants Pte Ltd (Singapore)

Cô ng trì nh Vườn tưởng niệm cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt (Vĩnh Long) - Giải ba - Tá c giả: KTS Nguyễn Văn Tất, KTS Lê Hiệp

Cô ng trì nh Quá n Café S (TP HCM) - Giải ba – Tá c giả: KTS Trần Anh Đoà n và cộng sự

Cô ng trì nh “ Chung cư mỏng” (Bắc Giang) - Giải ba – Tá c giả: KTS Hoà ng Thú c Hà o, KTS Nguyễn Duy Thanh và cộng sự

Cô ng trì nh Trường THPT Chuyê n Lê Quý Đô n (Vũng Tà u) – Tá c giả: KTS Nguyễn Anh Tuấn, KTS Nguyễn Hoà ng Sơn

Ở Giải thưởng KTQG 2012, nhiều gương mặt quen thuộc tiếp tục khẳng định tà i năng và thương hiệu của mì nh trê n thị trường tư vấn thiết kế. Một số tá c giả mới cũng đang trở nê n quen thuộc…

KTS Nguyễn Văn Tất (TP Hồ Chí Minh) vẫn bền bỉ sá ng tạo và ghi tê n mì nh và o bảng và ng Giải KTQG. Cô ng trì nh Vườn tưởng niệm cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt (đồng tá c giả với KTS Lê Hiệp) đạt giải ba. Đâ y là lần thứ 10 liê n tiếp KTS Nguyễn Văn Tất nhận giải, và đã nhận giải ở đủ cá c thứ hạng với đa dạng thể loại cô ng trì nh nhất. Ô ng cũng là người duy nhất nhận giải ở tất cả cá c kỳ Giải thưởng KTQG.

KTS Nguyễn Tiến Thuận (ĐH Kiến trú c Hà Nội) cũng đoạt giải cao (giải nhì) với cô ng trì nh Bảo tà ng Bảo tà ng Đăk Lăk. Trước đó, năm 2004, ô ng dà nh giải nhì (khô ng có giải nhất) với cô ng trì nh Toà nhà Trung tâ m - Trung tâ m hội chợ và triển lã m thương mại và văn hoá Hải Phò ng.

Một gương mặt khá c, từ nước ngoà i, nhưng đã quen thuộc với giới KTS Việt Nam là cá c cá c KTS Meinhard fon Gerkan và KTS Nikolaus Goetze (Liê n danh Liê n danh GMP Internatinal GmbH - Inros Lackner AG, CHLB Đức) dà nh giải ba với cô ng trì nh Trụ sở Bộ Cô ng an. Nhó m tá c giả nà y đã thực hiện hai dự á n rất lớn, đặc biệt trước đó; là cô ng trì nh Trung tâ m hội nghị Quốc gia (giải nhất 2006) và cô ng trì nh Bảo tà ng Hà Nội (giải nhì 2010)

Cá c KTS Đoà n Kỳ Thanh, KTS Hoà ng Thú c Hà o; từng được nhìn nhận là KTS trẻ tà i năng; giờ đã qua tuổi trẻ và vẫn giữ được phong độ và vẫn là những gương mặt quen thuộc ở Giải thưởng KTQG. Ở giải thưởng lần thứ 10 nà y, KTS Đoà n Kỳ Thanh dà nh 1 giải ba và 1 giải khuyến khí ch. KTS Hoà ng Thú c Hà o và cộng sự dà nh 2 giải ba và 1 giải khuyến khí ch. Điểm nổi bật là, cô ng trì nh “ Chung cư mỏng” (Bắc Giang, giải ba) của KTS Hoà ng Thú c Hà o và cộng sự thể hiện một cá ch nhì n, quan điểm mới mẻ về chung cư khi mà việc xâ y dựng chung cư đang thiếu sá ng tạo đến bế tắc.

Xu hướng kiến trú c sinh thá i đã và đang hiện rõ né t và mạch lạc hơn, là hướng đi của của nhiều tá c giả, nhất là đối với những kiến trú c sư trẻ với nhiều sá ng tạo. Trong số những gương mặt trẻ nà y, khô ng thể khô ng nhắc tới KTS Võ Trọng Nghĩa. Là một KTS trẻ (sinh năm 1976) và có thời gian hà nh nghề chưa lâ u ở Việt Nam khi đối chiếu với nhiều KTS đã có thâ m niê n, nhưng KTS Võ Trọng Nghĩa đã khẳng định một hướng đi riê ng đầy sá ng tạo. Kiê n trì theo đuổi với vật liệu và kết cấu của tre, ứng dụng khí động học trong cô ng trì nh, hướng tới kiến trú c xanh, bền vững… ; Võ Trọng Nghĩa liê n tiếp gặt há i những thà nh cô ng ở tầm thế giới qua những cô ng trì nh độc đá o và đầy cá tí nh. Đến thời điểm nà y, anh là KTS Việt Nam đoạt nhiều giải thưởng quốc tế nhất trong lịch sử kiến trú c hiện đại Việt Nam.

Ở giải thưởng nà y, KTS Võ Trọng Nghĩa dà nh giải nhì với cô ng trì nh Nhà hội nghị Đại Lải (Vĩnh Phú c), cũng với kết cấu tre; và giải khuyến khí ch với cô ng trì nh Biệt thự đá (Quảng Ninh). Trước đó, ở Giải thưởng KTQG; Võ Trọng Nghĩa dà nh giải nhì năm 2006, giải nhì năm 2008 cũng với những cô ng trì nh độc đá o bằng vật liệu tre.

Những gương mặt trẻ khá c hoàn toàn có thể kể tới là KTS Nguyễn Hoà Hiệp (1978), dà nh giải ba với cô ng trì nh Khu nghỉ dưỡng suối khoá ng nó ng Nha Trang. Đồng thời KTS Võ Trọng Nghĩa, KTS Nguyễn Hoà Hiệp cũng theo đuổi kiến trú c xanh với vật liệu tre. Trong năm 2012, cô ng trì nh Khu nghỉ dưỡng suối khoá ng nó ng Nha Trang (và 1 cô ng trì nh khá c là “ Lam Café ” ) của KTS Nguyễn Hoà Hiệp đã nhận giải thưởng “ Kiến trú c xanh” của Hội KTSVN.

KTS Trần Anh Đoà n (1977) cù ng cộng sự dà nh giải ba với cô ng trì nh Quá n Café S (TP HCM). Ở kỳ giải trước, năm 2010, KTS Trần Anh Đoà n đã nhận giải khuyến khí ch với một cô ng trì nh quá n café khá c có tê n là Miền Đồng Thảo.

Niềm tin cho kiến trú c Việt Nam về lâu dài?

Giải thưởng KTQG lần thứ 10 – năm 2012; với cô ng trì nh Dolphin Plaza nhận giải nhất; đã phản ánh rõ phần nà o một cá ch nhì n khá mới mẻ trong việc phân tích, đá nh giá và phê bì nh kiến trú c. Điều đó cũng chứng minh rằng: Cô ng trì nh ở thể loại nà o cũng hoàn toàn có thể là cô ng trì nh xuất sắc; một cô ng trì nh ở thể loại tưởng khô khan như cô ng trì nh thương mại; hay nhỏ như quá n café cũng sẽ có khả năng là tá c phẩm kiến trú c. Và những gương mặt, những cô ng trì nh qua Giải thuởng KTQG 2012, cũng chỉ ra rằng í t nhiều những điểm sá ng lạc quan trong bức tranh kiến thiết chung xét trên tổng thể vẫn cò n nhiều mảng tối.

Giải thưởng KTQG lần thứ 10 – năm 2012 hoàn toàn có thể coi như điểm mốc của một chặng đường, và thực tế đã ghi nhận nhiều nỗ lực của giới KTS Việt Nam. Giải thưởng cũng chỉ ra rằng có nhiều thay đổi trong việc nhì n nhận kiến trú c - xã hội theo xu hướng tí ch cực, bì nh đẳng và hội nhập; để hoàn toàn có thể hy vọng, đặt niềm tin và o giới KTS Việt Nam và nền kiến trú c Việt Nam trong chặng đường tới.

Lễ trao Giải thưởng KTQG lần thứ 10 – năm 2012 sẽ diễn ra và o ngà y 25/4/2013 tại Hà Nội, trong dịp kỷ niệm 65 năm thà nh lập Hội KTSVN và chà o mừng Ngà y Kiến trú c Việt Nam 27/4.