Đặc khu Thổ Châu, Tỉnh An Giang sau sáp nhập

Lịch sử thành lập:
Quần đảo Thổ Chu gồm tám đảo là đảo Thổ Chu (13,95 km²), hòn Tử (khoảng 1 km²), hòn Cao Cát, hòn Nhạn, hòn Khô (khoảng 15 m²), hòn Đá Bàn, hòn Xanh và hòn Cao. Trong số này, hòn Nhạn là một đảo nhỏ có tổng số diện tích theo km2 khoảng 2. 000 m² với điểm cao nhất đạt độ cao 40 m so với mực nước biển. Đây chính là điểm A1 (9°15′B 103°27′Đ) trên đường cơ sở của Việt Nam.

Thời Việt Nam Cộng hoà, có khoảng 600 dân - đa số là người Kinh gốc Rạch Giá và chỉ có bốn gia đình gốc Khmer - sống tập trung tại bãi Ngự trên đảo Thổ Chu. Thời gian trước sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, có một sân bay trực thăng và vài chiếc tàu BCF của Hải quân Việt Nam Cộng hòa đóng quân và đã bàn giao lại cho dân quân quản lí để chờ đối phương tiếp quản.

Ngày 24 tháng 4 năm 1993, xã Thổ Châu được tái lập, trực thuộc huyện Phú Quốc của tỉnh Kiên Giang.

Ngày 9 tháng 12 năm 2020, huyện Phú Quốc chuyển thành thành phố Phú Quốc. Theo đó, xã Thổ Châu thuộc thành phố Phú Quốc như hiện nay

Kinh tế- giao thông

Xã Thổ Châu có một ấp với bảy tổ tự quản. Toàn xã có 500 hộ gia đình với gần 2. 000 người, trong đó phần lớn là lực lượng hải quân và biên phòng lập gia đình và định cư tại đây, còn lại là dân nhập cư. Dân địa phương sống dựa vào dịch vụ bám vào những chuyến tàu đánh bắt cá, sản xuất tiểu thủ công nhỏ lẻ, trồng trọt, chăn nuôi và đánh bắt hải sản ven bờ. Dân số luôn biến động theo từng mùa, và việc quản lí an ninh trật tự gặp nhiều khó khăn.
Kinh tế của xã đảo chủ yếu là đánh bắt hải sản và lâm nghiệp. Cư dân chủ yếu trên đảo là ngư dân từ Cà Mau và cán bộ biên phòng (đảo thuộc vùng E, quân chủng Hải quân).
Hệ thống chính trị huyện Thổ Châu gồm: Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban MTTQ và các đoàn thể, các cơ quan ngành dọc. Tổ chức bộ máy chính quyền có Hội đồng nhân dân; UBND và UBND có 4 phòng chuyên môn là Văn phòng, Phòng nội chính Pháp chế, Phòng Kinh tế, phòng văn hóa - Xã hội.
Trong tương lai, phát triển du lịch và xây dựng Thổ Châu thành đảo du lịch sinh thái biển chất lượng cao. Phát triển đa dạng các loại hình du lịch, thể thao, vui chơi giải trí cả trên đảo và trên biển. Đẩy mạnh hợp tác với các nước quanh khu vực Vịnh Thái Lan, mở các tuyến du lịch bằng đường biển từ Thổ Châu đến các trung tâm đô thị, các khu du lịch các nước trong khu vực, du lịch sẽ là ngành kinh tế mũi nhọn của huyện đảo sinh đẹp này.
Song song đó, quy hoạch Thổ Châu phát triển mạnh các loại hình dịch vụ thương mại, tài chính, ngân hàng và các dịch vụ cao cấp khác gắn với du lịch. Hướng đến phát triển nông nghiệp sạch, chất lượng cao phục vụ du lịch, phát triển chăn nuôi hộ gia đình gắn với bảo vệ rừng, nhất là rừng nguyên sinh.
Bên cạnh đó phát triển Thổ Châu với những ngành nghề công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp theo hướng khai thác tài nguyên một cách hợp lý, cung ứng tàu biển, sửa chữa nhỏ tàu biển tại cảng; tập trung phát triển ngành công nghiệp thực phẩm và đồ uống, sản xuất hàng tiêu dùng và đồ trang sức, thủ công mỹ nghệ…. Hình thành cụm tiểu thủ công nghiệp có quy mô phù hợp, đầu tư cơ sở hạ tầng đồng bộ gắn với bảo đảm an ninh, quốc phòng và toàn vẹn lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc.

Văn hóa- du lịch

Đảo Thổ Chu thuộc quần đảo này lần đầu tiên được đề xuất thành lập khu bảo tồn biển vào năm 1995. Tiếp theo đó, Ngân hàng Phát triển Châu Á đã đề xuất việc xây dựng khu bảo tồn biển đảo Thổ Chu với diện tích 22. 400 hecta, trong đó phần đất liền có tổng số diện tích theo km2 là 1. 190 ha và mặt biển là 21. 210 ha.