Xã Chân Mộng, Tỉnh Phú Thọ

Xã Chân Mộng thành lập theo nghị quyết Số: 1676/NQ-UBTVQH15; Ngày: 16/06/2025
Thông tin cơ bản:

• Mã số: 08038
• Trung tâm hành chính: Trụ sở UBND xã Tiêu Sơn cũ
• Diện tích: 89.85 km²
• Dân số: 38,565 người
• Mật độ dân số: 428 người/km²
• Sáp nhập từ: Xã Hùng Long, Xã Yên Kiện, Xã Chân Mộng

Thông tin về Xã Hùng Long (cũ - trước sáp nhập):
Hùng Long là 1 xã của huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ. Xã Hùng Long có tổng số diện tích theo km2 7,99 km², tổng số dân vào năm 1999 là 2636 người, mật độ dân số tương ứng 330 người/km².

Làng nghề

Xã Hùng Long là một trong những xã có truyền thống ươm, chiết cây, làm cây giống như cây Vải thiều, Vải chín sớm, Vải, Cam Thanh hà, quất cảnh từ những năm 1970-1980 của huyện Đoan Hùng. Trong những năm qua những người yêu nghệ thuật, có tư tưởng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, với truyền thống ươm, chiết cây, làm cây giống của xã đã từng bước gây dựng nên một nghể mới, đó là nghề trồng Hoa và cây cảnh. Ngày 10/02/2015, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Hùng Long đã long trọng tổ chức lễ đón nhận bằng công nhận: Làng nghề Hoa và cây cảnh xã Hùng Long.
Nghề trồng hoa và cây cảnh ở xã Hùng Long được nhiều hộ nhân dân tham gia. Đến nay tổng số hộ tham gia làm nghề là 63 hộ, chiếm 35% tổng số hộ của làng, giá trị sản xuất, thu nhập riêng về hoa và cây cảnh năm 2013: Doanh thu đạt 3,9 tỷ đồng, thu nhập đạt 2,1 tỷ đồng. Năm 2014, doanh thu đạt 3,2 tỷ đồng, thu nhập đạt 2,1 tỷ đồng. bình quân thu nhập về hoa và cây cảnh 31,7 triệu/hộ, nhiều hộ có thu nhập trên 100 triệu đồng/năm thu nhập từ hoa, cây cảnh. Phục vụ cho dịp tết 2015 các hộ đã trồng trên 3 vạn cây hoa cúc, hàng nghìn cây hoa Ly, hàng chục ha quất cảnh; các sản phẩm của Làng nghề sản xuất ra tiêu thụ rất ổn định và hiệu quả.
Sau khi xem xét khả năng đất đai và lao động, nguồn vốn, Năm 2015 với định hướng tăng trưởng và phát triển từ 12%-15% so với năm 2014. Sẽ mở rộng hội viên lên 90 hộ, tăng 42,8% so với năm 2014, mở rộng thêm diện tích vườn 10-15 ha, thu hút thêm 70 đến 90 lao động. Làng nghề sẽ tăng cường các giải pháp kỹ thuật, huy động thêm 10%- 15% Vốn, đưa thêm một số loại hoa đẹp, quất thế, và thêm nhiều giống phong lan. Thông qua giao lưu sẽ mở rộng thị trường quảng bá sản phẩm để tiêu thụ sản phẩm.
Thông tin về Xã Yên Kiện (cũ - trước sáp nhập):
Yên Kiện là 1 xã của huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ. Xã Yên Kiện có tổng số diện tích theo km2 10,76 km², tổng số dân vào năm 1999 là 3443 người, mật độ dân số tương ứng 320 người/km².

Yên Kiện - in dấu chân Người

Vào năm 1946, khi thực dân Pháp quay trở lại chiếm đóng Việt Nam lần nữa, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng, Chính phủ đã phát động Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến. Do yêu cầu nhiệm vụ phải đảm bảo bí mật, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng, Chính phủ đã di chuyển dần lên Chiến khu Việt Bắc và trong hành trình ấy, đúng rạng sáng ngày 4/3/1947 Bác Hồ đã đặt chân lên đất Phú Thọ. Sau khi dừng chân tại xã Cổ Tiết (huyện Tam Nông), rồi tiếp theo đến xã Chu Hóa (huyện Lâm Thao) và 5 giờ chiều ngày 30/3/1947, Bác và đoàn cán bộ đã về đến xã Yên Kiện (huyện Đoan Hùng).
Trong niềm vui, niềm vinh dự tự hào kể về những ngày được đón Bác ở và làm việc, ông Nguyễn Hữu Vạn, con trai cụ Nguyễn Ngọc Đa – chủ nhân ngôi nhà Bác ở khi xưa kia giờ đã 80 tuổi nhưng vẫn còn minh mẫn suy tư kể lại: Khi đoàn công tác đến, các đồng chí trong đoàn và cán bộ địa phương bàn bạc, bố trí cho Bác ở tại ngôi nhà của gia đình tại xóm Đình Mụ. Đó là một ngôi nhà gỗ 3 gian, phía trước nhà cách quốc lộ 2 gần 3 km, phía sau là rừng núi hiểm trở. Khi đó, gia đình đã chuyển đi nơi khác để nhường nhà cho cán bộ làm việc. Trong những ngày Bác ở Yên Kiện, máy bay địch hoạt động liên tục trên vùng trời, nên ban ngày Bác và đoàn công tác phải ra rừng làm việc, đến tối mới về nhà để nghỉ. Suốt mấy ngày ở đây, Bác đã làm việc rất nhiều, trong đó, Người đã ký Sắc lệnh số 39/SL hủy bỏ tất cả các kiểu tem trước bạ và giấy tín chỉ đã lưu hành trước ngày 19/02/1946, ấn định cách thức thu thuế, tem trước bạ mới và Sắc lệnh 40/SL cho phép 1 kiều dân Trung Hoa nhập quốc tịch Việt Nam. Sau khi Bác và đoàn cán bộ rời khỏi địa phương vào tối ngày 01/4/1947, lúc đó, nhân dân Yên Kiện mới được biết trong đoàn công tác có Bác.

Kinh tế - Xã hội

Thực hiện mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Yên Kiện đã đổi thay nhiều so với trước. Cả 9 thôn trong đó có 3 thôn người đồng bào dân tộc Cao lan đều đã có điện lưới quốc gia. Hầu hết đường giao thông liên xã, liên thôn đều được trải nhựa hoặc đổ bê tông rộng rãi, khang trang thuận lợi cho việc đi lại của nhân dân. Ngọn núi Mản thuộc Làng Mản người dân tộc Cao Lan cao nhất nhì Đoan Hùng khi xưa, lau sậy um tùm nay thay vào đó là những vạt rừng keo, rừng thông xanh um, vừa ngăn nước lũ lại vừa là nguồn lâm sản quý giá giúp người dân phát triển kinh tế. Nhiều năm gần đây, Yên Kiện liên tục được mùa nhờ áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, đưa các giống cây con có năng xuất cao vào đồng ruộng. Trên địa bàn xã, hàng trăm các mô hình kinh tế vườn rừng, vườn đồi, dịch vụ xây dựng, vận tải, xăng dầu, chế biến nông lâm sản mọc lên khắp nơi đã giúp người dân Yên Kiện thoát nghèo, nâng cao mức thu nhập. Bình quân thu nhập đầu người đạt trên 20 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn dưới 9%. Trường học, trạm y tế xã đều được công nhận đạt chuẩn quốc gia, trường lớp khang trang, học sinh đỗ đạt vào các trường đại học, cao đẳng ngày càng tăng so với trước. Cả 9 thôn đều có nhà văn hóa. Hoạt động văn hóa văn nghệ được duy trì và phát triển góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân.

Thông tin về Xã Chân Mộng (cũ - trước sáp nhập):
Chân Mộng là 1 xã của huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ. Xã Chân Mộng có tổng số diện tích theo km2 9,81 km², tổng số dân vào năm 1999 là 3129 người, mật độ dân số tương ứng 319 người/km².
Cách đây hơn 60 năm, ngày 17-11-1952, tại khu vực Chân Mộng - Trạm Thản thuộc hai huyện Phù Ninh và Đoan Hùng (Phú Thọ) đã diễn ra trận đánh lịch sử Chân Mộng - Trạm Thản, bẻ gãy cuộc hành quân Loren của thực dân Pháp trong Chiến dịch Tây Bắc, tạo tiền đề để quân và dân ta làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu. Chiến thắng đã đi vào lịch sử oai hùng của Quân đội nhân dân Việt Nam, trong đó có sự đóng góp to lớn của quân và dân Phú Thọ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.
Trong trận chiến này, ta đã tiêu diệt hơn 400 tên địch, phá hủy 44 xe cơ giới, trong đó có 17 xe tăng, xe bọc thép, thu nhiều quân trang, quân dụng của địch. Đây được coi là trận đánh phá hủy nhiều xe cơ giới nhất ở Đông Dương kể từ ngày đầu cuộc kháng chiến.

Kinh tế - Xã hội

Chân Mộng có tổng diện tích đất nông, lâm nghiệp gần 813 ha, mục đích sử dụng đất khá đa dạng như gieo trồng các loại cây lương thực, trồng rừng, trồng chè, nuôi thả thủy sản… Thu nhập của người dân ở đây vẫn chủ yếu trông vào nông, lâm nghiệp. Mặt thuận lợi trong sản xuất nông, lâm nghiệp ở Chân Mộng là đất đai có độ chua thấp, thành phần cơ giới trung bình, độ phì ổn định; đất ruộng phù hợp với thâm canh cây lúa nước và hoa màu các loại; đất trên đồi là ưu thế của phát triển kinh tế đồi rừng trồng cây chè, cây nguyên liệu giấy...
Từ nguồn vốn được phân bổ cùng với những nguồn vốn đầu tư khác, chính quyền xã đã tập trung phát triển sản xuất theo hướng đẩy mạnh chăn nuôi và đầu tư vào cây chè. Chân Mộng đã và đang bắt đầu triển khai quá trình thay thế các giống chè cũ bằng giống chè DH1 có năng suất và chất lượng cao. Ngoài ra, xã cũng đang trồng thí điểm giống chè chất lượng cao Phúc Vân Tiên và Kim Tiên. Từ nhiều năm nay, cùng với đồi rừng, cây chè vẫn là một trong những cây chủ lực trong phát triển kinh tế của Đoan Hùng nói chung và Chân Mộng nói riêng. Tuy nhiên, sau một thời gian dài, các giống chè cũ đã không còn phù hợp và đáp ứng sản xuất với quy mô lớn nên cần thay thế. Hiện nay, Chân Mộng đã thay thế được 10,6/44ha chè, trong đó có 2,6 ha chè chất lượng cao. Nhiều hộ dân có tổng số diện tích theo km2 là chè lớn đã tự mình tìm mua các giống chè có năng suất cao để đưa vào trồng.
Cùng với việc thay thế chè giống cũ, chính quyền xã Chân Mộng cũng chủ trương đưa chăn nuôi trở thành một trong những trọng điểm đầu tư nhằm phát triển kinh tế của địa phương. Nằm trong hợp phần phát triển sản xuất của chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, đã có 40 con lợn giống máu ngoại được đưa về nhằm cải tạo đàn lợn trên địa bàn. Đây chỉ là bước đầu trong quá trình cải tạo chất lượng đàn vật nuôi nhằm tăng giá trị kinh tế, giúp người dân có thêm thu nhập.