Xã Đại Đình, Tỉnh Phú Thọ

Xã Đại Đình thành lập theo nghị quyết Số: 1676/NQ-UBTVQH15; Ngày: 16/06/2025
Thông tin cơ bản:

• Mã số: 08923
• Trung tâm hành chính: Trại Mới, xã Đại Đình, tỉnh Phú Thọ (Trụ sở xã Đại Đình)
• Diện tích: 44.00 km²
• Dân số: 20,551 người
• Mật độ dân số: 467 người/km²
• Sáp nhập từ: Thị trấn Đại Đình, Xã Bồ Lý

Thông tin về Xã Đại Đình (cũ - trước sáp nhập):
Đại Đình là 1 xã của huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc, nước Việt Nam.

Vị trí địa lý

Đại Đình là xã miền núi nằm ở phía Bắc của huyện Tam Đảo, tổng diện tích tự nhiên của xã là 3452 ha. Trong đó diện tích trồng trọt là 512ha, còn lại là đất đồi rừng, thổ cư và ao hồ. Phía Đông Bắc Đại Đình là dãy núi Tam Đảo hùng vĩ nằm án ngữ tạo nên gianh giới tự nhiên giữa tỉnh Vĩnh Phúc và tỉnh Thái Nguyên, phía Tây Đại Đình giáp huyện Lập Thạch, phía Nam giáp các xã Đồng Tĩnh, Hoàng Hoa, Tam quan. Xã có tuyến đường tỉnh lộ 302 chạy qua, tạo thuận lợi cho Đại Đình trong quá trình giao lưu kinh tế, văn hóa – xã hội.
Ngược dòng thời gian, Đại Đình trước đây là cương vực của các làng Hữu Tài, Đại Điền, Suối Đùm, Lán Than, Sơn Thanh, Sơn Phong, Đông Lính, Sơn Đình, Ấp Đồn, Trại Mới, Đền Thỏng, Đông Lộ, Đồng Hội, Lõng sâu và Giáp Giang thuộc tổng Quan ngoại huyện Tam Dương. Năm 1927 tổng Quan Ngoại thêm làng Quan Đình và Luận Phẩm tồn tại đến trước cách mạng Tháng 8/1945. Đến đầu năm 1946, theo chủ trương của Chính phủ cấp tổng bị bãi bỏ để lập Đại xã, vì vậy các làng thuộc tổng Quan Ngoại sáp nhập thành xã Đại Đình như ngày nay.

Diện tích - Dân cư

Xã Đại Đình có tổng số diện tích theo km2 34.83 km², được chia thành 15 thôn,
Tổng số dân vào năm 2003 là 8366 người, mật độ dân số tương ứng 240 người/km².
Toàn xã có nhiều dân tộc anh em cùng chung sống như: Kinh, Sán Dìu, Thái, Mường, Dao. Địa bàn xã có 02 đạo chính là Thiên Chúa giáo và Phật giáo.

Du lịch

Đại Đình có 8 đền, đình; 7 ngôi chùa; 02 Thiền viện Trúc lâm Tây Thiên. Du khách trong và ngoài nước biết đến Tam Đảo không chỉ bởi nơi đây có khu du lịch Tam Đảo mà còn có khu danh thắng Tây Thiên. Đến với Tây Thiên là: “Đến với Phật về với Mẫu”, lễ hội Tây Thiên được tổ chức vào 15/2 âm lịch hàng năm, để tưởng nhớ Tam Đảo Sơn Trụ Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu, Bà là Chính Vương Phi của Hùng Chiêu Vương thứ VII đã có công dẹp giặc Thục mang lại thái bình cho nhân dân.
Bên cạnh đó, Tây Thiên còn được coi là nơi phát tích của Phật giáo, nơi ẩn chứa nhiều trầm tích huyền thoại và với hệ thống di tích Phật giáo có từ lâu đời. Đây là điểm du lịch nổi tiếng, biểu tượng đặc trưng cho địa văn hóa trung du Vĩnh Phúc, không chỉ hấp dẫn bởi vẻ đẹp tự nhiên mà còn là vùng đất thiêng mang đậm dấu ấn văn hóa, lịch sử, là vùng đất hứa của du lịch sinh thái và du lịch tâm linh.

Kinh tế

Ngày nay trong công cuộc đổi mới của đất nước, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc xã Đại Đình hăng hái thi đua lao động sản xuất, đạt được nhiều kết quả tích cực. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 14 – 15%/năm, lương thực bình quân đầu người đạt 350kg/người/năm, thu nhập bình quân đầu người 11,2 triệu đồng/người/năm. Cơ cấu kinh tế có sự chuyển biến rõ rệt, nhờ có tiềm năng, lợi thế về du lịch tâm linh, tín ngưỡng, sinh thái mà ngành dịch vụ - du lịch ngày càng chiếm tỷ lệ cao trong cơ cấu ngành kinh tế. Năm 2011, du lịch – dịch vụ chiếm 34%, nông lâm thủy sản chiếm 42% và công nghiệp – xây dựng chiếm 24%. Giá trị sản xuất nông nghiệp 5 năm qua của xã đạt 70,7 tỷ đồng, giá trị sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, vận tải đạt 40,657 tỷ đồng. Tổng thu nhập từ hoạt động du lịch năm năm trở lại đây đạt 60 tỷ đồng.
Bằng nguồn vốn đối ứng của địa phương và hỗ trợ của nhà nước, xã đã xây mới được 05 trường học (02 trường mầm non, 02 trường tiểu học, 01 trường THCS) trong đó có 01 trường được công nhận đạt chuẩn quốc gia mức độ 1. Xây dựng trạm y tế xã bảo đảm công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân. Tỷ lệ hộ nghèo mỗi năm giảm từ 1- 1,2%/năm. Hệ thống mạng lưới điện được nâng cấp cải thiện, hệ thống đường giao thông cơ bản được bê tông hóa trục chính tạo thuận lợi cho nhân dân trong xã giao lưu phát triển kinh tế - xã hội và phục vụ cho phát triển du lịch.
An ninh, trật tự an toàn xã hội luôn đảm bảo. Hàng năm xã thực hiện tốt công tác dân vận, hoàn thành tốt việc quyển chọn và gọi công dân nhập ngũ và công tác huấn luyện dân quân tự vệ, nhiều năm ban CHQS xã được cấp trên khen thưởng và tặng nhiều bằng khen.
Xã Đại Đình được tỉnh, huyện đầu tư nhiều công trình trọng điểm như: Khu trung tâm Văn hóa lễ hội Tây Thiên, Bảo Tháp, chùa Thiên Ân, làng văn hóa du lịch cộng đồng (thôn Đồng Thỏng), quy hoạch, trùng tu tôn tạo lại các nhà đền thuộc Khu danh thắng Tây Thiên…hiện nay, các hạng mục công trình đang được triển khai xây dựng và hoàn thiện. Khi đi vào hoạt động đây sẽ là những điểm du lịch tâm linh, tín ngưỡng thăm quan thắng cảnh lý tưởng thu hút du khách thập phương trong và ngoài nước. Dự kiến trước năm 2020 Tây Thiên sẻ trở thành thị trấn và là Trung tâm lễ hội của tỉnh Vĩnh Phúc.
Thông tin về Xã Bồ Lý (cũ - trước sáp nhập):
Bồ Lý là 1 xã của huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc, nước Việt Nam.

Diện tích - Dân số

Tổng diện tích tự nhiên: 934,92 ha.
Trong đó, diện tích đất nông nghiệp 746,77ha, chiếm 79,87% diện tích của xã; đất phi nông nghiệp 64,65ha, chiếm 6,91% diện tích của xã.
Dân số (tính đến tháng 7/2012) là 1625 hộ, 6240 nhân khẩu.
Có 7 dân tộc sinh sống trên địa bàn: Kinh, Sán Dìu, Tày, Nùng, Mường, Lào, Hoa kiều.
Đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 30,5%; Mật độ dân số bình quân 646 người/km2, tỷ lệ hộ nghèo ngày càng giảm.

Vị trí địa lý

Xã Bồ Lý nằm ở phía Bắc của Huyện Tam Đảo, cách trung tâm huyện khoảng 15 km. Phía Bắc giáp với xã Yên Dương; Phía Đông giáp với xã Đạo Trù; Phía Tây giáp với xã Thái Hòa(huyện Lập Thạch); Phía Nam giáp với xã Đại Đình.
Bồ Lý có địa hình chủ yếu là đồi núi, đồng ruộng bậc thang, diện tích đất nông nghiệp nhỏ lẻ xen lẫn giữa các gò đồi. Thổ nhưỡng có 3 nhóm đất chính: Đất phù sa; đất bạc màu; Đất đỏ vàng nhạt. Xã Bồ Lý có Sông Phó Đáy chảy qua, ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình sản xuất nông nghiệp của xã.

Lịch sử

Xã Bồ Lý có từ thời Lý, Trần thuộc tổng Yên Dương huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Yên. Từ năm 1945 xã huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc. Từ 01/01/2004 là xã Bồ Lý, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc. Hiện nay xã có 12 thôn gồm: Thôn Đồng cà, Tây Sơn, Yên Hòa, Nghĩa Lý, Cầu Trang, Bồ Ngoài, Bồ Trong, Chùa Bồi, Ngọc Thụ, Trại Mái, Đồng Bụt và Tân Lập.

Kinh tế

Xã Bồ Lý giữ tầm quan trọng trong quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của huyện Tam Đảo đến năm 2020, tầm nhìn 2030, trong đó có việc chuyển đổi hướng cơ cấu cây trồng sang các giống lúa đặc sản và lúa chất lượng cao và đặc biệt là phát triển giống cây ăn quả đặc trưng của Bồ Lý là cây Na dai.

Di tích lịch sử

Trên địa bàn xã Bồ Lý có 9 điểm di tích. Trong đó có 5 ngôi đình, 3 ngôi chùa, 01 miếu. Đã có 02 di tích được xếp hạng đó là: Đình, Đền Bồ Lý thờ thất vị đại vương.