Xã Hy Cương, Tỉnh Phú Thọ sau sáp nhập

Xã Hy Cương thành lập theo nghị quyết Số: 1676/NQ-UBTVQH15; Ngày: 16/06/2025
Thông tin cơ bản:

• Mã số: 08515
• Trung tâm hành chính: Khu 6, xã Hy Cương, tỉnh Phú Thọ (Trụ sở UBND xã Thanh Đình cũ)
• Diện tích: 23.95 km²
• Dân số: 22,693 người
• Mật độ dân số: 945 người/km²
• Sáp nhập từ: Xã Thanh Đình, Xã Chu Hóa, Xã Hy Cương

Thông tin về Xã Thanh Đình (cũ - trước sáp nhập):
Thanh Đình là 1 xã của thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Xã Thanh Đình có tổng số diện tích theo km2 7,9 km², tổng số dân vào năm 2006 là 6223 người, mật độ dân số tương ứng 788 người/km². Phía Đông giáp với xã Thụy Vân, phía Tây giáp với xã Chu Hóa và nhà máy suppe hóa chất Lâm Thao, phía Nam giáp với xã Cao Xá và Sơn Vi-huyện Lâm Thao, phía Bắc giáp khu công nghiệp Thụy Vân.
Ngày 1/9/2014, xã Thanh Đình long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 60 năm ngày thành lập Đảng bộ, thành lập xã Thanh Đình (2/9/1954 – 2/9/1014) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba

Kinh tế - Xã hội

Nhiệm kỳ 2010-2015, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực. Thu nhập bình quân đầu người năm 2014 đạt 18,6 triệu/ người, bằng 186% so với mục tiêu đề ra. Tỷ lệ hộ nghèo còn 3,4%, giảm 5,5% so với đầu nhiệm kỳ. Đặc biệt, trong nhiệm kỳ vừa qua, dưới sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, sự năng động của chính quyền và công tác phối hợp vận động của các đoàn thể, sự cố gắng của nhân dân bộ mặt nông thôn xã Thanh Đình ngày càng đổi mới, hết năm 2014, xã đã đạt 16/ 19 tiêu chí nông thôn mới. Trong công tác xây dựng Đảng, hàng năm xã có 88% trở lên chi bộ đạt TSVM, 90% trở lên Đảng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Thông tin về Xã Chu Hóa (cũ - trước sáp nhập):
Chu Hóa là 1 trong những xã miền núi của thành phố Việt Trì, cách trung tâm thành phố khoảng 20 km2; xã có tổng số diện tích theo km2 hơn 9,314km2, dân số trên 5.000 người, được chia làm 10 khu dân cư. Là một xã thuần nông với khoảng 70% dân cư sống bằng nghề nông.

Kinh tế - Xã hội

Là một xã cách xa trung tâm thành phố nhưng Chu Hóa có điều kiện giao thông khá thuận lợi, mặt đường đã cơ bản được cứng hóa, thuận tiện cho việc phát triển kinh tế- xã hội; đời sống nhân dân trong xã ngày càng phát triển ổn định, số hộ khá và giàu ngày một tăng, không còn hộ đói.
Nhiệm kỳ 2010-2015, cơ cấu kinh tế được chuyển dịch theo đúng hướng phát triển thương mại, kinh doanh dịch vụ. Công tác giải phóng mặt bằng thực hiện các dự án được nhân dân đồng tình ủng hộ và hoàn thành đúng tiến độ. Khiếu nại, kiến nghị trong nhân dân giảm nhiều so với nhiệm kỳ trước. Văn hóa – xã hội phát triển vững chắc theo hướng xã hội hóa. Hiện nay, 90% khu dân cư đạt khu dân cư văn hóa, tỷ lệ gia đình đạt văn hóa trên 94%. Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, đến nay, xã đã đạt 12 tiêu chí. An ninh quốc phòng được giữ vững, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo. Đời sống nhân dân được cải thiện và nâng lên cả về vật chất và tinh thần. Thu nhập bình quân trên đầu người đạt xấp xỉ 19 triệu đồng/năm. Cả 3 cấp học từ mầm non đến trung học cơ sở của Chu Hóa đều đã đạt chuẩn quốc gia mức độ I.

Di tích

Năm 1947, trong hành trình di chuyển từ Thủ đô Hà Nội trở lại chiến khu Việt Bắc trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp; sau 15 ngày ở và làm việc tại xã Cổ Tiết - huyện Tam Nông, chiều tối ngày 18 tháng 3, Chủ tịch Hồ Chí Minh rời xã Cổ Tiết, chuyển đến ở và làm việc tại nhà ông Nguyễn Văn Sỹ - xóm Hoè - thôn Chu Hóa - xã Chu Hoá - huyện Lâm Thao.
Trong thời gian 11 ngày ở Chu Hoá, từ ngày 19 đến ngày 29/3/1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký 9 Sắc lệnh, soạn thảo nhiều văn kiện, viết nhiều thư, điện gửi cán bộ, chiến sỹ, nhân dân; tại đây, Người viết xong tác phẩm “Đời sống mới” làm tài liệu hướng dẫn và tuyên truyền cuộc vận động xây dựng nếp sống mới, ký bút danh là “Tân Sinh”, viết lời tựa: Hồ Chí Minh; chủ trì một số cuộc họp của Thường vụ Trung ương Đảng và Hội đồng Chính Phủ; viết thư cảm ơn đồng bào và trịnh trọng hứa: “Chính phủ quyết làm tròn nhiệm vụ kháng chiến cứu quốc, quyết không phụ lòng trông cậy của quốc dân, và quyết tranh lấy quyền thống nhất và độc lập cho Tổ quốc”; viết thư gửi báo vệ Quốc Quân, nên rõ nhiệm vụ của tờ báo là nâng cao tinh thần và kỷ luật cho bộ đội, giáo dục bộ đội thực hiện 12 điều kỷ luật được Người nêu cụ thể trong thư; gửi điện biểu dương tinh thần bền bỉ hy sinh chiến đấu của đồng bào Nam Bộ và Miền Nam trung bộ, nhân dịp 100 ngày toàn quốc kháng chiến…
19 giờ ngày 29/3/1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng tiểu đội vũ trang tuyên truyền gồm 8 đồng chí: “Trường - Kỳ - Kháng - Chiến - Nhất - Định - Thắng - Lợi” rời xã Chu Hóa theo đường quốc lộ số 2 qua Tiên Kiên, Phú Lộc, Phú Hộ, Chân Mộng trên quãng đường dài gần 50 km, đến địa điểm mới là xã Yên Kiện (huyện Đoan Hùng) lúc 17 giờ ngày 30/3/1947.
Đã hơn 60 năm trôi qua, di tích lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Chu Hóa không còn nguyên vẹn như thời gian Người sống ở đây. Do trải qua nhiều biến động của lịch sử, chủ nhân của ngôi nhà ông Nguyễn Văn Sỹ cũng thay đổi, nên sự biến dạng của di tích không tránh khỏi. Mặc dù đã thay đổi nhiều, nhưng địa điểm di tích nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ở và làm việc năm xưa vẫn được các thế hệ người dân Chu Hóa trân trọng gìn giữ với những dấu tích: Con đường mòn qua đồi năm xưa Bác đã đi vẫn rợp bóng những cây sở cổ thụ, những rặng tre già, hầm trú ẩn vẫn còn vết đất cũ…Di tích lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh xã Chu Hóa hiện đang lưu giữ được một số các tài liệu, văn kiện, Sắc lệnh, thư điện mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã soạn thảo, công bố và một số hiện vật là những đồ dùng của gia đình ông Nguyễn Văn Sỹ: Đôi chõng tre, chiếc mâm bồng, sập gỗ... Tất cả đã góp phần tái hiện lại thời gian Hồ Chủ tịch đã ở và làm việc tại Chu Hóa.
Thông tin về Xã Hy Cương (cũ - trước sáp nhập):
Hy Cương là 1 xã của thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Xã Hy Cương nằm ở phía Tây của thành phố Việt Trì; phía đông giáp với xã Kim Đức và phường Vân Phú (TP. Việt Trì); phía Tây giáp với xã Tiên Kiên (huyện Lâm Thao); phía Nam giáp với xã Chu Hóa (TP. Việt Trì); phía Bắn giáp với xã Phù Ninh (huyện Phù Ninh).
Xã Hy Cương có tổng diện tích hơn 700ha thì trong đó có 500ha thuộc khu di tích lịch sử Đền Hùng; xã có 8 khu dân cư với 4760 hộ dân.

Nông thôn mới

Năm 2011 xã mới đạt 9/19 tiêu chí nông thôn mới. Hy Cương đã triển khai nhiều phong trào thi đua “Chung sức xây dựng nông thôn mới”, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị xã hội trên địa bàn, khơi dậy tinh thần ý thức tự lực tự cường, tự vươn lên của người dân. Xã đã huy động các nguồn lực đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng và phát triển sản xuất nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân. Ban phát triển Chương trình XDNTM các thôn triển khai thực hiện tuyên truyền, vận động nhân dân chung sức thực hiện chương trình và được người dân đồng tình ủng hộ. Tổng nguồn vốn huy động và triển khai được 46,5 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn tỉnh 26 tỷ đồng, thành phố 9 tỷ đồng, ngân sách xã và nhân dân đóng góp 2,5 tỷ đồng; các công ty, nhà thầu ứng vốn xây dựng 9 tỷ đồng. Năm 2012, xã đã lập dự án đầu tư 2 mô hình và đã được cấp trên phê duyệt đó là mô hình chăn nuôi gà ri lai và mô hình chăn nuôi lợn rừng sinh sản đem lại hiệu quả kinh tế cao. Từ đó là cơ sở để các hộ dân tham gia học tập, trao đổi kinh nghiệm. Nhận thức được mục tiêu của Chương trình XDNTM, nhiều hộ dân đã tự học hỏi đầu tư làm các mô hình phát triển kinh tế đem lại hiệu quả kinh tế cao như: Trồng bưởi Diễn, nuôi bò sữa… Trên địa bàn xã có Khu di tích lịch sử Đền Hùng, có tuyến tỉnh lộ 325 chạy qua khu trung tâm xã và quốc lộ 32C chạy qua phía Nam của xã. Phát huy lợi thế thuận lợi cho việc giao thương nên xã đã khuyến khích các hộ phát triển thương mại, dịch vụ. Thu nhập của người dân được nâng lên rõ rệt từ 5-6 triệu đồng/người/năm 2011 lên 17 triệu đồng/người/năm 2014. Tỷ lệ hộ nghèo từ 13% giảm xuống còn 6,1%.
Từ năm 2011 đến nay, việc triển khai xây dựng cơ sở hạ tầng trên địa bàn xã được quan tâm đầu tư có trọng điểm, sát với quy hoạch và đề án các công trình: Mở rộng đường liên xã và nhiều tuyến đường bê tông thôn xóm, nhà đa năng trường THCS; nhà lớp học trường mầm non… Từ đó cơ sở hạ tầng: Điện, đường, trường, trạm được đầy đủ, khang trang hơn.
Xã cũng đã chú trọng về phát triển giáo dục, y tế, văn hóa, bảo vệ môi trường và xây dựng hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh và giữ gìn an ninh trật tự trên địa bàn. Bởi vậy hiện nay tình hình giáo dục, y tế, văn hóa và bảo vệ môi trường được thực hiện tốt: Đã phổ cập giáo dục theo quy định, các trường học và công tác y tế của xã đã đạt chuẩn Quốc gia.

Đền Hùng

Khu di tích Đền Hùng thuộc thôn Cổ Tích - xã Hy Cương - huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ, là nơi thờ cúng các vua Hùng đã có công dựng nước, tổ tiên của dân tộc Việt Nam. Đền Hùng cách trung tâm thành phố Việt Trì 7 km về phía Bắc, cách thủ đô Hà Nội 90 km. Từ Hà Nội, du khách có thể đến Đền Hùng bằng đường bộ theo quốc lộ 2 hoặc tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai.
Đền Hùng là di tích lịch sử văn hoá đặc biệt quan trọng của quốc gia, được xây dựng trên núi Hùng - thuộc đất Phong Châu - vốn là đất kế đô của Nhà nước Văn Lang 4.000 năm trước đây. Toàn bộ Khu di tích có 4 đền, 1 chùa và 1 lăng hài hoà trong cảnh thiên nhiên, có địa thế cao rất ngoạn mục, hùng vĩ, đất đầy khí thiêng của sơn thuỷ hội tụ.