Xã Phú Khê, Tỉnh Phú Thọ sau sáp nhập

Xã Phú Khê thành lập theo nghị quyết Số: 1676/NQ-UBTVQH15; Ngày: 16/06/2025
Thông tin cơ bản:

• Mã số: 08398
• Trung tâm hành chính: Trụ sở UBND xã Phú Khê
• Diện tích: 37.11 km²
• Dân số: 2,563 người
• Mật độ dân số: 69 người/km²
• Sáp nhập từ: Xã Hương Lung, Xã Phú Khê

Thông tin về Xã Hương Lung (cũ - trước sáp nhập):
Hương Lung là 1 xã của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ. Xã Hương Lung có tổng số diện tích theo km2 16,37 km², tổng số dân vào năm 1999 là 5204 người, mật độ dân số tương ứng 318 người/km².

Kinh tế - Xã hội

Hương Lung là xã miền núi còn rất nhiều khó khăn, tỷ lệ người dân theo đạo công giáo chiếm đến 96%, mọi thu nhập của người dân chủ yếu trông vào sản xuất nông nghiệp và kinh tế đồi rừng. Tổng diện tích đất đồi rừng của xã Hương Lung khoảng trên 670ha/1.637ha đất tự nhiên, có hơn 300/1.441 hộ tham gia sản xuất đồi rừng. Trong năm 2013, toàn xã đã trồng mới được 53ha rừng sản xuất. Nhiều hộ có hàng chục ha đất rừng đã mạnh dạn đầu tư trồng cây nguyên liệu mang lại hiệu quả kinh tế cao. Ngoài đồi rừng, đa phần các hộ đều đầu tư phát triển theo mô hình VACR, có nhiều nguồn thu nhập khác nhau. Từ khi có các dự án về phát triển rừng như 327, 661 người dân đã có sự đầu tư, tìm hiểu về kỹ thuật trồng rừng để nâng cao năng suất. Hiện nay năng suất rừng trồng bình quân của toàn xã đạt khoảng gần 50m3/ha, thu nhập trung bình mỗi năm cũng được khoảng 30 – 40 triệu đồng. Đây là số tiền không nhỏ, giúp chúng tôi phát triển kinh tế, nuôi con cái ăn học, đóng góp vào công cuộc xây dựng nông thôn mới ở địa phương.

Di tích

Đình Xuân ứng thuộc thôn Xuân Ứng – xã Hương Lung là di tích lịch sử tồn tại từ rất lâu đời. Đình thờ tứ vị Đại Vương là: Tam Giang Bạch Hạc Đại Vương, Tá Bộ Đại Vương, Càn Tuy Đại Vương và Ngọc Trì Đại Vương- Đây là những nhân vật lịch sử liên quan đến giai đoạn lịch sử Lê – Mạc (cuối thế kỉ XV, đầu thế kỉ XVI) cũng là những quân thần trung nghĩa, với tư tưởng trung quân tiết nghĩa, phù Lê diệt Mạc. Giá trị lịch sử của đình Xuân Ứng là truyền thống đạo lý nhân bản, uống nước nhớ nguồn, luôn tưởng nhớ đến những người có công với dân với nước.
Được xây dựng trên một khu đất bằng phẳng, mặt trước kề với đường làng, ba mặt còn lại như nổi lên mặt nước của con đầm Si. Bao bọc quanh di tích là khu dân cư, là màu xanh bạt ngàn của đồng ruộng, cây trái. Tất cả sự tĩnh mịch của không gian như ngưng đọng lại bởi hàng loạt các đồi gò, núi thấp bao quanh xa xa: Phía bên trái là gò Trọi, đằng sau là núi Ứng. Địa thế tạo lạc của di tích mang đậm nét tư truyền thống trong việc xây dựng những kiên trúc tôn giáo cổ truyền: Đất phải cao ráo, sạch sẽ, tươi nhuận, phía trước mặt phải quang trẻ, đặc biệt phải có nguồn nước (dòng chảy ao hồ), đó chính là đối đãi âm dương trong mong ước phồn thực của người dân đất Việt.
Trước đây ngôi đình Xuân Ứng có kết cấu kiến trúc theo lối chữ nhất (-) 1 tòa, 5 gian, với hệ thống cột gỗ to, nhà 4 mái, đao cong. Qua nhiều lần tu sửa, tôn tạo đến nay, ngôi đình có dáng kiến trúc theo kiểu chữ đinh (J), gồm tiền tế và hậu cung: Tiền tế dài: 7m50, rộng: 5m50, với 3 khung cửa, kiểu cửa 2 cánh, bộ Vì quá giang gối tường, tường xây đón mái, hàng hiên xây cột vuông, tiền tế để trống không bài trí ban thờ, làm nơi hội họp của dân làng. Hậu cung dài 4m, rộng 2m50, xây thượng cung làm nơi bài trí thờ tự, bộ Vì theo kiểu quá giang gối tường.
Hiện nay đình còn bảo lưu được một số di vật quý điển hình như: Cuốn Ngọc phả viết bằng chữ hán, được chép vào năm Lê Triều Trang Tông ngũ niên – hiệu Nguyên Hòa (năm 1537). Sắc phong gồm 5 đạo sắc phong thời Nguyễn: Kiệu văn gồm 1 cỗ kiệu nguyễn, 1 án thờ, nến phao, lư hương gốm Thổ Hà và nhiều các di vật chất liệu gỗ khác như Mâm bồng, đài quả, đài nước, ống hoa, nến phao…
Mặc dù không còn bảo lưu dược nguyên vẹn kiến trúc cổ ban đầu, nhưng với những giá trị vật chất, những di vật, phong tục, lễ hội còn bảo lưu được, ngôi đình Xuân Ứng cho đến nay vẫn còn giữ nguyên giá trị lịch sử và có ảnh hưởng sâu sắc đến ý thức, tâm linh, tín ngưỡng của mỗi người dân địa phương. Năm 2001 ngôi đình đã vinh dự được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.
Thông tin về Xã Phú Khê (cũ - trước sáp nhập):
Phú Khê là 1 xã của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ. Phía đông giáp sông Thao, phía bắc giáp thị trấn Sông Thao, phía nam giáp với xã Yên Tập, phía tây giáp với xã Sơn Tình và xã Tạ Xá.

Lịch sử

Xã Phú Khê hình thành từ lâu đời. Có ngòi Me chảy qua. Ngòi Me là ranh giới tự nhiên giữa 2 xã Phú Khê và Yên Tập. Thời phong kiến, Phú Khê vừa là xã vừa là tổng. Ngòi Me do Phú Khê quản lý bao gồm từ "thượng chí Đá Hiểm, hạ chí Thao Giang" tức là toàn bộ con ngòi Me chảy qua địa phận huyện Cẩm Khê, từ thác Đá Thờ, giáp giới Huyện Yên Lập tới sông Thao đều là ngòi của Phú Khê. Sau cách mạng tháng tám năm 1945, Phú Khê chỉ là xã và không còn quản lý con ngòi chảy qua địa phận các xã lân cận nữa.
Từ năm 1970, sau trận lũ lịch sử năm 1969, Phú Khê sát nhập thêm làng Phú Động (làng trên đảo giữa sông Hồng của xã Sơn Cương huyện Thanh Ba). Nhân dân Phú Động chuyển cư khỏi đảo, lập làng trên đất Phú Khê và trở thành một thôn của xã Phú Khê.
Tháng 1 năm 1996,33 ha đất của xã Phú Khê được cắt để hợp cùng toàn bộ diện tích xã Đông Phú bên cạnh để lập nên thị trấn sông Thao.

Kinh tế - Xã hội

Phú Khê là vùng bán sơn địa, vừa có đồi gò và vừa có đồng bằng nên có nhiều rừng và cũng nhiều đồng ruộng.
Đồi, gò Phú Khê chiếm hơn nửa diện tích tự nhiên của xã, trồng nhiều cọ. Với sản lượng khai thác trên 2 triệu tàu lá cọ/năm. Trong thập niên 1970, Phú Khê là địa phương đứng đầu huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ nói riêng và cả nước nói chung về diện tích rừng cọ. Ngày nay rừng cọ thưa hơn thập niên 60 (thế kỷ XX) nhưng trong rừng cọ đã được trồng xen nhiều loại cây lấy gỗ, cây nguyên liệu cho công nghiệp giấy mà chủ yếu là bạch đàn và keo tai tượng.
Là một phần của đồng bằng Cẩm Khê, đồng bằng Phú Khê không rộng và cũng bị chia cắt bởi đồi, gò nhưng màu mỡ, phì nhiêu do phù sa sông Hồng bồi đắp. Tuy nhiên độ san bằng không đều nên ở đây cũng có nhiều hồ, đầm và đồng chiêm trũng. Trước đây (từ thập niên 60 (thế kỷ XX) trở về trước), hàng năm về mùa mưa lũ, nước sông Hồng tràn vào đồng mang theo phù sa và nhiều thuỷ sản. Khi nước rút đi, đồng ruộng thêm phì nhiêu, hồ, đầm thêm nhiều tôm, cá. Bởi vậy mà Phú Khê vừa có nhiều lúa, lại vừa có nguồn thuỷ sản tự nhiên phong phú. Ngày nay, hệ thống đê điều ngăn lũ phát triển, nước sông Hồng không thể tràn vào đồng, diện tích trồng lúa 2 vụ tăng lên, nhưng nguồn thuỷ sản có được chủ yếu là do nuôi trồng. Với lợi thế có nhiều diện tích mặt nước của hồ, đầm và đồng chiêm trũng, Phú Khê rất thuận tiện cho phát triển nuôi trồng thuỷ sản.
Ngoài đồng bằng, Phú Khê còn có tổng số diện tích theo km2 khá lớn trồng sắn và hoa màu trên các sườn đồi, xen những gốc cọ.
Giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp bình quân hàng năm đạt trên 21 tỷ đồng, tăng 24% so chỉ tiêu đại hội. Thu nhập bình quân đầu người năm 2015 đạt 18 triệu đồng/ người/năm (chỉ tiêu đại hội 10 triệu), tăng 1,8 lần so với nhiệm kỳ trước. Tổng vốn đầu tư xây dựng cơ bản đạt trên 34 tỷ đồng. Tỷ lệ gia đình văn hoá đạt 85,5%. Tỷ lệ hộ nghèo còn 21,6%. Xây dựng nông thôn mới đạt 9/19 tiêu chí, tăng 4 tiêu chí so năm 2011. Công tác xây dựng Đảng, xây dựng Chính quyền và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể cũng đạt được những kết quả nổi bật, có 80% chi bộ xếp loại TSVM, 94,3% đảng viên đủ tư cách hoàn thành tốt chức trách nhiệm vụ; 3/5 năm đảng bộ được công nhận TSVM. Kết nạp được 21 đảng viên mới.