Xã Xuân Đài, Tỉnh Phú Thọ sau sáp nhập

Xã Xuân Đài thành lập theo nghị quyết Số: 1676/NQ-UBTVQH15; Ngày: 16/06/2025
Thông tin cơ bản:

• Mã số: 08590
• Trung tâm hành chính: Trụ sở xã Kim Thượng cũ
• Diện tích: 209.60 km²
• Dân số: 15,073 người
• Mật độ dân số: 71 người/km²
• Sáp nhập từ: Xã Kim Thượng, Xã Xuân Sơn, Xã Xuân Đài

Thông tin về Xã Kim Thượng (cũ - trước sáp nhập):
Kim Thượng là 1 xã của huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Xã Kim Thượng có tổng diện tích gần 7.900ha, 1.400 hộ với trên 6.300 nhân khẩu của 13 khu hành chính, trong đó có 4 khu vùng cao, 9 khu vùng thấp chủ yếu sinh sống bằng nghề nông.

Kinh tế - Xã hội

Điều kiện tự nhiên đã tạo cho xã nét đặc thù trong phát triển kinh tế, đó là chăn nuôi, kết hợp với trồng rừng ở những khu vùng cao và trồng lúa ở vùng thấp. Được thụ hưởng các chương trình 135,30a, xây dựng nông thôn mới nên Kim Thượng có nhiều thuận lợi để triển khai các đề án trọng tâm: Phát triển cây lương thực; kinh tế đồi rừng; chăn nuôi trâu, bò; phát triển kinh tế du lịch. Từ việc triển khai các đề án, nhiều mô hình sản xuất được đầu tư, cơ sở vật chất được tăng cường, tạo ra sản phẩm hàng hóa, tăng thu nhập cho nhân dân. Phát huy thế mạnh vùng thấp, xã Kim Thượng gieo cấy lúa trên diện tích 486,5ha, trong đó lúa lai chiếm 64% diện tích, năng suất bình quân đạt 52 tạ/ha, sản lượng trên 2.400 tấn. Xã đã tích cực tuyên truyền, vận động bà con đưa các giống lúa lai vào sản xuất; đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, đưa cơ giới vào đồng ruộng, nhằm nâng cao năng suất, tăng hiệu quả kinh tế.
Những năm qua, phát huy thế mạnh của địa phương, ở Kim Thượng đã xuất hiện nhiều mô hình kinh tế đồi rừng, kết hợp giữa chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản với trồng rừng, mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Tuy là một xã miền núi còn nhiều khó khăn, song dịch vụ, thương mại của Kim Thượng đang có những bước phát triển mới, 6 tháng đầu năm 2014 giá trị dịch vụ ước đạt gần 1 tỷ đồng, đã có gần tám chục hộ kinh doanh, làm dịch vụ.

Thông tin về Xã Xuân Sơn (cũ - trước sáp nhập):
Xuân Sơn là 1 xã của huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Xã Xuân Sơn có tổng số diện tích theo km2 65,48 km², tổng số dân vào năm 1999 là 1050 người, mật độ dân số tương ứng 16 người/km².

Vườn quốc gia Xuân Sơn

Vườn Quốc gia Xuân Sơn có hệ sinh thái vô cùng phong phú với nhiều loài động, thực vật quý hiếm có giá trị trong nghiên cứu khoa học cũng như bảo tồn nguồn gen.
Thiên nhiên ở đây vẫn giữ được nguyên vẻ hoang sơ, hoang dã; khí hậu quanh năm mát mẻ là điểm đến lý tưởng của du khách ưa khám phá, nghỉ dưỡng và tìm hiểu nét văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc thiểu số.
Cách Hà Nội khoảng 120km, Vườn quốc gia Xuân Sơn rộng hơn 15.000ha, đứng thứ 12 trong số 15 vườn quốc gia lớn nhất Việt Nam. Vườn được ví là “lá phổi xanh,” là điểm du lịch hấp dẫn nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Phú Thọ, với độ che phủ rừng lên tới 84%, chất lượng các hệ sinh thái rừng ổn định và được bảo vệ tốt. Vườn được đánh giá là nơi có môi trường không khí, môi trường nước sạch sẽ, mát mẻ, nhiệt độ trung bình năm từ 22-23 độ C.
Đặc biệt, một ngày ở Xuân Sơn, thời tiết có nét đặc trưng của 4 mùa: buổi sáng mát mẻ của mùa Xuân, buổi trưa ấm áp của mùa Hè, buổi chiều hiu hiu như mùa Thu, buổi tối trời se lạnh đặc trưng của mùa Đông. Đây là lợi thế của vườn trong phát triển du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng.
Tại đây hiện có 365 loài động vật, trong đó có 46 loài ghi trong Sách đỏ Việt Nam và 18 loài ghi trong Sách đỏ Thế giới. Các loài đặc trưng cho hệ động vật Tây Bắc như voọc xám, vượn chó, cầy bạc má, sóc bụng đỏ đuôi trắng, gấu, báo,... về chim có: gà lôi, gà tiền, đại bàng đất,... riêng sơn dương có nhiều nhất toàn quốc. Bên cạnh đó, vườn còn có 726 loài thực vật bậc cao trong đó có 52 loài thuộc ngành quyết và ngành hạt trần. Nằm trong khu vực giao tiếp của hai luồng thực vật Mã Lai và Hoa Nam, hệ thực vật ở Xuân Sơn có các loài re, dẻ, sồi và mộc lan chiếm ưu thế.
Ngoài ra, ở Xuân Sơn còn có các loài tiêu biểu cho khu vực Tây Bắc như táu muối, táu lá duối, sao mặt quỷ và chò chỉ, chò vảy, nghiến, dồi, vầu đắng, kim giao (rừng chò chỉ ở Xuân Sơn là một trong những rừng chò chỉ đẹp và giàu nhất miền Bắc). Xuân Sơn còn là kho giống bản địa, kho cây thuốc khổng lồ, đặc biệt là cây rau đắng mọc tự nhiên có mật độ cao nhất miền Bắc.

Đặc sản

Gà chín cựa hay còn được gọi là gà nhiều cựa, là đặc sản nổi tiếng của Phú Thọ mà hơn hết là gà chín cựa của người dân tộc Dao ở bản Cói, xã Xuân Sơn, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Gà chín cựa là loài gà quý hiếm, số lượng giống thuần chủng hiện nay còn rất ít. Chính vì vậy mà rất ít người có thể nhìn tận mắt con gà nào có 9 cựa, thường chỉ có thể bắt gặp những con gà 7 hoặc 8 cựa là nhiều cựa nhất. Bởi lẽ đó mà tên gọi “gà nhiều cựa” xuất phát từ đó.
Thịt gà chín cựa có mùi vị đặc biệt, rất thơm ngon và đậm đà như gà rừng. Gà chín cựa trước đây là sản phẩm để tiến vua không chỉ bởi thịt gà thơm ngon mà còn bởi vẻ oai nghiêm, hùng dũng của chúng.
Phường / Xã / Thị trấn cùng tên Xuân Sơn:

• Xã Xuân Sơn - Thị xã Sơn Tây - Thành phố Hà Nội
• Xã Xuân Sơn - Huyện Vạn Ninh - Tỉnh Khánh Hòa
• Xã Xuân Sơn - Huyện Đô Lương - Tỉnh Nghệ An
• Xã Xuân Sơn - Huyện Đông Triều - Tỉnh Quảng Ninh
• Xã Xuân Sơn - Huyện Thọ Xuân - Tỉnh Thanh Hóa
• Xã Xuân Sơn - Huyện Châu Đức - Tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu

Thông tin về Xã Xuân Đài (cũ - trước sáp nhập):
Xuân Đài là 1 xã của huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Xã Xuân Đài có tổng số diện tích theo km2 65,95 km², tổng số dân vào năm 1999 là 4964 người, mật độ dân số tương ứng 75 người/km² gồm 3 dân tộc: Mường, Kinh, Dao sinh sống.

Kinh tế - Xã hội

Xuân Đài là một trong những xã đặc biệt khó khăn của huyện Tân Sơn. Thực hiện chương trình xóa đói giảm nghèo, xã đã gây dựng được quỹ vì người nghèo, xây dựng được 201 nhà đại đoàn kết, hỗ trợ cho vay 8,6 tỷ đồng từ nguồn vốn chính sách xã hội. Tuy nhiên tình trạng tái nghèo tại các cụm thôn bản vùng sâu vẫn còn phổ biến. Là một trong 4 xã triển khai chương trình nông thôn mới của huyện, Xuân Đài mới đạt 4/15 tiêu chí, trong đó các tiêu chí: Diện tích xây dựng khuôn viên nhà văn hóa, tỷ lệ hộ nghèo, cơ cấu lao động chưa đạt.
Nhân dịp triển khai tháng cao điểm vì người nghèo, ngày 16/10, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã đến thăm và kiểm tra công tác xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội tại xã Xuân Đài. Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã thăm hỏi bà con về tình hình sản xuất, xóa đói giảm nghèo, xây dựng đời sống mới ở khu dân cư, vai trò của các đoàn thể phụ nữ, cựu chiến binh, nông dân trong giúp nhau phát triển kinh tế. Chủ tịch nước biểu dương Đảng bộ, chính quyền xã đã thống nhất cao trong nhận thức về cuộc vận động "Vì người nghèo", từ đó lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện hiệu quả chương trình xóa đói giảm nghèo, giảm tỷ lệ nghèo từ 50% giai đoạn 2000-2005 xuống còn 20% hiện nay. Những nỗ lực đó đã làm chuyển biến đời sống kinh tế xã hội, tạo niềm tin của nhân dân với Đảng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân ở nơi bà con dân tộc chung sống.
Phường / Xã / Thị trấn cùng tên Xuân Đài:

• Xã Xuân Đài - Huyện Xuân Trường - Tỉnh Nam Định
• Phường Xuân Đài - Thị xã Sông Cầu - Tỉnh Phú Yên