Xã Tây Khánh Sơn, Tỉnh Khánh Hòa

Xã Tây Khánh Sơn thành lập theo nghị quyết Số: 1667/NQ-UBTVQH15; Ngày: 16/06/2025
Thông tin cơ bản:

• Mã số: 22720
• Trung tâm hành chính: UBND xã Sơn Lâm
• Diện tích: 125.60 km²
• Dân số: 7,847 người
• Mật độ dân số: 62 người/km²
• Sáp nhập từ: Xã Sơn Lâm, Xã Thành Sơn

Thông tin về Xã Sơn Lâm (cũ - trước sáp nhập):
Sơn Lâm là 1 xã của huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa, nước Việt Nam.

Sdt quan trọng

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Khánh Hòa: (84-58) 3822229
Sân bay Cam Ranh: 3.989918
TTYT Khánh Sơn: +84 58 3869 252
Khách Sạn Ngọc Vy Diên Khánh: +84 58 6272 987

Địa lý thời tiết

Tổng diện tích theo k2 là: 51,79 km²
Tổng số dân: 1894 người (năm 1999)
Tọa độ: 12°2′11″B 108°52′20″Đ

Lịch sử

Trước đây, huyện Khánh Sơn và thành phố Cam Ranh ngày nay vốn cùng một đơn vị hành chính và là một phần đất của Khánh Hòa và Ninh Thuận. Trải qua nhiều lần phân định ranh giới cho nên địa giới hành chính cũng có sự thay đổi.
Tháng 3 năm 1951, Ủy ban kháng hành chính Nam Trung bộ ra quyết định tách huyện Ba Ngòi thành 2 đơn vị hành chính: Khu vực đặc biệt Cam Ranh và huyện Khánh Sơn. Năm 1960, tách vùng ở Sông Cạn - Trại Láng trở vào Cà Rôm giao về Ninh Thuận quản lý, đồng thời nhập 2 xã Sơn Bình, Sơn Thượng của huyện Bác Ái vào huyện Khánh Sơn. Năm 1962, tách các xã Sơn Bình, Sơn Thượng, Sơn Lâm, Sơn Thành, Sơn Thái nhập vào huyện Vĩnh Sơn mới thành lập (nay thuộc huyện Khánh Vĩnh).
Tháng 11 năm 1975, nhập các xã Sơn Thành, Sơn Lâm vào huyện Khánh Sơn. Quyết định số 49/CP của Hội đồng Chính phủ ngày 10 tháng 3 năm 1977, hợp nhất huyện Cam Ranh và huyện Khánh Sơn thành huyện Cam Ranh. Tháng 6 năm 1985, tách huyện Cam Ranh thành 2 huyện: Huyện Cam Ranh và huyện Khánh Sơn ngày nay.
Khánh Sơn có điều kiện khí hậu được ví như “Đà Lạt thứ hai”

Kinh tế

Sơn Lâm là xã cánh Tây của huyện Khánh Sơn (Khánh Hòa), điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội (KT-XH) còn nhiều khó khăn. Những năm qua, được sự quan tâm chỉ đạo của tỉnh, huyện cùng tinh thần quyết tâm vượt khó của nhân dân, diện mạo xã Sơn Lâm đã có nhiều thay đổi.
Đến Sơn Lâm hôm nay, chúng ta không còn phải đi trên những con đường núi gập ghềnh, hiểm trở mà thay vào đó là những con đường bê tông, trải nhựa khang trang chạy vào tận nơi sản xuất của người dân. Diện mạo Sơn Lâm đã có những chuyển biến tích cực, đời sống của nhân dân từng bước được nâng lên. Có được những kết quả đó là nhờ sự nỗ lực phấn đấu không ngừng của cán bộ và nhân dân nơi đây.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Sơn Lâm nhiệm kỳ 2005 - 2010 xác định cơ cấu kinh tế của xã: nông - lâm nghiệp, tiểu thủ công nghiệp - thương mại và dịch vụ. 5 năm qua, tình hình KT-XH của Sơn Lâm tiếp tục có bước phát triển tương đối khá theo đúng tỷ trọng cơ cấu kinh tế trên. Theo ông Võ Việt Hùng - Bí thư Đảng ủy xã Sơn Lâm: “Thời gian qua, xã Sơn Lâm đã có hướng chuyển đổi tích cực cơ cấu cây trồng, vật nuôi. Diện tích cây công nghiệp và cây ăn quả có giá trị kinh tế cao đều phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương”. Hiện tại, tổng diện tích gieo trồng toàn xã đạt 2.796ha, trong đó cây hàng năm đạt 1.453ha (vượt 128% so với chỉ tiêu), cây công nghiệp đạt 1.343ha; ngoài ra, diện tích cây lương thực đạt 498ha. Cùng với việc phát triển diện tích trồng trọt, xã chú trọng ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, tiến hành đầu tư thâm canh, tăng vụ nên giá trị sản xuất ngày càng tăng. Các chương trình vườn rừng, vườn nhà góp phần làm thay đổi nhận thức của người dân trong sản xuất. Toàn xã có 48 hộ gia đình tham gia cải tạo 15,6ha vườn tạp thành vườn chuyên canh trồng các loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao như sầu riêng, chôm chôm, bưởi… Đặc biệt, xã đã xác định chương trình vườn rừng là chương trình phát triển kinh tế lâu dài cho người dân. Vì vậy, xã đã đẩy mạnh đầu tư, tuyên truyền vận động người dân tích cực tham gia trồng rừng nhằm phủ xanh đất trống đồi núi trọc, phát triển kinh tế gia đình. Đến nay, xã đã vận động được 404 hộ trồng 549ha cây keo theo các chương trình 132 và 743. Với điều kiện tự nhiên phù hợp, cây keo đã phát triển tốt, một số diện tích đến thời gian khai thác đã thể hiện rõ giá trị kinh tế.
Sản xuất tiểu thủ công nghiệp, thương mại và dịch vụ của xã được khuyến khích đầu tư. Từ các nguồn nguyên liệu của địa phương, một số ngành nghề như chế biến nông sản, mộc dân dụng có bước chuyển biến khá. Tuy nhiên, sản xuất tiểu thủ công nghiệp trên địa bàn xã mới chỉ dừng lại ở mức nhỏ lẻ, chưa phát triển được theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn.
Điểm sáng của xã Sơn Lâm trong thời gian qua là công tác giao thông nông thôn, xây dựng cơ bản. Bằng nguồn vốn đầu tư xây dựng các công trình giao thông trên địa bàn, thời gian qua, xã đã tiến hành thi công nhiều công trình giao thông nông thôn như: tuyến đường dân sinh thôn Du Oai; đường bê-tông từ Tỉnh lộ 9 đi cầu treo Cam Khánh; đường bê-tông thôn Ko Róa và đường đi vào khu sản xuất thôn Ko Róa… Những công trình trên hoàn thành đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc sinh hoạt, lưu thông hàng hóa, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân. Năm 2009, hệ thống nước tự chảy thôn Ko Róa được đưa vào sử dụng, đáp ứng nhu cầu nước sạch sinh hoạt cho nhân dân nơi đây. Đến nay, toàn xã có 150 căn nhà được xây dựng cho các hộ nghèo, góp phần tạo điều kiện cho bà con có chỗ ở ổn định, yên tâm sản xuất cải thiện đời sống. Tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn xã ngày càng thu hẹp, nếu như năm 2005 toàn xã có 310/500 hộ nghèo theo chuẩn quốc gia (chiếm 62%) thì đến nay, chỉ còn 76/617 hộ (chiếm 12,3%).
Đánh giá về những kết quả đạt được trong 5 năm qua, ông Võ Việt Hùng phấn khởi: “5 năm qua, tình hình KT-XH của xã có những bước phát triển, cơ sở vật chất, hệ thống hạ tầng tiếp tục được đầu tư, làm cho bộ mặt nông thôn của xã có nhiều khởi sắc. Việc thực hiện các chương trình kinh tế của tỉnh, huyện đã đem lại hiệu quả kinh tế cao. Các chính sách xã hội được tổ chức thực hiện tốt đã góp phần giảm tỷ lệ đói nghèo, đời sống nhân dân từng bước được cải thiện”. Để Sơn Lâm tiếp tục có những bước phát triển, theo ông Hùng, nhiệm kỳ 2010 - 2015, xã cần duy trì tổng diện tích gieo trồng cây hàng năm khoảng 560ha; tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất nông nghiệp bình quân hàng năm đạt từ 10% đến 15%; mỗi năm trồng 84ha rừng, duy trì độ che phủ rừng từ 70 đến 75%; tiểu thủ công nghiệp, thương mại và dịch vụ đạt tốc độ phát triển 20 đến 25%...
Với những nỗ lực phát triển kinh tế của Đảng bộ và nhân dân xã Sơn Lâm, hy vọng trong thời gian tới, nơi đây sẽ thay đổi mạnh mẽ hơn nữa.

Văn hóa Du lịch

Thác Tà Gụ(thuộc ở huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hoà) với vẻ đẹp hoang sơ đầy quyến rũ, là điểm du lịch dã ngoại tuyệt vời trong quần thể du lịch sinh thái Khánh Hòa.
Văn hoá truyền thống đầy bản sắc dân tộc được thể hiện qua bộ "Đàn Đá Khánh Sơn" và "Văn hoá Cồng Chiêng" đặc trưng của vùng cao nguyên miền Trung.
Trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, Khánh Sơn từng là căn cứ cách mạng với những mặt trận ác liệt như: "Thung lũng tử thần", căn cứ Tô Hạp, sân bay Tà Nía.
Khánh Sơn có nhiều loại lâm sản có giá trị. Đặc biệt có nhựa cây Tô Hạp được dùng làm gia vị rất quí, nhựa thông ba lá (loại cây mọc thành rừng ở Khánh Sơn). Chè Khánh Sơn thơm ngon nổi tiếng và cây cà phê gần đây đã trở thành cây chủ lực giúp huyện chuyển đổi cơ cấu kinh tế nhằm đem lại một đời sống ấm no hơn cho cộng đồng dân cư.
Đặc sản Khánh Hòa
Tổ yến, trầm hương, Bún cá hay bánh căn,bánh canh Nha Trang, bong bóng cá, vi cá, nước mắm, khô cá thu, nhum, bánh Xoài Cam Lâm, bún cá Diên Khánh, bánh ướt, Nai khô...đặc biệt là Sầu riêng Khánh Sơn, Mía tím, chuối Khánh Sơn, măng cụt,.. .
Phường / Xã / Thị trấn cùng tên Sơn Lâm:

• Xã Sơn Lâm - Huyện Hương Sơn - Tỉnh Hà Tĩnh

Thông tin về Xã Thành Sơn (cũ - trước sáp nhập):
Thành Sơn là 1 xã của huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa, nước Việt Nam.

Sdt quan trọng

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Khánh Hòa: (84-58) 3822229
Sân bay Cam Ranh: 3.989918
TTYT Khánh Sơn: +84 58 3869 252
Khách Sạn Ngọc Vy Diên Khánh: +84 58 6272 987

Địa lý thời tiết

Tổng diện tích theo k2 là: 73,42 km²
Tổng số dân: 1629 người (năm 1999)
Tọa độ: 12°5′22″B 108°49′26″Đ

Lịch sử

Trước đây, huyện Khánh Sơn và thành phố Cam Ranh ngày nay vốn cùng một đơn vị hành chính và là một phần đất của Khánh Hòa và Ninh Thuận. Trải qua nhiều lần phân định ranh giới cho nên địa giới hành chính cũng có sự thay đổi.
Tháng 3 năm 1951, Ủy ban kháng hành chính Nam Trung bộ ra quyết định tách huyện Ba Ngòi thành 2 đơn vị hành chính: Khu vực đặc biệt Cam Ranh và huyện Khánh Sơn. Năm 1960, tách vùng ở Sông Cạn - Trại Láng trở vào Cà Rôm giao về Ninh Thuận quản lý, đồng thời nhập 2 xã Sơn Bình, Sơn Thượng của huyện Bác Ái vào huyện Khánh Sơn. Năm 1962, tách các xã Sơn Bình, Sơn Thượng, Sơn Lâm, Sơn Thành, Sơn Thái nhập vào huyện Vĩnh Sơn mới thành lập (nay thuộc huyện Khánh Vĩnh).
Tháng 11 năm 1975, nhập các xã Sơn Thành, Sơn Lâm vào huyện Khánh Sơn. Quyết định số 49/CP của Hội đồng Chính phủ ngày 10 tháng 3 năm 1977, hợp nhất huyện Cam Ranh và huyện Khánh Sơn thành huyện Cam Ranh. Tháng 6 năm 1985, tách huyện Cam Ranh thành 2 huyện: Huyện Cam Ranh và huyện Khánh Sơn ngày nay.
Khánh Sơn có điều kiện khí hậu được ví như “Đà Lạt thứ hai”

Kinh tế

Cây chuối mốc là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại xã Thành Sơn (huyện Khánh Sơn, Khánh Hòa). Hiện người dân đang tập trung chăm sóc cho vụ chuối Tết Nguyên đán 2015.
Xã Thành Sơn là khu vực tập trung phần lớn diện tích trồng chuối của huyện Khánh Sơn với khoảng 500ha. Theo ông Lương Tấn Vinh, Chủ tịch Hội Nông dân xã, mọi bộ phận của cây chuối đều có thể mang lại thu nhập quanh năm cho người dân. Nhất là vào dịp Tết, toàn xã có hàng chục hộ thu nhập 20 - 30 triệu đồng từ bán chuối. Nhờ đó, người dân có tiền chi tiêu trong dịp Tết và mua các vật dụng cần thiết trong gia đình. Vì thế, cứ vào khoảng tháng 11 âm lịch hàng năm, bà con nông dân trong xã tập trung chăm sóc cho vụ chuối Tết. Chị Cao Thị Văn (thôn A Pa 1) cho biết: “Nhà tôi có gần 1ha chuối mốc. Hiện tôi chỉ chặt những buồng xấu hoặc quá già để bán, còn những buồng đẹp tôi để dành đến Tết âm lịch bán cho được giá cao hơn. Mỗi năm, gia đình tôi cũng thu được khoản tiền kha khá nhờ bán chuối Tết”.
Chuối ở Khánh Sơn nói chung và Thành Sơn nói riêng thường được các thương lái thu mua chở đi tiêu thụ ở miền Tây Nam bộ, miền Trung, miền Bắc và xuất khẩu sang Trung Quốc. Ông Lương Tấn Vinh cho biết, hiện nay, hầu hết diện tích chuối của đồng bào đều đã được các tiểu thương trong vùng đặt hàng thu mua vào dịp Tết. Tuy nhiên, bà con cần chăm sóc tốt, chuối đẹp mới bán được giá cao. Cửa hàng thương mại xã Thành Sơn cũng đã niêm yết giá thu mua chuối trong dịp Tết là 3.500 đồng/kg.
So với mọi năm, năm 2014 có một số yếu tố ảnh hưởng đến sản lượng chuối tại Thành Sơn như thời tiết ít mưa, nhiều vườn cũng đã xuất hiện tình trạng rầy lửa (nấm Panama) hại cây. Do giá thu mua bắp chuối hiện nay đang ở mức cao (gấp 2 - 3 lần trước đây), nhiều vườn chuối thường xuyên bị cắt trộm ngay cả khi cây chuối mới trổ buồng được một vài nhánh. Cũng theo ông Vinh, may nhờ đợt mưa cách đây hơn 1 tháng nên chuối tại Thành Sơn vẫn phát triển khá tốt. Bên cạnh đó, Hội Nông dân xã tăng cường tuyên truyền, vận động bà con không cắt bắp chuối quá sớm, đồng thời hướng dẫn cách xử lý những bụi chuối nhiễm rầy lửa, tránh lây lan ra diện rộng. Nhờ đó, sản lượng chuối có thể vẫn đạt tương đương mọi năm, khoảng hơn 1.000 tấn.
Đậu đỏ là loại cây trồng truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số xã Thành Sơn, huyện Khánh Sơn (Khánh Hòa). Vụ thu hoạch năm nay, bà con vui mừng, phấn khởi hơn vì đậu đỏ được mùa, được giá.
Trong những ngày này, gia đình chị Cao Thị Trân (thôn A Pa 2) luôn rộn ràng tiếng cười bởi bà con, họ hàng đang tập trung sửa chữa nhà cửa và căn bếp cho gia đình chị. Chị Trân phấn khởi cho biết: “Năm nay đậu đỏ được mùa, được giá hơn năm ngoái, nhờ tiền bán đậu nên gia đình tôi có kinh phí mua vật liệu nâng cấp nhà và mua quần áo mới cho các con đến trường. Số tiền còn lại tôi để mua những đồ dùng thiết yếu trong dịp Tết”.
Gia đình chị Cao Thị Út (thôn A Pa 1) năm nay cũng được mùa đậu đỏ. Theo chị Út, đậu đỏ là loại cây dễ trồng, không tốn công chăm sóc, thường được trồng xen canh với bắp và cho thu hoạch sau khoảng 5 - 6 tháng xuống giống. Niên vụ 2014 - 2015, gia đình chị trồng 7 sào đậu đỏ. Đến thời kỳ thu hoạch, chị phải huy động thêm nhân công mới hái kịp quả chín, sản lượng thu hoạch được gấp đôi năm ngoái. Sau khi trừ chi phí, chị thu lãi gần 10 triệu đồng. “Nhờ bán đậu đỏ, tôi có tiền mua tôn lợp nhà cho em trai, trả nợ tiền phân đã ứng trước để bón cho cà phê. Dự kiến vụ sau tôi sẽ mở rộng thêm diện tích đậu đỏ để tăng thu nhập cho gia đình”, chị Út vui mừng chia sẻ.
Đậu đỏ được trồng rải rác khắp các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Khánh Sơn. Tuy nhiên tập trung chủ yếu tại xã Thành Sơn, với diện tích khoảng 50ha. Theo ông Vũ Văn Thuy, Chủ tịch UBND xã Thành Sơn, cây đậu đỏ phát triển tốt và cho nhiều trái khi được trồng ở những khu vực triền đồi, có độ dốc 45 độ. Loại cây trồng này có tác dụng cải tạo đất, cung cấp nguồn phân xanh sau khi thu hoạch, ít vốn đầu tư. Hạt đậu đỏ là loại thực phẩm giàu chất dinh dưỡng, có dược tính chữa một số bệnh như: viêm gan, vàng da, tiêu độc, kháng khuẩn... Hàng năm vào mỗi vụ thu hoạch, sản lượng đậu đỏ không đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trên thị trường. Hiện tại đậu đỏ có giá từ 30.000 đến 32.000 đồng/kg, tăng khoảng 5.000 đồng/kg so với năm ngoái. Có hộ thu được gần 20 triệu đồng từ đậu đỏ. Cùng với các loại cây trồng khác như bắp, chuối, hàng năm đậu đỏ góp phần mang đến cho đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn xã cái Tết ấm cúng, cũng như nguồn vốn đầu tư phát triển các loại cây trồng lâu năm, góp phần xóa đói giảm nghèo tại địa phương.
Tuy nhiên, hầu hết các hộ gia đình tại xã Thành Sơn vẫn canh tác cây đậu đỏ theo kiểu “đốt, phát, chọc, tỉa”, trồng xen canh với cây bắp hoặc một số loại cây ngắn ngày, diện tích manh mún, không thực hiện các biện pháp phòng trừ sâu bệnh, chăm sóc, bón phân, phụ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên nên nhiều diện tích đậu đỏ phát triển kém, cho năng suất thấp (chỉ khoảng 3 tạ/ha), chưa phát huy hết tiềm năng về kinh tế của loại cây trồng này. Ông Vũ Văn Thuy cho biết: “Nghị quyết HĐND xã vừa qua đã đề ra mục tiêu bên cạnh việc phấn đấu duy trì diện tích đậu đỏ xen canh khoảng hơn 50ha. Xã sẽ triển khai thực hiện chương trình cải tạo các diện tích đất hoang hóa, kém màu mỡ, quy hoạch khoảng 10ha để tập trung thâm canh cây đậu đỏ, nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, tăng thu nhập, góp phần xóa đói giảm nghèo cho bà con nông dân địa phương”.

Văn hóa Du lịch

Thác Tà Gụ(thuộc ở huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hoà) với vẻ đẹp hoang sơ đầy quyến rũ, là điểm du lịch dã ngoại tuyệt vời trong quần thể du lịch sinh thái Khánh Hòa.
Văn hoá truyền thống đầy bản sắc dân tộc được thể hiện qua bộ "Đàn Đá Khánh Sơn" và "Văn hoá Cồng Chiêng" đặc trưng của vùng cao nguyên miền Trung.
Trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, Khánh Sơn từng là căn cứ cách mạng với những mặt trận ác liệt như: "Thung lũng tử thần", căn cứ Tô Hạp, sân bay Tà Nía.
Khánh Sơn có nhiều loại lâm sản có giá trị. Đặc biệt có nhựa cây Tô Hạp được dùng làm gia vị rất quí, nhựa thông ba lá (loại cây mọc thành rừng ở Khánh Sơn). Chè Khánh Sơn thơm ngon nổi tiếng và cây cà phê gần đây đã trở thành cây chủ lực giúp huyện chuyển đổi cơ cấu kinh tế nhằm đem lại một đời sống ấm no hơn cho cộng đồng dân cư.
Đặc sản Khánh Hòa
Tổ yến, trầm hương, Bún cá hay bánh căn,bánh canh Nha Trang, bong bóng cá, vi cá, nước mắm, khô cá thu, nhum, bánh Xoài Cam Lâm, bún cá Diên Khánh, bánh ướt, Nai khô...đặc biệt là Sầu riêng Khánh Sơn, Mía tím, chuối Khánh Sơn, măng cụt,.. .
Phường / Xã / Thị trấn cùng tên Thành Sơn:

• Xã Thành Sơn - Huyện Quan Hóa - Tỉnh Thanh Hóa