Xã Hiền Lương, Tỉnh Phú Thọ sau sáp nhập

Xã Hiền Lương thành lập theo nghị quyết Số: 1676/NQ-UBTVQH15; Ngày: 16/06/2025
Thông tin cơ bản:

• Mã số: 08110
• Trung tâm hành chính: Khu 10, xã Hiền Lương, tỉnh Phú Thọ (trụ sở UBND xã Xuân Áng cũ)
• Diện tích: 81.39 km²
• Dân số: 22,337 người
• Mật độ dân số: 275 người/km²
• Sáp nhập từ: Xã Hiền Lương (huyện Hạ Hòa), Xã Xuân Áng

Thông tin về Xã Hiền Lương (cũ - trước sáp nhập):
Hiền Lương là 1 xã của huyện Hạ Hoà, tỉnh Phú Thọ. Xã có tổng số diện tích theo km2 7,07 km², tổng số dân vào năm 1999 là 3.387 người, mật độ dân số tương ứng 479 người/km².

Kinh tế - Xã hội

Tổng giá trị sản xuất của xã năm 2011 đạt 29.378 triệu đồng (tăng 14,9% so với cùng kỳ). Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực với tỷ lệ nông lâm nghiệp chiếm 32%, dịch vụ-thương mại 47,02%, tiểu thủ công nghiệp 20,75%. Thu nhập bình quân đạt 9 triệu/người/năm. Tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 17,7%... Thế mạnh về nông lâm nghiệp với diện tích đồi rừng lớn, người dân bước đầu đã quen với phương thức canh tác hiện đại, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, sử dụng vật nuôi, cây trồng cho năng suất, giá trị kinh tế cao, giá trị hàng hóa trong các sản phẩm nông nghiệp ngày một tăng. Dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy, điều hành của chính quyền, bà con đã tập trung gieo cấy 100% diện tích đúng thời vụ, đảm bảo cơ cấu giống với 143,06 ha vụ chiêm xuân, 106,7 ha vụ mùa. Cùng với đó là diện tích cây ngô, cây hoa màu vụ đông luôn ổn định ở mức cao với 25 ha ngô đạt sản lượng 68,35 tấn, 51,5 ha rau màu các loại giá trị đạt 800 triệu đồng, 10,5 ha sắn, khoai, 210 tấn hoa quả các loại... Nhờ đó an ninh lương thực được đảm bảo. Bình quân lương thực của xã đạt 369 kg/người/năm. Các hoạt động sản xuất TTCN tiếp tục được phát triển với các ngành nghề truyền thống: Chế biến nông sản, làm bánh, bún… Hợp tác xã chế biến lâm sản Âu Cơ đã phát huy hiệu quả rõ rệt trong việc tạo việc làm và thu nhập ổn định cho nhiều lao động địa phương. Tổng giá trị thu được từ sản xuất TTCN năm 2011 đạt trên 6 tỷ đồng, tăng 36,47% so với cùng kỳ. Các loại hình kinh doanh dịch vụ ngày càng đa dạng, phong phú. Hoạt động của các chợ trên địa bàn phát huy hiệu quả cao trong việc giao thương, trao đổi hàng hóa nhu yếu phẩm, tiêu thụ nông sản. Tổng giá trị thu được của hoạt động thương mại-dịch vụ năm vừa qua đạt gần 14 tỷ đồng, tăng 15,72% so với cùng kỳ. Công tác đầu tư xây dựng cơ bản được quan tâm chú trọng, trong năm xã đã tập trung các nguồn lực tu sửa và nâng cấp các tuyến đường giao thông nông thôn, giao thông nội đồng và triển khai bê tông hóa đường giao thông tại hai khu dân cư Quyết Tiến, Tân Trường cùng các tuyến đường còn lại của khu Việt Hồng, Tân Tiến với tổng kinh phí đầu tư xây dựng cơ bản là 158 triệu đồng. Giáo dục, y tế tiếp tục có những bước tiến vững chắc đảm bảo nhu cầu học tập, chăm sóc, khám chữa bệnh ban đầu cho nhân dân…

Di tích lịch sử

Đền Mẫu Âu Cơ là một công trình lịch sử văn hoá đặc biệt, là biểu tượng của tinh thần yêu nước và truyền thống đại đoàn kết dân tộc. Hình tượng mẹ Âu Cơ sinh ra con Lạc cháu Hồng nước Việt trong một bọc trăm trứng đã trở thành hình tượng bất hủ sống mãi trong tư tưởng tình cảm và tâm trí của các thế hệ người Việt Nam.
Để tri ơn công đức Tổ Mẫu Âu Cơ và giáo dục truyền thống dân tộc, cách đây hơn 500 năm, thế kỷ thứ XV thời hậu Lê, vua Lê Thánh Tông đã phong thần và cho xây dựng Đền Mẫu Âu Cơ tại xã Hiền Lương - huyện Hạ Hoà; Đền Mẫu Âu Cơ đã được công nhận là di tích lịch sử văn hoá Quốc gia năm 1991.
Ngày lễ chính của Đền Âu Cơ là ngày “Tiên giáng” mùng bảy tháng giêng, ngoài ra trong năm còn có các ngày lễ khác là ngày 10-11 tháng 2, ngày 12 tháng 3, ngày 13 tháng 8, ngày “Tiên thăng” 25 tháng Chạp. Nhân dân trong vùng từ già, trẻ, gái, trai ai cũmg thuộc câu ca:
Mồng bảy trong tiết tháng giêng
Nghi lễ của ngày hội: Vào sáng sớm mồng 7 tháng giêng tổ chức lễ tế Thành Hoàng ở Đình, đây là đội tế toàn nam giới; Đến giờ Thìn (từ 7 đến 9 giờ) đoàn rước kiệu từ Đình Đức Ông vào đến sân Đền, phường Bát âm chỉ dùng Đàn, Sáo, Nhị, Trống, phách....Lễ vật dâng Mẫu bao gồm: cỗ chay, ngũ quả, tiền giấy ngũ sắc ...Đội tế nữ gồm 12 cô gái thanh tân có nhan sắc và học vấn, mặc áo dài với các mầu sặc sỡ và tế theo nghi lễ truyền thống.
Phường / Xã / Thị trấn cùng tên Hiền Lương:

• Xã Hiền Lương - Huyện Đà Bắc - Tỉnh Hòa Bình

Thông tin về Xã Xuân Áng (cũ - trước sáp nhập):
Xuân Áng là 1 xã của huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ. Xã Xuân áng có tổng số diện tích theo km2 24,45 km², tổng số dân vào năm 1999 là 4.254 người, mật độ dân số tương ứng 174 người/km².

Kinh tế - Xã hội

Năm 2011, Xuân Áng được chọn làm xã điểm xây dựng NTM của huyện Hạ Hòa. Sau hơn 3 năm triển khai thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM), bộ mặt nông thôn và đời sống người dân xã Xuân Áng đã có nhiều thay đổi. Đến nay, xã đã đạt 13/19 tiêu chí NTM.
Để tập trung xây dựng, hoàn thiện hệ thống giao thông nông thôn, xã đã huy động nhiều nguồn để bê tông hóa; từ chỗ 100% đường giao thông trên địa bàn xã là đường đất, đến nay, toàn xã đã có hơn 9,5 km đường được bê tông và cứng hóa (bằng 66,4%). Gồm: 3 km đường trục xã; 4,5 km đường liên xóm và 2 km đường nội đồng. Các công trình hạ tầng thiết yếu như: Trường học, trạm y tế, nhà văn hóa cũng được xã quan tâm đầu tư xây mới khang trang, phục vụ tốt nhu cầu của người dân.
Cùng với sự đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước, những năm qua xã Xuân Áng đã huy động tốt sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, khơi dậy nguồn lực tại chỗ trong nhân dân; phát huy tối đa quy chế dân chủ trong xây dựng NTM, công khai, minh bạch các nguồn lực để người dân tự làm, tự quyết định, tự kiểm tra, giám sát…
Từ năm 2011 đến nay, xã đã huy động được trên 10 tỷ đồng từ các nguồn vốn để tham gia thực hiện các tiêu chí xây dựng NTM, trong đó nhân dân đóng góp trên 3 tỷ đồng. Hưởng ứng phong trào hiến đất làm đường giao thông nông thôn, người dân trong xã đã hiến trên 6.000m2 đất và tháo dỡ hàng trăm mét tường rào cùng tài sản trên đất trị giá trên 2 tỷ đồng để mở rộng, kiên cố hóa các tuyến đường giao thông. Cùng với việc tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng, xã còn chú trọng công tác đào tạo nghề, vận động nông dân chuyển đổi mùa vụ, cây trồng, đưa các giống mới cho năng suất cao, chất lượng tốt và triển khai ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nhằm tăng năng suất, tăng thu nhập cho người dân. Nhờ vậy, thu nhập của người dân trong xã đã tăng từ 9 triệu đồng/người vào năm 2011 lên 12 triệu đồng/người năm 2013. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao. Toàn xã không còn hộ đói, không còn nhà tạm, nhà dột nát; tất cả các trường học trên địa bàn xã đạt chuẩn Quốc gia; 9/9 xóm đã có nhà văn hóa đạt chuẩn; 95% người dân trong xã được sử dụng nước sạch hợp vệ sinh.
Để hoàn thành chương trình xây dựng NTM, đảng bộ, chính quyền và nhân dân trong xã đang tiếp tục chung sức, đồng lòng thực hiện 6 tiêu chí còn lại, đồng thời tiếp tục duy trì và giữ vững 13 tiêu chí đã đạt được.
Về tiêu chí thủy lợi, xã đang quản lý trên 10 km kênh mương nội đồng. Tuy nhiên, mới chỉ có 2 km được kiên cố hóa từ những năm 2003. Để hoàn thành tiêu chí này theo đúng kế hoạch, xã Xuân Áng đã quyết định tập trung toàn bộ nguồn xi măng hỗ trợ của tỉnh năm 2014 cho việc kiên cố hóa kênh mương. Hiện nay, xã đã lập xong dự toán xây dựng 8,3 km kênh mương với tổng dự toán là 4,53 tỷ đồng. Cùng với đó trên 100 tấn xi măng của tỉnh hỗ trợ cũng đã được phân bổ về các công trình để nhân dân các xóm triển khai thực hiện. Dự kiến từ nay đến cuối năm, toàn bộ hệ thống kênh mương nội đồng trên địa bàn xã sẽ được kiên cố hóa.
Về tiêu chí giảm hộ nghèo, hiện nay tỷ lệ hộ nghèo của xã đang là 13,9%. Để con số này giảm xuống còn dưới 10% vào năm 2015, xã Xuân Áng đang quyết liệt triển khai nhiều giải pháp nhằm giúp hộ nghèo phát triển kinh tế hướng tới thoát nghèo bền vững.
Song song với việc tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức từ cấp ủy, chính quyền và nhân dân, cùng chung tay góp phần hoàn thành tiêu chí hộ nghèo trong xây dựng NTM, Xuân Áng còn tiếp tục thực hiện tốt các chương trình, dự án, chính sách giảm nghèo đang triển khai tại địa phương; đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi và nhân rộng các mô hình sản xuất cho thu nhập cao.

Cây di sản

Đây là cây sung cổ thụ được xác định là của gia đình ông Nguyễn Văn Đối ở thôn Tân Hòa. Ông Đối cho biết, mấy đời trong gia đình ông gìn giữ cây sung như một báu vật. Trải qua thời gian, cây vẫn xanh tốt và ra quả đều đặn.
Cây có chu vi 5,6m; đường kính 1,65m; chiều cao 11,5m. Cây chia đôi thân với hai thế là thế trực và thế huyền; bộ rễ mang dáng dấp của rồng có đủ đầu đuôi, mắt, móng ở thế “long quấn thủy”.
Cây sung ở Xuân Áng được xác định có tuổi đời 400 năm, chứng kiến bao thăng trầm trên mảnh đất thiêng của Tổ quốc.