Xã Tam Đảo, Tỉnh Phú Thọ sau sáp nhập

Xã Tam Đảo thành lập theo nghị quyết Số: 1676/NQ-UBTVQH15; Ngày: 16/06/2025
Thông tin cơ bản:

• Mã số: 08911
• Trung tâm hành chính: Km10 Hợp Châu, xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ (Trụ sở UBND huyện Tam Đảo cũ)
• Diện tích: 79.20 km²
• Dân số: 34,772 người
• Mật độ dân số: 440 người/km²
• Sáp nhập từ: Thị trấn Hợp Châu, Thị trấn Tam Đảo, Xã Hồ Sơn, Xã Minh Quang

Thông tin về Xã Hợp Châu (cũ - trước sáp nhập):
Hợp Châu là một xã trung tâm huyện lỵ của huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc, nước Việt Nam.

Diện tích - Dân số

Hợp Châu là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của huyện Tam Đảo, địa bàn tiếp giáp với các xã, Hồ Sơn, Minh Quang và thị trấn Gia Khánh ( huyện Bình Xuyên) cùng xã Kim Long ( huyện Tam Dương). Xã có tổng diện tích tự nhiên là 1.012,28ha, với 14 thôn dân cư. Dân số toàn xã có 9.155 người, với 2.529 hộ; địa bàn có 02 dân tộc sinh sống chủ yếu là dân tộc Kinh và dân tộc Sán Dìu (trong đó dân tộc Sán Dìu chiếm 38% dân số toàn xã).

Lịch sử hình thành

Sau Cách mạng tháng 8 năm 1945 xã Hợp Châu đã được thành lập trên cơ sở sáp nhập 04 làng là: làng Nga Hoàng (Thuộc tổng Tam Lộng – huyện Bình Xuyên), làng Bảo Phác, làng Cửu Yên và làng Đồn Cao thuộc huyện Tam Dương.
Với vị trí địa lý thuận lợi (là trung tâm kinh tế - chính trị của huyện, lại nằm trên trục đường Quốc lộ 2B đi thị trấn Tam Đảo và tuyến đường tỉnh lộ đến với khu Danh thắng Tây Thiên) nên ngành kinh tế dịch vụ - thương mại của xã đã phát triển mạnh cả về số lượng và quy mô. Hiện tại trên địa bàn xã có 426 hộ kinh doanh, hệ thống nhà hàng phục vụ ăn uống phát triển với doanh thu khá cao. Các hoạt động kinh doanh trên địa bàn đều đảm bảo tốt các quy định của pháp luật, số lượng, chất lượng hàng hoá phong phú, đa dạng đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng của nhân dân địa phương. Cùng với kinh tế dịch vụ - thương mại, sản xuất nông nghiệp cũng được xem là ngành kinh tế chủ lực của xã. Có nhiều giống cây, con mới được bà con nông dân đưa vào sản xuất, chăn nuôi; năng suất lúa bình quân của xã đạt 55,50 tạ/ha.

Du lịch

Với mục tiêu chung là xây dựng huyện Tam Đảo trở thành huyện trọng điểm về du lịch nên trong chiến lược phát triển KT - XH, Đảng ủy - UBND xã cũng luôn xác định tầm quan trọng của ngành kinh tế du lịch - dịch vụ. Trên địa bàn xã hiện có 4 di tích là: Đình chùa Cửu Yên, Đình chùa Bảo Phác, đình chùa Nga Hoàng và đền Linh Sơn, trong đó đình Cửu Yên đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh; hiện nay các di tích đang được đầu tư trùng tu, tôn tạo để đưa vào phục vụ khai thác du lịch đáp ứng nhu cầu du lịch tâm linh của khách thập phương. Bên cạnh đó, xã đã có kế hoạch bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Sán Dìu sinh sống trên địa bàn, trong đó việc khôi phục, gìn giữ và lưu truyền nghệ thuật hát Soọngcô đang được quan tâm có 02 CLB hát Soọngcô ở miền Cửu Yên và miền Bảo Phác.

Tình hình phát triển kinh tế

Năm 2013 vừa qua, tình hình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương có nhiều khởi sắc trên tất cả các lĩnh vực, cơ cấu kinh tế đang có sự chuyển dịch từ nông nghiệp sang thương mại dịch vụ.
Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt: 20,35 % năm.

Giáo dục - Đào tạo

Sự nghiệp GD&ĐT của địa phương có bước phát triển khá toàn diện. Đội ngũ giáo viên đã được chuẩn hóa, hệ thống cơ sở vật chất của các nhà trường tiếp tục được trang bị, từng bước đáp ứng được yêu cầu của dạy và học.

Y tế

Sự nghiệp y tế được đầu tư và xây dựng về cơ sở vật chất, bổ sung trang thiết bị và nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ y tế, do vậy bước đầu đã đáp ứng được nhu cầu khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho nhân dân.
Bên cạnh đó, xã cũng thực hiện chi trả đầy đủ và kịp thời các chế độ, chính sách của Nhà nước cho các đối tượng gia đình chính sách, người có công, hộ nghèo, hộ đặc biệt khó khăn góp phần đảm bảo công tác an sinh xã hội.
Trong việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, hiện nay xã đã đạt 14/19 tiêu chí và phấn đấu đến hết năm 2014 sẽ cơ bản hoàn thành chương trình xây dựng nông thôn mới.
Phát huy những kết quả đã đạt được, để thực hiện tốt nhiệm vụ phát triển Kinh tế - Xã hội, An ninh - Quốc phòng và thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ nhiệm kỳ 2010 - 2015 đã đề ra, Đảng ủy - UBND xã xác định phương hướng, nhiệm vụ trong năm 2014 và thời gian tiếp theo với các chỉ tiêu cơ bản như: Tổng giá trị kinh tế - xã hội đạt trên:175,7 tỷ đồng; Tổng thu ngân sách xã ước đạt trên: 7,8 tỷ đồng; Tổng chi ngân sách xã ước đạt trên: 7,8 tỷ đồng; Tổng thu nhập bình quân đầu người đạt trên: 20 triệu đồng/người/; Tổng sản lượng lương thực quy thóc đạt trên: 3.000 tấn; Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân: 19,4 %/ năm; Tỉ lệ giao quân đạt 100 % Kế hoạch giao; Hoàn thành 100 % kế hoạch thuế SDĐPNN và các khoản dóng góp theo quy định; Tỉ lệ tăng dân số tự nhiên: 0,9 %/ năm; Tỉ lệ thôn văn hóa đạt : 85,0 %; tỉ lệ gia đình văn hóa: Từ 10 đến 14 thôn; Tỉ lệ hộ nghèo: dưới 5 %; tỉ lệ cận nghèo: dưới 2,7 %/ năm; Năm 2014 xã phấn đấu đạt chuẩn Nông Thôn mới; xây dựng Đảng bộ, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể đạt danh hiệu trong sạch vững mạnh và trong sạch vững mạnh tiêu biểu
Phường / Xã / Thị trấn cùng tên Hợp Châu:

• Xã Hợp Châu - Huyện Lương Sơn - Tỉnh Hòa Bình

Thông tin về Thị trấn Tam Đảo (cũ - trước sáp nhập):
Tam Đảo là một thị trấn thuộc huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc, nước Việt Nam. Tuy nhiên, thị trấn Tam Đảo không phải là huyện lị của huyện Tam Đảo; các cơ quan hành chính của huyện đóng tại xã Hợp Châu.

Diện tích - Dân số

Thị trấn Tam Đảo có tổng số diện tích theo km2 2,1 km²,
Tổng số dân vào năm 2003 là 620 người, mật độ dân số tương ứng 295 người/km².

Vị trí

Tam Đảo là tên gọi của một thị trấn thuộc huyện Tam Đảo, nằm trên sườn núi Máng Chi, phía đông nam đỉnh Thiên vị, với độ cao trung bình 900m.
Có thể gọi Tam Đảo là miền biển mây, bởi vùng núi non này luôn ngập tràn mây trắng. Nói đến Tam Đảo là nói đến mây trắng. Và thấp thoáng giữa vùng trắng mờ ảo là ba ngọn núi nhô lên Bàn Thạch (1388m), Thiên Nhị (1375m) và Phù Nghĩa (1400m). Đứng giữa đất trời, nhìn ba "hòn đảo" trồi lên khỏi đám "sóng mây" ta mới thấy ai đặt ra cái tên Tam Đảo mới đắt làm sao.
Nằm cách Hà Nội 86km, trên độ cao trung bình 900m, Tam Đảo được ví như " Đà Lạt xứ Bắc". Con đường từ chân núi uốn lượn, trải dài 11km đường dốc, qua hồ Xạ Hương, núi Bò, dốc Sến, Đền Mẫu Thượng Ngàn, Đức Thánh Trần, dốc Cổng Trời dẫn thẳng lên trung tâm thị trấn.
Là một vùng đất có khí hậu mát mẻ, rất hợp với những kỳ nghỉ cuối tuần, Tam Đảo đã sớm được người Pháp quy hoạch thành khu nghỉ mát từ năm 1904. Người Pháp đã đặt dấu ấn ở Tam Đảo với 143 biệt thự đẹp và khách sạn lớn xây dựng vào thời kỳ này. Tuy nhiên, phần lớn chúng đã bị thời gian, chiến tranh và bàn tay con người tàn phá. Nhiều công trình kiến trúc đẹp giờ chỉ còn lại trong dĩ vãng của lớp người có tuổi và trong những bức ảnh tư liệu.
Thế nhưng khung cảnh mộng mơ của thị trấn miền mây trắng này thì vẫn còn nguyên vẹn. Đứng trên Cổng Trời hay Bãi Đá, nhìn xuống thị trấn Tam Đảo mờ mờ ảo ảo trong những làn sương chợt đến chợt đi ta thấy Tam Đảo đẹp lạ lùng. Mây mù quấn quít quanh người, những cơn gió từ cánh rừng thông xanh mơn mởn có thể làm bạn rùng mình giữa ngày hè oi ả. Sau khi leo bộ lên 1 .400 bậc đá đứng trên đỉnh Thiên Nhị, dưới chân ngọn tháp truyền hình cao hơn 100m, với cảm giác của một người vừa chinh phục đỉnh cao, hít một hơi căng dầy lồng ngực luồng không khí trong lành của Tam Đảo, ta bỗng thấy lòng mình thanh thản. Tất cả những ưu phiền, sầu não, những lo toan hàng ngày dường như đã bị dòng Thác Bạc gột rửa, trôi đến một nơi nào khác xa lắm, lòng người dịu mát, như vừa được uống một nguồn nước thanh khiết.

Đặc sản vùng

Tam Đảo còn nổi tiếng với mận, đào. Quả to và ngọt. Đặc biệt là rau, mùa hè vẫn được ăn…bắp cải. Su su trở thành đặc sản, ngọn cây được chế biến như rau bí, tuyệt ngon . Mỗi cây thu hoạch tới cả tạ quả, vòng đời tới vài ba năm; hết mùa, chặt gốc lại lên tiếp. Bắp cải ngọt lừ, luộc không cần nêm mì chính. Su hào nặng cỡ….4 - 5kg không phải là chuyện hiếm.
Tam Đảo còn có rượu "sâu Chít", vị thuốc đông y quý giá sánh ngang “Đông trùng hạ thảo".
Thông tin về Xã Hồ Sơn (cũ - trước sáp nhập):
Hồ Sơn là 1 xã của huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc, nước Việt Nam.
Hồ Sơn là xã miền núi nằm sát trung tâm huyện lỵ.

Diện tích - Dân số

Xã có tổng diện tích tự nhiên là 1794,3 ha, trong đó đất nông nghiệp là 1377,96 ha;
Dân số của xã là 6.450 người. Xã có 2 dân tộc chính định cư sinh sống là dân tộc Kinh và dân tộc Sán Dìu.
Về vị trí địa lý
Phía Bắc giáp dãy núi Tam Đảo, Phía Nam giáp với xã Kim Long ( huyện Tam Dương), Phía Đông giáp với xã Hợp Châu, Phía Tây giáp với xã Tam Quan.

Lịch sử

Ngược dòng lịch sử, trước cách mạng tháng Tám năm 1945, xã Hồ Sơn ngày nay thuộc tổng Miêu Duệ gồm các làng: Núc Thượng, Núc Hạ, Làng Hà, Làng Hữu Thủ, Làng Gô, Làng Láng, Làng Ngọc Hoàng, Làng Bảo Chúc, Làng Xạ Hương, Làng Cửu Yên, Làng Vườn (Làng rừng Hà Phú Linh), ấp Chủ Tây (Làng Lan Đình) và Làng Tam Sơn. Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, bước vào xây dựng chế độ mới, tháng 3 năm 1946 chính phủ chủ trương xóa bỏ cấp tổng thành lập cấp xã nhỏ hơn cấp tổng nhưng lớn hơn làng cho phù hợp với tình hình thực tế lúc bấy giờ. Thực hiện chỉ đạo ở trên tổng Miêu Duệ được giải thể, thay vào đó là 5 xã mới được thành lập là: Kim Long, Tam Quan, Đại Đình, Hợp Châu và Hồ Sơn. Xã Hồ Sơn khi thành lập có 6 thôn là: Cầu Tre, Núc Thượng, Núc Hạ, Sơn Đồng, Đồng Bả, Làng Hà.
Trải qua quá trình xây dựng và phát triển, sau nhiều lần tách và nhập vào các đơn vị hành chính khác, đến ngày 1/1/2004 theo Nghị định số 153 của Chính phủ về việc thành lập huyện Tam Đảo - tỉnh Vĩnh Phúc, xã Hồ Sơn đã trở thành 1 trong 9 đơn vị hành chính của huyện. Toàn xã có 8 thôn gồm: Thôn Cầy Tre, thôn Đồng Thành, thôn Đồng Bả, thôn Làng Hà, thôn Sơn Đồng, thôn Núc Thượng, thôn Núc Hạ, thôn Tân Long.
Là vùng đất trung du tiếp giáp với dãy núi Tam Đảo, xã Hồ Sơn có địa hình của vùng bán sơn địa, với hệ thống đồi gò nhấp nhô xen kẽ là những cánh đồng nhỏ hẹp, hình thành thế ruộng bậc thang. Trước đây Hồ Sơn có hệ thống rừng khá lớn, bao bọc và che phủ toàn xã, trong đó cao nhất là Rừng Rốc. Hệ thống rừng có nhiều gỗ quý như: Đinh, Lim, Lát, Chẹt, Rổi… cùng nhiều loại lâm sản quý khác như Song, Mây, Sa Nhân, Nâu…; nhiều động vật quý hiếm như Hổ, Báo, Hươu, Nai, Lợn rừng, Chim Trĩ… Tài nguyên rừng phong phú ở Hồ Sơn là nguồn sống chính của nhân dân địa phương những năm trước cách mạng tháng 8 năm 1945, nhất là dịp giáp hạt (tháng 3, tháng 8 hàng năm).
Hồ Sơn có hệ thống giao thông đường bộ liên thôn, liên xã, liên huyện nối liền với quốc lộ 2B Vĩnh Yên đi Tam Đảo núi và tỉnh lộ 302 khá thuận tiện. Đây là điều kiện mở ra nhiều cơ hội để xã giao lưu với các địa phương trong khu vực, phát triển kinh tế xã hội của địa phương trong nền kinh tế thị trường do Đảng lãnh đạo.
Xã Hồ Sơn có một suối lớn bắt nguồn từ núi Tam Đảo đổ xuống Hồ Làng Hà rồi đổ về suối Cửu Yên (Hợp Châu), Km số 8 (Kim Long) và chảy xuống các xã Gia Khánh, Hương Sơn, Tam Hợp ( Bình Xuyên). Hồ Làng hà có trữ lượng nước lớn, có cảnh quan đẹp nên ngoài việc cấp nước tưới cho cây trồng các xã trong khu vực, Hồ Làng Hà có thể xây dựng thành điểm du lịch sinh thái hấp dẫn khi được quan tâm đầu tư trong những năm tới.

Kinh tế

Tốc độ phát triển kinh tế trên địa bàn xã đạt 10,21%. Giá trị bình quân đầu người hàng năm đạt 3,66 triệu đồng/người/năm; cuối năm 2010 đạt 5,5 triệu đồng/người/năm; Bình quân lương thực đầu người hàng năm đạt 429,12kg/người/năm. Cơ cấu nông - lâm - thủy sản đạt 68,28%, dịch vụ thương mại đạt 19,32%, xây dựng công nghiệp đạt 12,40%. Giá trị sản xuất nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế có sự chuyển biến đúng hướng. Diện tích các loại cây có giá trị kinh tế cao dần thay thế cho những cây có giá trị kinh tế thấp, đặc biệt là cây rau su su. Sản phẩm nhóm cây ăn quả có giá trị kinh tế tăng nhanh, hàng năm cho thu hoạch đạt khoảng 111,9 triệu đồng/ năm. Nuôi trồng thủy sản hàng năm trung bình đạt 185,74 triệu đồng/năm. Một số ngành nghề kinh doanh vân tải, dịch vụ buôn bán vật tư nông nghiệp và dịch vụ ăn uống phát triển nhanh góp phần tăng thu nhập và giải quyết việc làm cho nhân dân. Tổng giá trị ngành nghề, thương mại, dịch vụ đạt trung bình là 304,36 triệu đồng/năm. Sự nghiệp giáo dục đào tạo có nhiều tiến bộ; quy mô, chất lượng và cơ sở vật chất, trường lớp được củng cố và dần ổn định, chất lượng giáo dục toàn diện có nhiều tiến bộ. Thực hiện tốt công tác y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân. Các khu dân cư đều có hương ước, quy ước được UBND huyện phê. Số gia đình đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa trung bình hàng năm là 55%. Thực hiện tốt nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội mừng thọ, các hủ tục lạc hậu dần được bài trừ. Phong trào văn nghệ, thể dục, thể thao quần chúng phát triển mạnh trong nhân dân…
Phường / Xã / Thị trấn cùng tên Hồ Sơn:

• Xã Hồ Sơn - Huyện Hữu Lũng - Tỉnh Lạng Sơn

Thông tin về Xã Minh Quang (cũ - trước sáp nhập):
Minh Quang là 1 xã của huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc, nước Việt Nam.

Vị trí địa lý

Minh Quang là xã miền núi nằm ở phía Đông Nam của huyện Tam Đảo, cách trung tâm của huyện khoảng 3km. Phía Đông tiếp giáp với xã Trung Mỹ (Bình Xuyên);
Phía Tây tiếp giáp với xã Hợp Châu;
Phía Nam tiếp giáp với Thị trấn Gia Khánh ( huyện Bình Xuyên)
Phía Bắc tiếp giáp với huyện Đại từ, tỉnh Thái Nguyên.
Trên địa bàn xã có đường tỉnh lộ 302 chạy qua thuận tiện cho việc giao lưu buôn bán hàng hoá và đi lại. Xã Minh Quang có hai dạng địa hình chính, là địa hình đồi núi thấp và đồi bát úp xen kẽ giữa là những cánh đồng hẹp, khí hậu nhiệt đới gió mùa nhiệt độ trung bình hàng năm là 260c và độ ẩm trung bình là 70%.

Diện tích - Dân số

Tổng diện tích tự nhiên là 4977,86 ha trong đó diên tích đất nông nghiệp: 748,74ha; diện tích đất canh tác: 670 ha; diện tích đất ở: 92,35 ha; diện tích đất rừng khoảng 3000ha chủ yếu nằm trong diện tích Vườn Quốc gia Tam Đảo là chính, còn lại là một số diện tích đồi hoang 247,11 ha.
Tổng dân số của xã là 11.570 nhân khẩu trong đó đồng bào các dân tộc thiểu số (chủ yếu là dân tộc Sán dìu) chiếm 61% còn lại là dân tộc kinh, mật độ dân số khoảng 232 người/km2.

Tình hình phát triển kinh tế

Những năm gần đây, Đảng bộ và nhân dân xã Minh Quang đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên nhiều lĩnh vực. Tốc độ phát triển kinh tế tăng 18%/năm, thu nhập bình quân đầu người đạt 12.000.000đ/người/năm. Các ngành nghề truyền thống tiêu biểu phải kể đến như: Trồng Hoa và cây cảnh ở thôn Chùa Vàng, trồng lúa chất lượng cao, trồng rau sạch ở các thôn Chùa Vàng, Cam Lâm và Xạ Hương... Bên cạnh đó xã có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch và nuôi trồng thuỷ sản ở hai địa điểm là hồ Xạ Hương và thác Thậm Thình của đập Bản Long.
Hàng năm tỷ lệ gia đình đạt danh hiệu GĐVH đạt trên 80%, tỷ lệ làng văn hoá đạt 84%.
Giáo dục - Đào tạo được tỉnh và huyện quan tâm đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất các trường từ mầm non đến THCS, trường trung học cơ sở của xã đã có đủ các phòng học kiên cố, các lớp học được trang bị tương đối đầy đủ về cơ sở vật chất, trình độ giáo viên các bậc học đã đạt chuẩn 100%, trường tiểu học Minh Quang II đạt chuẩn quốc gia.
Y tế
Trạm y tế đã đạt chuẩn quốc gia mức độ 01, đội ngũ y bác sỹ có trình độ chuyên môn đảm bảo khám chữa bệnh, chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho nhân dân.

Du lịch

Khu du lịch sinh thái Hồ Xạ Hương, đập Bàn Long…

Đặc sản

Bánh Chưng gù, bánh gio của đồng bào dân tộc Sán Dìu, loại bánh làm từ bột gạo nếp thơm và các loại lá rừng đốt lấy than ngâm với gạo, bánh có vị thơm ngon và bổ mát; đặc biệt là món Xôi đen, Xôi trứng Kiến thơm ngon
Phường / Xã / Thị trấn cùng tên Minh Quang:

• Xã Minh Quang - Huyện Ba Vì - Thành phố Hà Nội
• Xã Minh Quang - Huyện Vũ Thư - Tỉnh Thái Bình
• Xã Minh Quang - Huyện Chiêm Hóa - Tỉnh Tuyên Quang