Xã Mù Cang Chải, Tỉnh Lào Cai sau sáp nhập

Xã Mù Cang Chải thành lập theo nghị quyết Số: 1673/NQ-UBTVQH15; Ngày: 16/06/2025
Thông tin cơ bản:

• Mã số: 04456
• Trung tâm hành chính: đang cập nhật
• Diện tích: 146.95 km²
• Dân số: 14,773 người
• Mật độ dân số: 100 người/km²
• Sáp nhập từ: Thị trấn Mù Cang Chải, Xã Kim Nọi, Xã Mồ Dề, Xã Chế Cu Nha

Thông tin về Thị trấn Mù Cang Chải (cũ - trước sáp nhập):
Thị trấn Mù Cang Chải là huyện lị của huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái, nước Việt Nam.

Vị trí địa lý

Thị trấn có vị trí:
Phía Bắc giáp với xã Mồ Dề
Phía Đông giáp với xã Mồ Dề
Phía Nam giáp với xã Kim Nọi
Phía giáp với xã Kim Nọi
Thị trấn Mù Cang Chải nằm trong một thung lũng cách trung tâm tỉnh lỵ Yên Bái 185 km, có tuyến quốc lộ 32 chạy dọc theo địa bàn theo chiều đông-tây. Dòng nậm Kim, cũng chảy dọc qua thị trấn, song song với quốc lộ 32.

Diện tích - Dân số

Thị trấn Mù Cang Chải có tổng số diện tích theo km2 7,056 km².
Tổng số dân vào năm 2009 là 2.459 người, trong đó có 1.297 nam và 1.162 nữ, mật độ dân cư là 348,5 người/km²

Địa điểm du lịch

Những ruộng bậc thang vào mùa lúa chín vàng óng trải dài tận phía chân trời, những ánh mắt ngây thơ hồn nhiên của trẻ nhỏ vùng cao Mù Cang Chải đẹp như một bức tranh dưới ống kính của những bạn trẻ đam mê phượt...
Thị trấn Mù Cang Chải nhỏ xinh nằm gọn giữa hai sườn núi, còn khá nghèo với những bản làng thanh bình dưới thung lũng xanh hay trên đèo Khau Phạ, cách Hà Nội chừng 300km về phía Tây Bắc. Đến Mù Cang Chải duy nhất chỉ có quốc lộ 32 bằng hai hướng. Nếu từ Hà Nội, sẽ lên Yên Bái, từ Yên Bái đến Mường Lò 70km, ngủ tại đây để sáng sớm mai đi xe từ Mường Lò, xế trưa sẽ đến Mù Căng Chải. Đoạn này dài gần 100km, nhưng hơn 80km là đường đèo dốc tiến lên liên tục. Chừng nào leo đến độ cao 1.750m, sương mây mù mịt là sắp đến thị trấn Mù Cang Chải! Chặng giữa đèo có một miền đất phẳng, hãy nghỉ chân ở đây để thưởng thức thứ cơm lam nếp Mường ở Tú Lệ dẻo thơm đáo để. Hướng thứ hai từ Lào Cai xuống, cũng là đường đèo, nhưng dốc xuống thoai thoải dễ đi hơn. Đoạn này đi qua Than Uyên, nơi có những cô gái Thái trắng, đẹp như lan rừng.
Gần huyện lỵ mới bắt đầu thấy nhiều ruộng bậc thang tầng tầng lớp lớp, ngút ngàn lên tận lưng chừng trời. Lên Mù Cang Chải, du khách đều phải ngạc nhiên vì giữa vùng núi cao hiểm trở lại có những thửa ruộng bậc thang kỳ vĩ đến mê lòng, mà chủ nhân của nó không ai khác chính là bà con người Mông chăm chỉ và hồn hậu. Người Mông (còn gọi là người Mèo) ở đây chiếm gần 90% dân số, 8% là người Thái, người Kinh chỉ có 2%. Người Kinh ở đây một nửa là cán bộ nhân viên, một nửa là dân buôn bán nằm ở huyện lỵ. Người Thái lập bản ở vùng đồi thấp, làm lúa nước ở thung lũng. Còn lại mênh mông núi rừng hiểm trở là phần của người Mông. Họ giỏi vượt đèo trèo núi đã biến núi đồi vùng cao này trở thành ngút ngàn ruộng bậc thang. Những thửa ruộng cứ từng cấp, từng cấp ôm theo triền núi đồi. Khắp 13 xã, thị trấn của Mù Cang Chải chỗ nào cũng có ruộng bậc thang. Du khách có thể chụp ảnh, ngắm cảnh ở quãng đường 7km qua thị trấn huyện. Tuy nhiên, muốn thật sự được chiêm ngưỡng thiên nhiên hùng tráng và thiên đường ruộng bậc thang thì chỉ có một cách duy nhất là phải lội bộ từ vài giờ đến... vài ngày bằng những con đường mòn băng qua các hẻm núi.
Đầu xuân, những thửa ruộng bậc thang được chăm chút bao đời của người Mông đã bắt đầu mướt xanh trên các cánh đồng. Người ta đã cắt lúa để làm cốm. Không ngờ ở trên vùng đất này cũng có những hạt ngọc xanh mướt như dưới xuôi. Tuy hạt cốm không dẻo bằng cốm làng Vòng nhưng vẫn thật hấp dẫn hương vị vào thu thơm dẻo. Cái nắng chiều đã nhạt bớt và không khí ngát thơm hương lúa ngậm sữa.
Mùa gặt ở Mù Căng Chải thường rơi vào giữa tháng năm và tháng mười dương lịch, mênh mông màu vàng sóng lúa, hương đất, hương ngàn hòa với thứ thanh khí vô nhiễm của vùng cao, làm dịu vợi lữ khách miền xuôi.
Đường qua La Pán Tẩn và Chế Cu Nha, hai xã có những thửa ruộng đẹp nhất toàn Mù Cang Chải, chẳng ai có thể đi qua ngay mà không dừng lại ngắm nhìn những kiệt tác của người H’Mông đang rực rỡ chờ ngày thu hoạch. Những cô cậu bé chăn trâu sát đường quốc lộ hồn nhiên đùa nghịch bên những hàng rào. Xa xa, vài chiếc lán được dựng để canh lúa. Người Mông sống trên cao, họ chỉ xuống để trồng lúa rồi lại lên tít trên cao ở. Thật không thể ngờ, mảnh đất Yên Bái với những tầng đất dễ dàng sụt lở lại có những ruộng bậc thang vững chắc và tuyệt đẹp đến thế.
Trên những độ cao khoảng 2000m - nơi máy móc và có khi cả trâu bò không lên được; bằng những nông cụ thô sơ như dao, cuốc... bà con người Mông cứ cần cù tạo nên những khoanh ruộng có khi chỉ vài mét vuông. Cũng không thể không nói tới điều kiện tự nhiên của Mù Cang Chải. Nơi đây không có cánh đồng lòng chảo nên bà con từ hàng ngàn năm vẫn bám lấy đồi, rừng, núi để sống. Và be bờ, tạo ruộng trên những triền núi để trồng lúa nước là cách thức đem lại năng suất cao nhất. Cứ thế qua bao đời ruộng nối ruộng, từ đỉnh núi xuống tận chân núi, rất có thể đã vô tình tạo nên những bậc thang kì vĩ ngày nay.
Càng lên cao du khách càng thấy thú vị bởi Mù Cang Chải không chỉ đẹp trong màu xanh của núi rừng, màu vàng của đất, của lúa mà trên mảnh đất này ta còn thấy cái đẹp trong tâm hồn người Mông, trong sự mến khách của đồng bào. Tới đây, dù vào những ngày giá lạnh đến mấy thì cái nồng ấm của tình người cũng xua đi được cái lạnh giá đặc trưng của miền sơn cước.
Những năm gần đây, địa danh Mù Cang Chải đã trở nên gần gũi và nổi tiếng hơn với khách du lịch "bụi" trong và ngoài nước. Các "Tây ba lô" và các nhà nhiếp ảnh từ Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Việt Kiều từ nước ngoài về nước, thường lặn lội lên Yên Bái chỉ để ngắm ruộng bậc thang, hít thở không khí trong lành, ghi lại những hình ảnh đẹp, hoành tráng. Tháng 10 là tháng đẹp nhất ở Mù Cang Chải và cũng là tháng thu hút khách du lịch nhiều nhất. Cả huyện Mù Cang Chải có 2.200 hécta ruộng bậc thang, trong đó tính cả ba xã La Pán Tẩn, Chế Cu Nha và Dế Xu Phình thì diện tích ruộng bậc thang là 500 hécta và được giữ gìn nguyên vẹn.
Năm trăm hécta ruộng này chính là di tích, là di sản của người Mông được Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch công nhận là một trong những danh thắng độc đáo vào bậc nhất của đất nước Việt Nam và cấp bằng xếp hạng di tích quốc gia vào ngày 18/10/2007. Và ruộng bậc thang, vốn gắn bó với người Mông đời đời kiếp kiếp, cũng là hình ảnh gắn với cuộc sống định cư của họ bởi chỉ người Mông mới trồng lúa trên làn đáy (nghĩa là bậc thang). Dưới bàn tay cần cù trải qua hàng chục năm, những thửa ruộng bậc thang không chỉ ẩn chứa nhiều thông số về giá trị lịch sử, văn hoá mà còn phản ánh một phương thức canh tác độc đáo của tộc người đã biến tên Mù Cang Chải (tức làng cây khô) thành đồi ruộng mùa màng tươi xanh sức sống cứ từng bậc, từng bậc vươn cao lên tận bầu trời
Thông tin về Xã Kim Nọi (cũ - trước sáp nhập):
Kim Nọi là 1 xã của huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái, nước Việt Nam.

Diện tích - Dân số

Xã có tổng số diện tích theo km2 32,61 km²,
Tổng số dân vào năm 1999 là 1.102 người, mật độ dân số tương ứng 34 người/km².

Thông tin chung

Kim Nọi có trên 888,5 ha rừng tự nhiên, 968,16 ha rừng trồng, 351,6 ha rừng trồng ở độ tuổi chăm sóc năm 1, năm 2 và 1.052,74 ha còn lại là rừng lau lách, đồi núi trọc.

Thông tin về Xã Mồ Dề (cũ - trước sáp nhập):
Mồ Dề là 1 xã của huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái, nước Việt Nam.

Diện tích - Dân số

Xã có tổng số diện tích theo km2 65,05 km²,
Tổng số dân vào năm 1999 là 2.581 người, mật độ dân số tương ứng 40 người/km².

Địa hình

Đây là một trong những xã nghèo và nằm cheo leo trên những ngọn núi cao hút tầm mắt.
Nhiều đoạn dốc không thể đi nổi, người ngồi sau phải xuống đẩy xe cho người ngồi trước lái, mặc dù xe đã về số 1 để tải dốc
Điểm trường học
Điểm lớp học vùng cao Mí Háng: Do không có điều kiện xây trường, xây lớp, thế nên, các lớp học nơi đây chính là các nhà sàn, hoặc các lều được lợp bằng phên, nứa sơ sài, bên trên phủ mái tranh hoặc mái xi măng. Điểm trường Mí Háng lúc chúng tôi tới thăm có khoảng 30 em học sinh tiểu học và khoảng 36 em mẫu giáo. Đa số trẻ em ở đây đều thuộc đồng bào dân tộc Mông, đời sống còn lạc hậu, kinh tế nhiều khó khăn.
Hằng ngày các em đều đi bộ tới trường, ở bán trú tại lớp học, cùng ăn trưa với thầy, cô giáo. Mỗi điểm trường được bố trí khoảng 2 - 4 giáo viên dạy học cho các em. Do đường xa và khó đi nên các thầy cô phẩn lớn là ở nội trú tại các điểm trường để tiện cho việc dạy học.

Thông tin về Xã Chế Cu Nha (cũ - trước sáp nhập):
Chế Cu Nha là 1 xã của huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái, nước Việt Nam.

Diện tích - Dân số

Xã có tổng số diện tích theo km2 43,19 km²,
Tổng số dân vào năm 1999 là 2.084 người, mật độ dân số tương ứng 48 người/km².

Địa điểm du lịch

Ruộng bậc thang: Ruộng bậc thang không chỉ cho năng suất cao và ổn định, góp phần cải thiện đời sống dân cư, góp phần hạn chế việc chặt phá rừng làm nương rẫy mà còn làm nên danh thắng kỳ vĩ. Năm 2007, ruộng bậc thang ở xã này đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là di tích danh thắng cấp quốc gia.
Thác Dề Thàng (Chế Cu Nha)

Làng nghề nổi tiếng

Dệt thổ cẩm: Những người phụ nữ dân tộc Mông bao đời nay vẫn cần mẫn trồng lanh, dệt vải bởi người Mông đánh giá tài năng, vẻ đẹp của người phụ nữ qua khả năng thêu, dệt và bộ trang phục. Vì vậy, trước khi về nhà chồng, của hồi môn của các cô dâu bao giờ cũng là những bộ váy áo do chính bàn tay họ tạo nên. Thế nhưng, theo thời gian, cuộc sống hiện đại cũng đã dần làm mai một nghề thủ công truyền thống. Năm 2009 Hội phụ nữ huyện Mù Cang Chải chỉ đạo thành lập mô hình tổ phụ nữ dệt thổ tại bản Dề Thàng, xã Chế Cu Nha, với quyết tâm gìn giữ giá trị truyền thống, quảng bá du lịch, góp phần tạo công ăn việc làm cho chị em phụ nữ dân tộc thiểu số trên địa bàn. Sau nhiều năm nỗ lực, giờ đây, các sản phẩm dệt thủ công đã trở thành một “thương hiệu” sản phẩm độc đáo, chủ lực, được du khách đặc biệt ưa chuộng.

Lễ hội

Lễ hội Ném Pao: Không biết từ bao giờ, mỗi khi xuân về tết đến, nam thanh, nữ tú dân tộc Mông Mù Cang Chải (Yên Bái) lại tụ họp nhau để chơi ném pao - một trò chơi dân gian, một nét đẹp văn hóa truyền thống của người dân nơi đây.