Xã Tam Sơn, Tỉnh Phú Thọ sau sáp nhập

Xã Tam Sơn thành lập theo nghị quyết Số: 1676/NQ-UBTVQH15; Ngày: 16/06/2025
Thông tin cơ bản:

• Mã số: 08824
• Trung tâm hành chính: xã Tam Sơn, tỉnh Phú Thọ (Trụ sở Huyện ủy-HĐND-UBND huyện Sông Lô cũ)
• Diện tích: 33.10 km²
• Dân số: 25,523 người
• Mật độ dân số: 773 người/km²
• Sáp nhập từ: Xã Tân Lập (huyện Sông Lô), Xã Đồng Quế, Thị trấn Tam Sơn

Thông tin về Xã Tân Lập (cũ - trước sáp nhập):
Tân Lập là 1 xã của huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, nước Việt Nam.
Diện tích xã Tân Lập: 32,41 km², dân số vào năm 1999 là 4256 người, mật độ dân số ước tính khoảng 131 người/km².
Mã hành chính: 8641
Số điện thoại quan trọng:
Trường tiểu học Tân Lập: 02106337672
Phường / Xã / Thị trấn cùng tên Tân Lập:

• Xã Tân Lập - Huyện Đầm Hà - Tỉnh Quảng Ninh
• Xã Tân Lập - Huyện Tân Biên - Tỉnh Tây Ninh
• Xã Tân Lập - Huyện Hướng Hóa - Tỉnh Quảng Trị
• Xã Tân Lập - Huyện Mộc Châu - Tỉnh Sơn La
• Xã Tân Lập - Huyện Vũ Thư - Tỉnh Thái Bình
• Phường Tân Lập - Thành phố Thái Nguyên - Tỉnh Thái Nguyên
• Xã Tân Lập - Huyện Bá Thước - Tỉnh Thanh Hóa
• Xã Tân Lập - Huyện Sông Lô - Tỉnh Vĩnh Phúc
• Xã Tân Lập - Huyện Lục Yên - Tỉnh Yên Bái
• Xã Tân Lập - Huyện Mộc Hóa - Tỉnh Long An

Thông tin về Xã Đồng Quế (cũ - trước sáp nhập):
Đồng Quế là xã miền núi nằm phía Đông bắc của huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc, nước Việt Nam.

Vị trí địa lý

Xã Đồng Quế nằm phía Tây Bắc của huyện Sông Lô, có tọa độ từ 21027'24''B tới 105024'43''Đ
Phía nam: Giáp xã Nhạo Sơn và TT Tam Sơn
Phía Đông và Đông Bắc: Giáp xã Vân Trục
Phía Bắc: Giáp xã Lãng Công
Phía Tây: Giáp xã Nhân Đạo và Phương Khoan.

Lịch sử

Trước cách mạng tháng Tám, Đồng Quế ngày nay thuộc địa phận hai làng Đồng Văn và Lưỡng Quế đều thuộc tổng Đạo Kỷ. Cách mạng tháng 8/1945 thành công nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, theo chủ chương của Chính phủ, hình thành cấp xã nhỏ hơn cấp tổng nhưng lớn hơn làng trước đây. Nhiều xã mới ra đời, xã Đồng Quế ra đời trên cơ sở hai lang Đồng Văn và Lưỡng Quế. Địa danh Đồng Quế ổn định cho đến ngày nay.
Trong các thời kỳ chiến tranh bảo vệ Tổ Quốc, vượt lên khó khăn của một miền quê nghèo, Đảng bộ và nhân dân xã Đồng Quế đã đoàn kết một lòng, đóng góp sức người sức của vào thắng lợi chung của dân tộc, lớp lớp thanh niên Đồng Quế đã lên đường làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, hàng trăm lượt người tham gia thanh niên xung phong, dân công phục vụ các chiến trường, cùng nhiều tấn lương thực, thực phẩm được gửi ra chiến trường phục vụ các chiến dịch. Trong thắng lợi huy hoàng của dân tộc, 67 người con của Đồng Quế là Liệt sỹ, 32 người trở thành thương binh và bênh binh. Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã phong tặng Đảng bộ và nhân dân Đồng Quế nhiều phần thưởng cao quý: Có 1 Bà mẹ Việt nam anh hùng, hàng trăm Huân chương, Huy chương, Bằng khen, Giấy khen....
Đất nước thống nhất, Đảng bộ và nhân dân Đồng Quế bắt tay vào thực hiện nhiệm vụ cách mạng mới: Xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Dưới ánh sáng của đường lối Đảng bộ và nhân dân Đồng Quế đã gặt hái được những thắng lợi to lớn trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội. Mặc rù còn nhiều khó khăn, nhưng Đồng Quế đang cùng nhân dân cả nước vững bước tiến vào thế kỷ mới.
Khí hậu
Nhiệt độ trung hàng năm là 24°, ở độ cao 1.000 m so với mực nước biển có nhiệt độ trung bình năm là 18,4 °C. T
Lượng mưa trung bình hàng năm đạt 1.400 mm đến 1.600 mm.
Lượng mưa phân bố không đều trong năm, tập trung chủ yếu từ tháng 5 đến tháng 10, chiếm 80% tổng lượng mưa cả năm. Mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau chỉ chiếm 20% tổng lượng mưa trong năm.
Số giờ nắng: Tổng số giờ nắng bình quân trong năm là 1.400 đến 1.800 giờ, trong đó, tháng có nhiều giờ nắng trong năm nhất là tháng 6 và tháng 7, tháng có ít giờ nắng trong năm ít nhất là tháng 3.
Chế độ gió: Trong năm có 2 loại gió chính: Gió đông nam thổi từ tháng 4 đến tháng 9; gió đông bắc: thổi từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau
Độ ẩm không khí: Độ ẩm bình quân cả năm là 83%. Nhìn chung độ ẩm không có sự chênh lệch nhiều qua các tháng trong năm.
Lượng bốc hơi: Bốc hơi bình quân trong năm là 1.040 mm, lượng bốc hơi bình quân trong 1 tháng từ tháng 4 đến tháng 9 là 107,58 mm, từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau là 71,72 mm.
Kinh tế
Đồng Quế là một xã thuần nông đang chuyển đổi cơ cấu.
Tổng giá trị thu nhập năm 2013 của xã đạt hơn 80 tỷ đồng, trong đó giá trị thu nhập về chăn nuôi và trồng trọt đạt gần 36 tỷ đồng, lâm nghiệp đạt trên 6 tỷ đồng, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ hơn 38 tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người đạt trên 22 triệu đồng.
Lao Động trong độ tuổi là 2570 người tương đương 54,4%. Cơ cấu lao động trong âm, thủy sản chiếm 81,6%, tiểu thủ công nghiệp chiếm 7,5%, thương mại - dịch vụ 10,9%.
Nông nghiệp
Trồng trọt
Diện tích trồng lúa: 167,91 ha
Diện tích trồng rau màu: 26,79 ha
Giá trị ngành trồng trọt ước đạt: 8,996 tỷ đồng
Chăn nuôi
Tổng đàn trâu, bò: 1.111 con trong đó (Trâu 299 con, Bò 812 con).
Đàn Lợn: 4.670 con
Gia cầm 32.500 con
Ong Mật: 750 đàn
Diện tích nuôi thả cá: 19,7 ha
Giá trị ngành chăn nuôi đạt: 26,355 tỷ
Lâm nghiệp
Chăm sóc, bảo vệ 611,7 ha rừng, thiết kế cho khai thác gỗ 413 m3
Thu nhập kinh tế vườn đồi đạt: 6,6 tỷ đồng
Xã không có làng nghề truyền thống.
Tiểu thủ công nghiệp
Sản xuất TTCN nghiệp của xã phát triểm chậm, chủ yếu là một số hộ sản xuất chế biến lương thực, phục vụ nhu cầu trong xã với hình thức nhỏ lẻ.
Thu từ TTCN ước đạt: 20,848 tỷ đồng.

Y tế

Trạm y tế xã đã được công nhận đạt chuẩn quốc gia về y tế theo Quyết định sô: 434/QĐ-CT của Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc ngày 07/02/2007.
Hàng năm tiến hành khám, chữa bệnh cho 4.230 lượt người. Tỷ lệ người dân tham gia các hình thức BHYT năm 2011 là 1.418 người, đến tháng 10 năm 2013 số người tham gia BHYT là 3.338 người đạt 71,46%.

Giáo dục

UBND xã rất trú trọng xây dựng cơ sở vật chất cho các nhà trường đảm bảo việc dạy và học, trong những năm gần đây chất lượng giáo dục của xã Đồng Quế ngày càng nâng lên, và đạt được nhiều kết quả cao:
Trường Mầm non đạt tập thể lao động tiên tiến cấp huyện
Trường Tiểu học: năm 2013 có 12 học sinh giỏi cấp tỉnh, 45 học sinh giỏi cấp huyện. Học sinh giỏi mũi nhọn xếp 8/19 trường toàn huyện, trường đạt tiên tiến lao động xuất sắc cấp tỉnh.
Trường THCS: năm 2013 có 06 học sinh giỏi cấp tỉnh, 33 học sinh giỏi cấp huyện. Trường đạt tập thể lao động tiên tiến.

Văn hóa - Xã hội

Thiên nhiên ưu đãi cho Đồng Quế nhiều cảnh quan và danh thắng kỳ thú như khu Thiền viện Trúc lâm Tuệ Đức đang được xây dựng và quy hoạch xây dựng khu du lịch sinh thái Thác Bay - Hang Đề Thám - Hồ Bò Lạc, đây là những thuận lợi cho phát triển du lịch sinh thái và tâm linh của tỉnh, huyện và xã.

Thông tin về Thị trấn Tam Sơn (cũ - trước sáp nhập):
Tam Sơn là một thị trấn thuộc huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc, nước Việt Nam.

Vị trí địa lý

Tam Sơn là một thị trấn mới được thành lập nằm ở trung tâm huyện Sông Lô,
Phía Đông giáp với xã Nhạo Sơn,
Phía tây giáp huyện Phù Ninh - Tỉnh Phú Thọ,
Phía Nam giáp với xã Như Thuỵ,
Phía bắc giáp với xã Đồng Quế, Phương Khoan.

Diện tích - Dân số

Tổng diện tích tự nhiên là 376ha.
Hơn một nghìn hộ dân và 7.655 nhân khẩu.

Lịch sử hình thành

Là một thị trấn trung du nằm bên dòng sông Lô thơ mộng, với địa hình tự nhiên khá đa dạng, phong phú. Xen kẽ giữa đồi gò là những cánh đồng 4 mùa tươi tốt. Dựa vào đặc điểm tự nhiên và các di vật cổ tìm được ở khu vực Tháp Bình Sơn và các thôn làng, khu phố. Căn cứ vào các tài liệu nghiên cứu khoa học và những truyền thuyết, truyện kể được các bậc cao niên nơi đây truyền lại thì thị trấn Tam Sơn hôm nay được hình thành cách đây khoảng 2.000 năm, bắt đầu từ những điểm quần tụ dân cư nhỏ bé nằm ở ven bờ Sông Lô. Trải qua một quá trình phát triển lâu dài, đến nay thị trấn Tam Sơn đã hình thành nên 7 Tổ dân phố.
Theo tài liệu lịch sử văn hoá Việt Nam, trong cuốn Làng xã đất tổ Hùng Vương của tác giả Vũ Kim Biên, dưới thời Pháp thuộc thị trấn Tam Sơn ngày nay thuộc tổng Đạo Kỷ, huyện Lập Thạch, gồm có 2 làng: Làng Gành (Tên chữ gọi là Thạch Rinh) và làng Then và thôn Mộc Cụ (Gọi là Ao Gỗ). Làng Gành và làng Then thờ hai vị Thành Hoàng tên gọi Minh Lang. Đến cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX làng Then lập đình riêng nhưng vẫn thờ chung huý. Đình Bình Sơn trước đây có 2 bản Thần Phả và 1 đạo sắc phong. Thôn Mộc Cụ thờ 3 vị Thành Hoàng là Thần Điền, Thần Thái, Thần Ất. Cũng trong thời gian đó xã Tam Sơn có thêm thôn Cầu (Tức TDP Lạc Kiều ngày nay do một số hộ ở Nhạo Sơn và làng Gành vào lập làng, làm ruộng mà thành). Sau cách mạng tháng 8 thành công năm 1946 Tam Sơn có tên là xã Liên Sơn bao gồm 08 làng nhỏ: Bình Sơn, Bình Lạc, Lạc Kiều. Sơn Cầu, Cẩm Bình, Cầu Gạo, Nhạo Sơn, Đồng Đạo.

Di tích - Lích sử

Tháp Bình Sơn - Chùa Vĩnh Khánh: đây là di tích lịch sử văn hoá cấp Quốc gia.
Tháp được xây dựng từ thời Hậu Lý, kiến trúc bằng đất nung lâu đời nhất hiện còn ở Việt Nam, có thể khẳng định toà bảo tháp này đã thành biểu tượng thiêng liêng của Tam Sơn nói riêng và huyện Sông Lô và tỉnh nhà cũng như cả nước nói chung.
Theo truyền thuyết khu vực Tháp Bình Sơn còn có một toà Tháp xanh do bị thiên tai ngập lụt nên đã đổ sập. Cạnh Tháp có một Giếng cổ tuy không sâu lắm nhưng chẳng bao giờ cạn với dòng nước mát lành. Tương truyền Tháp là ngọn bút, giếng, là nghiên mực thể hiện lòng hiếu học của người dân địa phương.
Chợ Then là trung tâm giao lưu, trao đổi hàng hoá của cả vùng. Từ xa xưa đã nổi tiếng cùng truyền thuyết huyền thoại ông Nguỵ đồ chiêm văn hùng võ lược, chiêu binh mộ mã, xây đồi lập luỹ trên vùng núi Sáng.

Kinh tế - Xã hội

Sau hơn 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới, Tam Sơn đã thực hiện thắng lợi các mục tiêu đề ra và đã thu được những thành công to lớn trên mọi lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá xã hội và an ninh trật tự. Tam Sơn đã xây dựng được khu công sở, nơi làm việc của Đảng uỷ, HĐND, UBND và các Hội, Đoàn thể khá hoàn thiện và khang trang, đủ tiện nghi làm việc phục vụ một cách hiệu quả cho các mục tiêu kinh tế xã hội của địa phương. Thị trấn và các TDP đều có hội trường, Nhà văn hoá phục vụ hội họp. Cơ sở vật chất các trường học đều được xây dựng mới khang trang theo chuẩn Quốc gia, các công trình phúc lợi, hệ thống kênh mương, công trình thuỷ lợi, đường giao thông ngày một phát triển, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp phát triển kinh tế, văn hoá và đời sống nhân dân. Ngày nay, Tam Sơn đã có gần 100% nhà xây lợp ngói, trong đó có nhiều hộ xây nhà cao tầng kiên cố, các công trình giếng nước, nhà vệ sinh, phương tiện giao thông cá nhân cũng như công cộng tăng nhanh. Toàn thị trấn có trên 85% hộ có mức sống ổn định, không có hộ đói, số hộ giàu tăng nhanh, tỷ lệ hộ nghèo hàng năm giảm đi đáng kể. Khu Thị Tứ được hình thành từ những năm 90 từ thế kỷ trước, nay đã trở thành khu vực thương mại với nhiều cửa hàng đại lý, bán buôn, bán lẻ đủ các loại hàng hoá, vật tư phục vụ sản xuất và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng đa dạng của đời sống nhân dân.
Phường / Xã / Thị trấn cùng tên Tam Sơn:

• Xã Tam Sơn - Huyện Anh Sơn - Tỉnh Nghệ An
• Xã Tam Sơn - Huyện Cẩm Khê - Tỉnh Phú Thọ
• Xã Tam Sơn - Huyện Núi Thành - Tỉnh Quảng Nam
• Xã Tam Sơn - Thị xã Từ Sơn - Tỉnh Bắc Ninh
• Thị trấn Tam Sơn - Huyện Quản Bạ - Tỉnh Hà Giang