Xã Vĩnh Thanh, Thành phố Hà Nội sau sáp nhập

Xã Vĩnh Thanh thành lập theo nghị quyết Số: 1656/NQ-UBTVQH15; Ngày: 16/06/2025
Thông tin cơ bản:

• Mã số: 00508
• Trung tâm hành chính: Thôn Đồng Nhân, xã Vĩnh Thanh
• Diện tích: 37.37 km²
• Dân số: 64,698 người
• Mật độ dân số: 1,748 người/km²
• Sáp nhập từ: Xã Tàm Xá (phần còn lại sau khi sáp nhập vào xã Đông Anh), Xã Xuân Canh (phần còn lại sau khi sáp nhập vào xã Đông Anh), Xã Vĩnh Ngọc (phần còn lại sau khi sáp nhập vào xã Đông Anh, xã Phúc Thịnh), Xã Kim Chung (huyện Đông Anh) (phần còn lại sau khi sáp nhập vào xã Thiên Lộc), Xã Hải Bối (phần còn lại sau khi sáp nhập vào xã Thiên Lộc), Xã Kim Nỗ (phần còn lại sau khi sáp nhập vào xã Thiên Lộc)

Thông tin về Xã Tàm Xá (cũ - trước sáp nhập):
Tàm Xá là 1 xã của huyện Đông Anh thành phố Hà Nội, nước Việt Nam.
Xã Tàm xá có 02 thôn:
Thôn Đông: Làng văn hoá cấp Thành phố.
Thôn Đoài: Làng văn hoá cấp Huyện.
- Diện tích đất tự nhiên: 247,05 ha
- Tổng số dân: 4200 người.
Vị trí địa lý
- Phía Bắc giáp với xã Vĩnh Ngọc
- Phía Tây giáp sông Hồng và xã Phú Thượng quận Tây Hồ với biên giới tự nhiên là bãi Tàm Xá;
- Phía Nam giáp sông Hồng;
- Phía Đông giáp với xã Xuân Canh.
Lịch sử
Làng Tàm Xá (hay Tầm Xá) tên Nôm là làng Vườn Vải, nằm ven sông Hồng, giữa vùng đất bãi rộng, màu mỡ, rất thuận lợi cho việc trồng dâu nuôi tằm dệt vải. Cùng với tên Nôm, tên chữ của làng cũng phản ánh điều đó (Tàm = tằm tang).
Tục truyền, nghề trồng dâu nuôi tằm của làng có từ thời Hùng Vương. Dân làng còn giỏi xen canh các loại cây rau màu trên vùng đất bãi. Tuy nhiên, bên cạnh những ưu đãi, sông Hồng cũng thường gây lũ lụt cho dân làng, nhiều trận lũ, nước sông dâng lên làm lở hàng vài chục, thậm chí có khi hàng trăm mẫu đất bãi và đặc biệt, làm thay đổi vị trí của làng (năm 1971, lụt lớn, theo chỉ đạo của trên, làng phải rời khỏi vùng bãi để chuyển vào khu vực hiện nay). Tàm Xá lại tiếp giáp với nhiều xã của các huyện bên như: Vĩnh Ngọc, Xuân Canh (huyện Đông Anh - vốn là đất huyện Đông Ngàn, trấn Kinh Bắc cũ), Hải Bối (đất huyện Yên Lãng, trấn Sơn Tây cũ), Nhật Tân, Phú Thượng, Tứ Liên (đất huyện Từ Liêm, trấn Sơn Tây cũ). Do đặc điểm này mà làng thường chịu sự chuyển dịch các đơn vị hành chính qua các thời kỳ: thời Lê thuộc huyện Đông Ngàn (trấn Kinh Bắc), đầu thời Nguyễn là một xã thuộc tổng Hải Bối, huyện Yên Lãng, phủ Tam Đái, trấn Sơn Tây (từ năm 1831 trở đi là tỉnh Sơn Tây). Năm 1876, tổng Hải Bối lại thuộc huyện Đông Anh (mới được thành lập), phủ Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Năm 1892, Tàm Xá lại được cắt về tổng Phúc Lâm, huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Hà Nội (năm 1899 tổng Phúc Lâm thuộc Khu vực ngoại thành Hà Nội; năm 1915 thuộc huyện Hoàn Long, tỉnh Hà Đông; đầu năm 1943 lại thuộc Đại lý đặc biệt Hà Nội). Hòa bình lập lại, Tàm Xá thuộc quận V ngoại thành Hà Nội, đến năm 1961, được cắt chuyển về huyện Đông Anh.
Trước Cách mạng Tháng Tám 1945, Tàm Xá là làng có dân số trung bình (năm 1928 có 1371 người). Xưa kia trai đinh của làng sinh hoạt trong tám giáp: Đông Thượng, Đông Hạ, Tây Thượng, Tây Hạ, Nam Thượng, Nam Hạ, Bắc Thượng, Bắc Hạ.
Làng Tàm Xá hiện còn cả đình và chùa (Linh Ứng Tự) đã được xếp hạng là Di tích lịch sử văn hóa năm 1992. Trong 5 vị thần được thờ thì có đến 3 vị liên quan đến Sơn thần là Tản Viên, Cao Sơn, Quý Minh (anh em con chú con bác với Tản Viên). Điều này phản ánh cuộc chiến đấu chống lũ lụt và ước vọng sống yên bình của cư dân một làng ven sông. Hai vị thần còn lại là Long Linh (chưa rõ sự tích) và Cẩm Phu nhân. Tục truyền, phu nhân vốn là một cô gái đẹp của làng được tuyển vào cung. Bấy giờ, trong làng còn có một người làm Thái giám trong hoàng cung. Ông bố của viên quan Thái giám này cậy thế con đã ức hiếp dân làng. Những người bị đè nén không chịu nổi đã lập mưu giết chết ông ta. Viên Thái giám tâu vua cho giết hết tất cả gia đình những người phạm tội, song bà Cẩm Phu nhân tâu xin vua chỉ trị tội vài người chủ mưu và được vua y thuận. Nhớ công ơn của bà, dân làng Tàm Xá tôn làm thành hoàng, lập miếu thờ. Hiện còn bản sắc phong năm Quang Trung thứ năm (1792) cho phép giả thiết, bà Cẩm làm cung nữ thời vua Lê - chúa Trịnh.
Tình hình kinh tế của xã Tàm Xã
Là vùng đất bãi bồi phù sa sông Hồng màu mỡ. Nguồn thu nhập chính của nhân dân là nông nghiệp.
Tổng thu nhập từ các ngành từ năm 2004 đến 2008 đạt 21 tỷ/năm.
Thu nhập bình quân đầu người đạt 5.000.000đ/năm.
Là một làng cổ của Thăng long xưa, chuyên trồng dâu nuôi tằm, có di tích danh thắng đình chùa Linh ứng tự với 72 đạo sắc phong từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 18 của các đời vua chúa.
Trong kháng chiến và đổi mới xây dựng đất nước, nhân dân địa phương với truyền thống dân tộc con lạc cháu hồng, đã tích cực tham gia kháng chiến kiến quốc, đã được chính phủ và ủy ban nhân dân thành phố Hà nội tặng danh hiệu: Đơn vị anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; Bằng khen đơn vị có nhiều thành tích trong công cuộc đổi mới đất nước. Bằng công nhận nông thôn phát triển theo hướng hiện đại và nhiều thành tích khác.
Hội làng
Hội làng Tàm Xá diễn ra từ 12 đến 14 tháng Ba, có trò bơi chải trên sông Hồng. Trong thời kỳ vận động Cách mạng Tháng Tám 1945, Tàm Xá là một điểm trong An toàn khu của Trung ương ở bờ Bắc sông Hồng. Nhiều gia đình nuôi giấu các cán bộ cao cấp của Đảng. Cây gạo ở ngã ba đê Tàm Xá là một điểm liên lạc quan trọng của Trung ương.
Hội làng Vải - hội Tàm Xá (12/03 Âm lịch) Tế nhập tịch, tế chính tiệc, tế tống tịch, tế yên vị, tế tư văn, múa mặt nạ. Tản Viên, Cao Sơn, Quý Minh, Long Linh, Cẩm phu nhân.
Thông tin về Xã Xuân Canh (cũ - trước sáp nhập):
Xuân Canh là 1 xã của huyện Đông Anh thành phố Hà Nội, nước Việt Nam.
- Tổng diện tích theo k2 là: 612,6 ha
- Tổng số dân: 10.063 người.
Vị trí địa lý
- Phía Bắc giáp với xã Cổ Loa;
- Phía Nam giáp sông Đuống;
- Phía Đông giáp với xã Cổ Loa và xã Đông Hội;
- Phía Tây và Tây Nam giáp sông Đuống và phường Ngọc Thụy quận Long Biên.
Thông tin về Xã Vĩnh Ngọc (cũ - trước sáp nhập):
Vĩnh Ngọc là 1 xã của huyện Đông Anh thành phố Hà Nội, nước Việt Nam.
- Tổng diện tích theo k2 là: 929,5 ha
- Tổng số dân: 12.626 người.
Xã Vĩnh Ngọc gồm bốn thôn: Ngọc chi, Phương Trạch, Vĩnh Thanh, Ngọc Giang.
Vị trí địa lý
- Phía Bắc giáp các xã Vân Nội, Tiên Dương và thị trấn Đông Anh;
- Phía Nam giáp với xã Tàm Xá, huyện Đông Anh và phường Phú Thượng, quận Tây Hồ (ranh giới tự nhiên nằm trên bãi Tầm Xá trên sông Hồng);
- Phía Đông giáp các xã Uy Nỗ, Cổ Loa, Xuân Canh và Tầm Xá.
- Phía Tây giáp các xã Kim Nỗ và Hải Bối.
Giao thông
Xã tiếp giáp với tuyến đường cao tốc Hà Nội - Nội Bài, có quốc lộ 3 chạy qua.
Cầu Nhật Tân bắc qua Sông Hồng: Mặt cầu rộng 33,2m chia thành 4 làn xe cơ giới, 2 làn xe buýt, 2 dải xe hỗn hợp, phân cách giữa, đường dành cho người đi bộ. Cầu dài 3,9 km và có đường dẫn 4,5 km, trong đó phần chính của cầu qua sông dài 1,5 km.
Phường / Xã / Thị trấn cùng tên Vĩnh Ngọc:

• Xã Vĩnh Ngọc - Thành phố Nha Trang - Tỉnh Khánh Hòa

Thông tin về Xã Kim Chung (cũ - trước sáp nhập):
Kim Chung là 1 xã của huyện Đông Anh thành phố Hà Nội, nước Việt Nam.
- Diện tích đất tự nhiên: 344,32 ha
- Tổng số dân: 12.453 người.
Vị trí địa lý
- Phía Bắc giáp với xã Nam Hồng;
- Phía Nam giáp với xã Hải Bối và xã Võng La;
- Phía Đông giáp với xã Kim Nỗ;
- Phía Tây giáp với xã Đại Mạch và xã Tiền Phong huyện Mê Linh.
Và đặc biệt là khu công nghiệp Thăng Long có quy mô lớn nhất miền Bắc tọa lạc trên địa bàn xã.
Giao thông
Xã tiếp giáp với tuyến đường cao tốc Hà Nội - Nội Bài. Đường vành đai phát triển khu công nghiệp. Đường 5 kéo dài, giao thông vô cùng thuận lợi với các tuyến đường liên thôn, liên xã.
Phường / Xã / Thị trấn cùng tên Kim Chung:

Thông tin về Xã Hải Bối (cũ - trước sáp nhập):
Hải Bối là 1 xã của huyện Đông Anh thành phố Hà Nội, nước Việt Nam.
- Diện tích đất tự nhiên: 737,19 ha
- Tổng số dân: 16.156 người.
Vị trí địa lý
- Phía Bắc giáp với xã Kim Nỗ;
- Phía Nam giáp sông Hồng;
- Phía Đông giáp với xã Vĩnh Ngọc;
- Phía Tây giáp với xã Võng La xã Kim Chung.
Thông tin về Xã Kim Nỗ (cũ - trước sáp nhập):
Kim Nỗ là 1 xã của huyện Đông Anh thành phố Hà Nội, nước Việt Nam.
- Diện tích đất tự nhiên: 656,65 ha
- Tổng số dân: 12.272 người.
Khu đô thị Bắc Thăng Long-Vân Trì nằm một phần ở xã này (trong 6 xã).
Vị trí địa lý
Kim Nỗ là xã có vị trí địa lý rất quan trọng về chiến lược quân sự, dân số đông, canh tác nông nghiệp là chủ yếu. Cách trung tâm Thủ đô Hà nội 8 km.
- Phía Đông giáp với xã Vĩnh Ngọc
- Phía Bắc giáp với xã Vân Nội và xã Nam Hồng
- Phía Tây giáp với xã Kim Chung
- Phía Nam giáp với xã Hải Bối, có sông Thiếp rất đẹp làm ranh giới.
Đời sống văn hóa - Xã hội
Nhân dân vốn có truyền thống yêu nước, cần cù lao động từ lâu đời, nhiều năm gần đây các hộ trong xã đã chú trọng đổi mới trong canh tác với nhiều cây trồng mới như cau Vua cây cảnh và đã mang lại nhiều khởi sắc về kinh tế. Người dân Kim Nỗ vốn có truyền thống hiếu học và không ngừng nâng cao trình độ hiểu biết của mình. Đảng ủy - ủy ban nhân dân xã luôn chú trọng quan tâm đến công tác giáo dục đào tạo. Chính vì vậy công tác giáo dục của ủy ban nhân dân xã Kim Nỗ đạt kết quả rất cao. Hàng năm cả 03 nhà trường đều đạt danh hiệu trường tiên tiến. Trường Tiểu học được công nhận là trường chuẩn quốc gia. Tỷ lệ học sinh khá giỏi của các trường hàng năm đều đạt trên 70% Hàng năm số học sinh thi hết cấp ở các bậc học và học sinh thi đỗ vào Đại học, Cao đẳng và trung học chuyên nghiệp luôn là xã có tỷ lệ cao của huyện Đông Anh. Nhìn chung mặt bằng dân trí người dân Kim Nỗ rất cao. Hiện nay Kim Nỗ là một trong sáu xã của khu vực được Chính Phủ quy hoạch nằm trong khu đô thị Bắc Thăng Long- Vân Trì. Những năm vừa qua Kim Nỗ luôn tiếp nhận các dự án thu hồi đất GPMB để xây dựng cơ sở hạ tầng Đô thị bắc Thăng Long- Vân Trì.
Làng Kim Nỗ xưa còn gọi là Uy Nỗ Hạ, tên Nôm là làng Hạ, đầu thế kỷ XIX là một xã thuộc tổng Hải Bối, huyện Yên Lãng, phủ Tam Đái, trấn Sơn Tây (từ năm 1831 trở đi là tỉnh). Năm Tự Đức thứ 28 (1876), tổng Hải Bối được nhập về huyện Đông Anh mới được thành lập, thuộc tỉnh Bắc Ninh (từ 1901 thuộc tỉnh Phù Lỗ, năm 1903 đổi thành tỉnh Phúc Yên). Xã Kim Nỗ thuộc tổng mới là Uy Nỗ. Làng có 2 dòng họ chính là họ Nguyễn và họ Hoàng (hai dòng họ này đã định cư lâu đời tại xứ này) ngoài ra còn có nhiều dòng họ khác như Lê, Đinh, Chử, Nguyễn Duy... Trong kháng chiến chống Pháp, Kim Nỗ nhập với các làng Cường Nỗ, Uy Nỗ, Phúc Lộc thành xã Hùng Sơn thuộc huyện Đông Anh, tỉnh Phúc Yên (năm 1950 là tỉnh Vĩnh Phúc). Năm 1961, xã Hùng Sơn cùng các xã khác trong huyện Đông Anh được chuyển về thành phố Hà Nội. Năm 1965, xã Hùng Sơn được đổi tên thành xã Uy Nỗ. Kim Nỗ là một làng cổ. Thời An Dương Vương, Kim Nỗ cùng với làng Cường Nỗ là những điểm trong tuyến phòng thủ từ xa cho Kinh thành Cổ Loa của An DươngVương (tên "Kim Nỗ" có nghĩa là "nỏ vàng", "Cường Nỗ" là "nỏ mạnh"). Có ý kiến cho rằng, Kinh Nỗ tách ra từ làng Uy Nỗ, gồm hai thôn Uy Nỗ Thượng và Uy Nỗ Hạ. Kim Nỗ là một làng lớn (năm 1928, làng có đến 2232 người). Dân cư trong làng sinh sống trong 10 xóm, trai đinh được chia làm 12 giáp. Do dân đông, lại nhiều xóm nên về sau làng chia thành ba "thôn" để tiện việc quản lý, phân bổ các nghĩa vụ đóng góp là: thôn Đông có ba xóm (dân làng gọi là ba xóm Đông), thôn Bắc có bốn xóm (bốn xóm Bắc) và thôn Đoài có ba xóm (ba xóm Đoài). Trước đây, làng lập ba đội phiên tuần để bảo vệ an ninh (mỗi đội 8 người tuần và một trương tuần), ba điếm canh theo ba thôn. Các loại ruộng đất công cũng phân bổ theo ba thôn. Trước Cách mạng Tháng Tám, Kim Nỗ Hạ còn một bộ phận lớn ruộng đất công, trong đó có đến 46 mẫu để chia cho ba thôn (gồm ruộng khẩu phần, ruộng của các triều quan để lại, ruộng học điền…), 72 mẫu ruộng cho những người đi lính, 25 mẫu của các giáp; ngoài ra còn có các loại ruộng tế, ruộng cho các kỳ lễ tiết thờ cúng trong năm. Vị thần mà làng Kim Nỗ Hạ thờ là Vinh Hộ Hiển, vốn là một thiên thần hóa thân, giúp Hùng Tuấn Vương đánh lại nhà Thục.Thần có ngày sinh là 13 tháng Bảy và ngày hóa là 13 tháng Một. Lệ tục làng Kim Nỗ trước Cách mạng rất nặng nề. Mỗi năm có đến hơn chục lễ tiết ở đình, lễ nào cũng phải có ít nhất một con lợn để tế. Riêng lễ sinh nhật thần phải có 3 con lợn, còn lễ hóa nhật phải có một con trâu và 2 con lợn; ngoài ra còn có các phụ phí khác. Tổng chi phí cho các kỳ lễ tiết trong năm lên đến 246 đồng (trị giá bằng 8 con trâu to, theo giá những năm 20 của thế kỷ trước. Phần lớn các chi phí này đều bổ vào trai đinh các giáp nên xưa kia nhiều người không thể thực hiện đủ nghĩa vụ với làng, phải bỏ làng ra đi. Về tang lễ, làng đặt ra ba lệ làm tang, mỗi lệ tang chủ phải nộp cho làng một số tiến (mức cao nhất số tiền trị giá bằng nửa con trâu) để được làng cắt cử số chấp hiệu và đô tùy phục vụ. Xưa, làng có ngôi đình và chùa rất lớn nhưng đã bị tàn phá trong kháng chiến chống Pháp (1945) và là mất mát về văn hóa lịch sử rất lớn của nhân dân Kim Nỗ.