Xã Púng Luông, Tỉnh Lào Cai sau sáp nhập

Xã Púng Luông thành lập theo nghị quyết Số: 1673/NQ-UBTVQH15; Ngày: 16/06/2025
Thông tin cơ bản:

• Mã số: 04492
• Trung tâm hành chính: đang cập nhật
• Diện tích: 253.24 km²
• Dân số: 19,516 người
• Mật độ dân số: 77 người/km²
• Sáp nhập từ: Xã Nậm Khắt, Xã La Pán Tẩn, Xã Dế Xu Phình, Xã Púng Luông

Thông tin về Xã Nậm Khắt (cũ - trước sáp nhập):
Nậm Khắt là 1 xã của huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái, nước Việt Nam.

Diện tích - Dân số

Xã có tổng số diện tích theo km2 117,94 km²,
Tổng số dân vào năm 1999 là 3.194 người, mật độ dân số tương ứng 27 người/km².
Nậm Khắt – một trong những xã đặc biệt khó khăn của tỉnh Yên Bái, nằm cách trung tâm huyện Mù Cang Chải khoảng 30 km về phía Đông Nam.
Đi từ TX Nghĩa Lộ, qua đèo Khau Phạ với những cung đường quanh co, heo hút gió và gập ghềnh đá sỏi, qua những cánh rừng già nguyên sơ và những triền ruộng bậc thang vừa giản dị gần gũi, vừa hùng vĩ kỳ khôi lại vừa nên thơ ý vị, cuối cùng thì xã Nậm Khắt cũng hiện ra trước mặt. Đường vào Nậm Khắt đi qua gần 6km bạt ngàn thông reo. Cả một cánh rừng thông hơn 1.2ha với những cây thông khoảng 25-30 năm tuổi, có cảm giác như đi giữa mộng mơ Đà Lạt.
Nậm Khắt là một xã nghèo thuộc huyện Mù Cang Chải. Thu nhập chung của xã chỉ bằng 0,73 lần so với bình quân chung của huyện. Số hộ nghèo chiếm trên 50% tổng số hộ toàn xã. Với trên 94% dân số là người Mông, trình độ dân trí thấp, còn tồn tại nhiều hủ tục tập quán lạc hậu, lao động sản xuất manh mún, thủ công, dân cư cư trú phân tán... dễ hiểu tại sao Nậm Khắt vẫn còn nghèo đói, kém phát triển.
Tuy vậy Nậm Khắt may mắn được thiên nhiên ưu đãi những điều kiện vô cùng quý giá: Gần 90% diện tích tự nhiên thuộc địa hình núi trung bình, độ cao 700-1700m, tương đối bằng phẳng; Nguồn nước của xã Nậm Khắt khá phong phú, các khe suối thuộc lưu vực hệ thống sông Đà có tổng chiều dài 33km; Tổng diện tích đất tự nhiên của xã là 11.844,75 ha, rất thích nghi và phù hợp cho phát triển cây trồng nông lâm nghiệp. Điều đặc biệt nhất ở đây là thời tiết Nậm Khắt hầu như quanh năm mát mẻ, dễ chịu. Nhiệt độ trung bình năm là 20 độ, nhiệt độ nóng kỷ lục chưa đến 30 độ.
Ngoài ra, Nậm Khắt được coi là xã có điều kiện cơ sở hạ tầng tốt nhất trong 24 xã thuộc huyện Mù Cang Chải, với hệ thống đường xá giao thông tương đối hoàn chỉnh, ô tô có thể vào hầu hết các bản, khá thuận lợi cho việc đi lại, vận chuyển và giao thương hàng hóa.
Các hệ thống điện, đường, trường, trạm...cũng đã được đầu tư khá đầy đủ: 7/9 bản có điện lưới, các điểm trường đã xây kiên cố hoặc bán kiên cố, trạm y tế đạt chuẩn 2010, chợ trung tâm – nơi buôn bán trao đổi hàng hóa rộng 2500m2, hơn 82% số người được sử dụng nước hợp vệ sinh.
Nậm Khắt có nhiều loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, mang tính đặc sản địa phương như: Thảo quả, sơn tra (táo mèo)...Nhiều trâu, bò, dê, lợn, gà đen và tổ ong.

Địa điểm khám phá

Thăm hang đá Háng La (bản Pú Cang). Đứng ở cửa hang, đã thấy thổi lên những làn gió mát rượi, thấp thoáng những nhũ đá kỳ ảo và sống động. Bên trong hang có 1 bộ bàn ghế bằng đá, như một minh chứng cho việc đã từng có người sinh sống ở đây. Cũng theo lời anh, những người già trong bản cho biết nơi đây từng là điểm trú ngụ và họp bàn của cán bộ kháng chiến.
Cách hang Háng La không xa, xen giữa những thửa ruộng lúa xanh mướt đang kì lên đòng, ngay cạnh những dòng suối nhỏ trong vắt và mát lạnh, thật kỳ lạ, lại nổi lên những mạch nước ngầm nóng. Những mạch nước nóng này được gọi là ôn tuyền, được hình thành khi mạch nước chảy qua khu vực có tồn tại dung nham rất sâu dưới lòng đất. Nước nóng có tác dụng tốt cho việc chữa bệnh. Tuy nhiên, những mạch nước nóng ở đây mới được phát hiện, lại nằm giữa cánh đồng nên chưa được quy hoạch và đầu tư thỏa đáng.
Cách đó chỉ mấy chục km, xã Ngọc Chiến, Mường La, Sơn La đã có rất nhiều đoàn khách du lịch ghé qua, ở lại, chỉ để được ngâm mình dưới dòng nước nóng quý này. Điều đó, trong tương lai, hoàn toàn có thể là câu chuyện của Nậm Khắt.
Làng du lịch cộng đồng

Đặc sản vùng

Thảo quả và Sơn tra: là những sản vật địa phương có giá trị kinh tế cao.
Thông tin về Xã La Pan Tẩn (cũ - trước sáp nhập):
La Pan Tẩn là một xã thuộc huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai, nước Việt Nam. Đây là một trong những xã vùng cao của huyện Mường Khương.
Địa giới hành chính
Xã La Pan Tẩn nằm ở phía nam của huyện Mường Khương, cách trung tâm huyện lỵ 32 km.
Phía đông giáp với xã Tả Thàng, huyện Mường Khương.
Phía nam giáp các xã Phong Hải và Bản Cầm, huyện Bảo Thắng.
Phía tây giáp với xã Bản Sen, huyện Mường Khương.
Phía bắc giáp các xã Lùng Vai và Cao Sơn, huyện Mường Khương.
Xã La Pan Tẩn gồm các thôn: La Pan Tẩn, Bãi Bằng, Tỉn Thàng, Ma Cai Thàng, Cu Ty Chải, Sà San 1, Sà San 2, Sín Chải A, Sín Chải B và thôn Mường Lum.
Giao thông
Xã La Pan Tẩn có đường 154 chạy qua.
Mã hành chính: 02791

Thông tin về Xã Dế Xu Phình (cũ - trước sáp nhập):
Dế Xu Phình là 1 xã của huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái, nước Việt Nam.

Diện tích - Dân số

Xã Dế Xu Phình có tổng số diện tích theo km2 44,32 km²,
Tổng số dân vào năm 1999 là 1582 người, mật độ dân số tương ứng 36 người/km².

Làng nghề

Phát triển làng nghề nuôi ong lấy mật

Lễ hội

Phiên chợ vùng cao
Lễ hội ruộng bậc thang
Bãi đá cổ: Trong một phiến đá, người ta thấy hình đầu chú ngựa ngẩng cao đang hướng lên trời cao. Ngựa là con vật gần gũi với người vùng cao, ngoài việc chuyên chở nông sản ngựa còn là phương tiện đi lại của người dân cách nay vài thập kỷ. Gia đình nào nhiều ngựa là thể hiện sự giàu có và đẳng cấp của mình. Ngựa là niềm khát khao của mỗi gia đình và mỗi người.
Trên một tảng đá nơi chóp đỉnh, người ta nhìn thấy hình khắc nhìn như bản đồ thiên văn, hoặc có thể là hình âm dương ngũ hành. Dựa vào đây người xưa đoán biết mưa nắng, tính toán mùa vụ, đánh dấu các vì sao trên trời. Bởi trên chỏm tảng đá đó có rất nhiều chỗ lõm trong các hình khắc bao quanh.
Theo các chuyên gia ở Bảo tàng tỉnh Yên Bái, chủ nhân của những hình khắc trên bãi đá cổ ở Mù Cang Chải chính là tộc người Mông, được khắc vào thế kỷ 16,17, cách nay khoảng 300 - 400 năm.
Thông tin về Xã Púng Luông (cũ - trước sáp nhập):
Púng Luông là 1 xã của huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái, nước Việt Nam.

Diện tích - Dân số

Xã có tổng số diện tích theo km2 53,19 km², tổng số dân vào năm 1999 là 2.708 người,[1] mật độ dân số tương ứng 51 người/km².
Púng Luông, xã mang tên ngọn núi Púng Luông hùng vĩ của núi rừng Mù Cang Chải, nơi có gần 100% đồng bào Mông sinh sống. Con đường dốc quanh co từ quốc lộ 32 vào trụ sở xã ngày nào gồ ghề, trơn trượt nay đã trải nhựa đen óng và rộng rãi. Trụ sở xây hai tầng trên đồi cao lộng gió, ở đây có thể bao quát cả một vùng rừng núi bao la với màu xanh ngút ngàn của rừng chè, rừng thông nối lên tới non cao của những cánh rừng trồng, rừng tự nhiên và khu rừng bảo tồn, tất cả tới hơn 4.000 ha.
Ở Púng Luông, sáng sớm mai sương mù giăng kín lòng thung, nhưng chỉ đến giữa buổi ánh nắng đã ngập tràn lưng núi, gợi cho ta cảm giác như mùa xuân đến sớm. Vâng, xuân của đất trời, xuân của lòng người đã thực sự đến rồi. Bởi đây đó giữa những bản làng, hoa đào đã khoe sắc thắm, sắc đào tươi hồng trên đôi má của những cô gái Mông xúng xính váy hoa xuống chợ gần, chợ xa… Chợ xa là trên phố huyện, xa nữa là vượt một trăm cây số xuống chợ Mường Lò để hẹn gặp người thương mãi Làng Nhì, Tà Xi Láng hay Bản Mù, Pá Lau, Trạm Tấu. Còn chợ gần, ngay đó thôi Ngã Ba Kim, chợ biết bao nhiêu là hàng hóa. Hàng nông sản của bà con về chợ, hàng tiêu dùng từ vùng thấp mang lên, cửa hàng xe máy Hùng Nga cởi mở đón những chàng trai Mông đến chọn xe đẹp chơi tết.

Đặc sản vùng

Quả sơn tra, táo sơn tra.
chè Púng Luông được đóng gói với mẫu mã đẹp, có cả chè đóng gói hút chân không. Chè Púng Luông gần đây đã làm nên thương hiệu sánh vai với chè Suối Giàng, một thứ chè được nước, đậm hương và điều đáng nói hơn chính là mỗi khi trở thành quà biếu, nó còn mang theo cái tình của người Púng Luông, cái tình của người dân xứ núi… Bản Kim ngay ngã ba Kim đã làm nên một diện mạo vùng cao tươi mới của thời kỳ kinh tế mở cửa.
Nông thôn mới Púng Luông không chỉ có vậy, hương sắc mùa xuân còn trải ngập trên những thửa ruộng bậc thang tới 192 ha, con số ấy là nhỏ với vùng thấp nhưng lại là một kỳ tích của vùng cao. Bàn tay con người nào thuở xưa khai hoang, vỡ đất đưa cây lúa nước lên non có bao giờ nghĩ tới một ngày kia, công trình ấy lại trở thành danh thắng quốc gia? Anh Mùa A Tòng cho biết, xã thường làm được vụ xuân tới hơn 50 ha, sản lượng cũng đạt hơn 170 tấn thóc, rau, đậu đỗ các loại cũng được 15 ha. Vụ mùa thì cấy hết diện tích, ngoài ra còn trồng ngô trên đất dốc 115 ha, cây dong giềng 6 ha, tuy chưa được nhiều nhưng thực sự đã góp phần giữ vững an ninh lương thực ở vùng núi cao khó khăn này. Bên cạnh trồng rừng, thâm canh cây lúa, xã còn chú trọng phát triển chăn nuôi. Hiện toàn xã có 854 con trâu, bò, đàn trâu đã phát triển hơn năm trước, vừa đảm bảo sức kéo, vừa làm hàng hóa, đàn dê có 120 con, gần 2.000 con lợn và 7.000 con gia cầm. Từ lợi thế rừng, mấy năm nay xã đã phát triển đàn ong, đến nay có hơn 300 tổ ong nuôi, chưa kể khai thác mật ong rừng chỉ tính 6 tháng cũng cho sản lượng mật khoảng 1,2 tấn, tạo nguồn thu nhập đáng kể cho người dân.
Khi kinh tế phát triển thì văn hóa xã hội cũng có đà đi lên. Đến Púng Luông hôm nay, ta không khỏi ngỡ ngàng trước những ngôi trường mái đỏ khang trang trên đồi cao, tiếng trẻ thơ ríu rít đến trường. Các cháu trong độ tuổi mần non không phải học ghép lớp 5 tuổi với Trường Tiểu học nữa, Trường Mầm non được thành lập với 285 trẻ, đạt tỷ lệ huy động gần 100% kế hoạch. Trường Tiểu học và Trung học cơ sở cũng đạt tỷ lệ huy động tới trên 99%, hàng năm tỷ lệ chuyển lớp, chuyển cấp đều đạt 100%. Không nghi ngờ gì về tỷ lệ đó, bởi tại đây đã có nhiều giáo viên đi thi cấp tỉnh đạt loại giỏi, có những cô giáo còn đạt giải nhất cấp tỉnh về thi viết chữ đẹp nữa.
Công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng cũng được quan tâm đúng mức, xã luôn duy trì chuẩn quốc gia về y tế. Công tác quốc phòng, an ninh được trú trọng, lực lượng dân quân tự vệ được củng cố hàng năm, xã không để xảy ra cháy rừng.
Về Púng Luông, say với màu xanh của núi, với hương thơm của rừng, với vị chát ngọt của chè san, ta còn ngất ngây say bởi sự hồn hậu của những người con nơi đỉnh non cao. Tết cùng uống rượu ngô, cùng chia bánh dày, chia thịt ngon, cùng say tiếng khèn, cùng trao nhau quả pao trong ngày hội. Năm nay là năm thứ hai cùng ăn một tết cổ truyền âm lịch, mọi niềm vui dồn về, mọi thứ để dành đều chờ về một tết. Có phải vì thế mà niềm vui như được nhân đôi, mà má em hồng thêm, mà chân anh múa khèn càng thêm đẹp, mà rừng đào nở thắm cho nắng xuân sáng tươi hơn…