Xã Gia Lâm, Thành phố Hà Nội sau sáp nhập

Xã Gia Lâm thành lập theo nghị quyết Số: 1656/NQ-UBTVQH15; Ngày: 16/06/2025
Thông tin cơ bản:

• Mã số: 00565
• Trung tâm hành chính: Số 1, phố Thuận An, xã Gia Lâm
• Diện tích: 37.61 km²
• Dân số: 90,498 người
• Mật độ dân số: 2,381 người/km²
• Sáp nhập từ: Xã Dương Xá, Xã Kiêu Kỵ, Thị trấn Trâu Quỳ, Phường Thạch Bàn, Xã Phú Sơn (huyện Gia Lâm), Xã Cổ Bi, Xã Đa Tốn, Xã Bát Tràng

Thông tin về Xã Dương Xá (cũ - trước sáp nhập):
Dương Xá là 1 xã của huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội, nước Việt Nam.
- Tổng diện tích theo k2 là: 4.95 km²
- Tổng số dân: 12.200 người (2012)
Vị trí địa lý
Xã Dương Xá nằm trải dài 2 km từ Tây Bắc xuống Đông Nam song song với Quốc lộ 5.
- Phía Đông giáp với xã Dương Quang
- Phía Tây giáp thị trấn Trâu Quỳ
- Phía Tây Nam giáp với xã Kiêu Kỵ, Đa Tốn
- Phía Đông Nam giáp thị trấn Như Quỳnh (huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên)
Xã có đường liên tỉnh 179 chạy qua, có Quốc lộ 5 nối liền Hà Nội- Hải Phòng đã tạo cho Dương Xá có nhiều lợi thế trong phát triển Kinh tế-Xã hội, Quốc phòng-An ninh.
Lịch sử
Tên gọi của các làng Dương có từ lâu đời. Thuở đầu gọi còn gọi là ngõ, nằm trong trang Thổ Lỗi, Bắc Ninh. Trang Thổ Lỗi sau đổi thành hương Thổ Lỗi. Hương Thổ Lỗi sau được đổi thành hương Siêu Loại, thuộc lộ Bắc Giang vào năm 1066. Tới thời nhà Trần thì đổi thành Kinh Bắc. Và vào thời vua Lê Quang Thuận, triều đình đã lập ra phủ Thuận An gồm 5 huyện: Gia Lâm, Lang Tài, Gia Bình, Siêu Loại và Văn Giang. Như vậy, Dương Xá xưa đã từng là ly sở của huyện Siêu Loại và là sở của phủ Thuận An dưới thời nhà Lý.
Nói đến Dương Xá là nói đến vùng căn cứ địa cách mạng thời kỳ chống Pháp và có truyền thống yêu nước nồng nàn, qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Dương Xá có 176 liệt sĩ, 3 bà mẹ Việt Nam Anh hùng, 3 cán bộ lão thành cách mạng và 8 cán bộ tiền khởi nghĩa; 54 thương bệnh binh và gần 20 trường hợp là nạn nhân da cam...
Kinh tế
Bên cạnh việc luôn chủ động trong ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, những năm qua Dương Xá còn chủ động chuyển đổi kinh tế theo hướng hàng hóa với việc đưa trên 30 ha ruộng trũng kém hiệu quả chuyển sang nôi trồng thủy sản. Không những thế, Dương Xá còn chú trọng việc giữ gìn nghề truyền thống như nghề chế biến hành tỏi (thôn Thuận Quang), đậu phụ, làm bún (thôn Dương Đình)...Bởi vậy, kinh tế của xã ngày một phát triển, số hộ giàu khá ngày một tăng, số hộ nghèo ngày một giảm.
Sau hơn 20 năm đổi mới, Dương Xá được đánh giá là một địa phương luôn chăm lo cho sự nghiệp giáo dục, luôn giữ vững và nâng cao chất lượng giáo dục đại trà và mũi nhọn. Trường Tiểu học đã đạt chuẩn vào năm 1997, trường THCS đạt chuẩn Quốc gia năm 2006. Các phong trào văn hóa- văn nghệ - thể dục thể thao được duy trì thường xuyên, thu hút đông đảo người dân tham gia.
Có thể khẳng định, bằng chính nội lực của mình người dân Dương Xá đã và đang viết tiếp truyền thống vẻ vang của địa phương, quyết tâm xây dựng quê hương ngày một giàu đẹp văn minh theo hướng hiện đại.
Di tích lịch sử
Là một xã nằm trong vùng đất cổ, có lịch sử trên dưới 3.000 năm Dương Xá hiện lưu giữ nhiều di sản văn hóa vô cùng quý báu như: Trống đồng cổ, đồ dùng sinh hoạt bằng đồng, bằng gốm có từ thời Hùng Vương. Đặc biệt, xã có nhiều di tích lịch sử từ cấp địa phương đến cấp quốc gia. Trong đó phải kể đến: Khu di tích đền thờ Nguyên phi Ỷ Lan-Một công trình vừa mạng ý nghĩa lịch sử sâu sắc lại vừa mang giá trị nghệ thuật cao. Đền Nguyên phi Ỷ Lan không chỉ là nơi thờ phụng một danh nhân lịch sử văn hóa nổi tiếng của cả nước, mà còn là điểm di tích cách mạng đáng trân trọng của dân tộc.
Đài điện ly - Tổng cục Bưu điện, nơi đặt nền móng cho ngành bưu chính viễn thông của Việt Nam khởi sắc;
Di tích đình Dương Đanh thờ tướng Lý Khuê thời 12 sứ quân; tương truyền ông bị Lưu Cơ đánh đuổi và chém chết tại đây.
Đền Phú Thị thôn Dương Đanh.

Thông tin về Xã Kiêu Kỵ (cũ - trước sáp nhập):
Kiêu Kỵ là 1 xã của huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội, nước Việt Nam.
- Tổng diện tích theo k2 là: 5,88 km²
- Tổng số dân: 8331 người (1999)
- Mật độ dân số đạt 1417 người/km².
Xã Kiêu Kỵ có 7 thôn: Kiêu Kỵ, Chu Xá, Hoàng Xá, Gia Cốc, Báo Đáp, Trung Dương, Xuân Thụy và 2 khu dân cư: Thảm len và Liên Cơ.
Lịch sử
Vào đầu thế kỷ XIX, Kiêu Kỵ là một xã thuộc tổng Đa Tốn, phủ Thuận An. Phủ này năm Tự Đức thứ 15 (1862) đổi thành phủ Thuận Thành, năm Duy Tân thứ sáu (1912) lại chuyển sang phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc. Trấn này năm Minh Mạng thứ ba (1822) gọi là trấn Bắc Ninh, năm thứ 12 (1831) đổi thành tỉnh Bắc Ninh.
Trong kháng chiến chống Pháp, Kiêu Kỵ nhập với nhiều làng xã bên cạnh thành một xã lớn mang tên xã Tân Hưng, thuộc tỉnh Hưng Yên (năm 1949 lại chuyển về tỉnh Bắc Ninh). Sau Cải cách ruộng đất (năm 1957), tách các làng: Kiêu Kỵ, Hạ Tốn, Gia Cốc và Xuân Thụy thành một xã mang tên xã Kiêu Kỵ. Năm 1961, xã được chuyển về TP Hà Nội, cùng với các xã khác của huyện Gia Lâm.
Kiêu Kỵ còn là mảnh đất sản sinh ra nhiều anh hùng dân tộc như: Nguyễn Chế Nghĩa - một danh tướng thời Trần, lập được nhiều chiến công trong lần chống quân xâm lược Nguyên Mông lần thứ ba (năm Mậu Tý - 1288). Tên của ông nay được đặt cho một đường phố nối phố Trần Hưng Đạo với phố Hàm Long. Hay Nguyễn Quý Trị - đỗ Hương cống, làm quan Tả Thị lang bộ Binh thời Lê Hiển Tông (1740 - 1786), từng đi sứ sang Trung Quốc và học được nghề giát vàng quỳ rồi truyền nghề cho dân làng, được tôn làm tổ nghề, hàng năm giỗ vào ngày 17 tháng Tám âm lịch. Kiêu Kỵ cũng là quê hương của tướng Nguyễn Sơn (1908 - 1956). Ông tên thật là Vũ Nguyên Bác, tham gia cách mạng từ năm 1926, vào học trường Quân sự Hoàng Phố và hoạt động trong phong trào Cộng sản ở Trung Quốc, từng tham gia cuộc Vạn lý trường chinh ròng rã suốt năm 1935. Năm 1945, ông về nước và giữ các chức vụ chỉ huy quân sự ở Liên khu 5 rồi Liên khu 4. Năm 1949, được phong quân hàm thiếu tướng, năm 1951, trở lại Trung Quốc, công tác tại Bộ Tổng Tham mưu Quân giải phóng Trung Quốc, được phong quân hàm thiếu tướng, nên gọi là “Lưỡng quốc Thiếu tướng”. Năm 1999, tên của ông được đặt cho một con đường từ phố Ngọc Lâm (nơi có Công viên phường Ngọc Lâm, tức thị trấn Gia Lâm cũ) đến sân bay Gia Lâm, dài 1,5km.
Kinh tế
Kiêu Kỵ có nền kinh tế khá phát triển, ngoài trồng lúa, xã còn có hai nghề thủ công có tiếng trong vùng là dát vàng quỳ và làm mực nho. Để làm được mực nho, phải có chất keo nấu bằng da trâu. Mỗi ngày thường có một con trâu bị giết để phục vụ việc này. Thủ trâu được đưa lên làm lễ thành hoàng, nên có câu: "Sống ước làm trai Bát Tràng, Chết ước làm thành hoàng Kiêu Kỵ"
Nghề dát vàng quỳ rất tinh xảo, tỉ mỉ, đòi hỏi nhiều thợ, kiên trì cần mẫn lao động với những thao tác và kỹ thuật. Từ việc xây lò kín và thấp, dùng mùn cưa trộn với keo da trâu, viên nhỏ đốt dưới chiếc nồi ang để tạo bồ hóng, làm mực "lướt" quỳ, vàng phải đập mỏng đều, không rách và chỉ cần lơ đãng một chút là búa quỳ sẽ đập vào ngón tay… 1 chỉ vàng đập mỏng thành 980 lá có tổng số diện tích theo km2 lớn hơn 1m2 thì chưa có ngành công nghiệp nào làm được, kể cả công nghiệp giát vàng của Nhật. Chính vì vậy, cho đến nay, Kiêu Kỵ vẫn là làng duy nhất trong cả nước làm nghề này. Bên cạnh làng nghề truyền thống ngày nay Kiêu Kỵ còn nổi tiếng với nghề may da.
Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân của xã tăng 14%/năm. Cơ cấu kinh tế: CN- TTCN là 58,65%; dịch vụ - thương mại là 12,16% và nông nghiệp bằng 29,19%.
Hiện nay, Kiêu Kỵ đang tập trung quy hoạch quỹ đất thành từng khu vực để kêu gọi, thu hút các nhà đầu tư, các doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư xây dựng, phát triển khu công nghiệp, trung tâm thương mại, khu vui chơi giải trí… trên địa bàn. Đồng thời, xây dựng quy hoạch hệ thống đường giao thông để tạo hành lang kinh tế cho phát triển. Với những cơ chế, chính sách thông thoáng cùng sự đồng thuận của chính quyền và nhân dân địa phương một ngày không xa, Kiêu Kỵ sẽ trở thành một xã phát triển toàn diện của huyện Gia Lâm.
Thông tin về Thị trấn Trâu Quỳ (cũ - trước sáp nhập):
Trâu Quỳ là một thị trấn của huyện Gia Lâm ngoại thành Hà Nội. Trâu Quỳ nằm trên quốc lộ 5 cách trung tâm Hà Nội 12 km.
Thị trấn Trâu Quỳ được thành lập ngày 1 tháng 4 năm 2005 trên cơ sở giữ nguyên trạng diện tích tự nhiên và dân số của xã Trâu Quỳ.
- Tổng diện tích theo k2 là: 734,57 ha
- Tổng số dân: 21.772 người.
Vị trí địa lý
Thị trấn Trâu Quỳ nằm ở trung tâm huyện.
- Phía Đông giáp với xã Phú Thị, Dương Xá
- Phía Tây giáp với xã Đông Dư và quận Long Biên
- Phía Nam giáp với xã Đa Tốn
- Phía Bắc giáp các xã Cổ Bi, Đặng Xá và quận Long Biên.
Trâu Quỳ có trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội, Viện Nghiên cứu Rau Quả, các cơ quan chính quyền huyện Gia Lâm.
Lịch sử
Đầu thế kỷ XIX Thị trấn Trâu Quỳ hiện nay là một vùng cỏ sậy, cỏ lau mọc kéo dài tới tận khu Bãi Sậy (Hưng Yên). Sau cơn lũ lịch sử năm 1871 khiến 5 tỉnh quanh Hà Nội bị vỡ đê làm cho hàng trăm làng mạc bị ngập chìm trong nước, khiến hàng ngàn người dân vùng chiêm trũng Nam Định, Hà Nam, Hà Đông, Hưng Yên phải rời quê hương đi kiếm tìm cuộc sống mới và họ đã tìm đến vùng bãi sậy làm thuê cải tạo đồng hoang thành đồng cấy lúa chiêm và lấy cây lau, cây sậy dựng lều lán hình thành các ấp trại nhỏ, sau nhờ tích cực cải tạo nhiều diện tích cấy được vụ mùa, cư dân các nơi kéo đến lập ấp ngày một đông thêm. Khi thực dân Pháp thực hiện kế hoạch khai thác thuộc địa Đông Dương lần thứ nhất, tên tư sản Mác Ty kiêm chánh mật thám Pháp đã cướp vùng đất này lập đồn điền Mác Ty (rộng 1183 ha). Đến năm 1902 vùng đất này có tổng cộng 200 nóc nhà với hơn 500 lao động. Năm 1948 khu đồn điền này có tên là xã Quang Trung (năm 1961 gọi là Quang Trung 1 để phân biệt với Quang Trung 2 là xã Yên Thường ngày nay). Năm 1966 xã Quang Trung 1 đổi tên thành xã Trâu Quỳ, từ 1/4/ 2005 đến nay là TT Trâu Quỳ.
Dưới thời thuộc Pháp, vùng đồn điền Mác Ty có nhiều cơ sở nuôi dấu cán bộ và là nơi đi về hoạt động của các chiến sỹ cách mạng trung kiên và tại nơi đây, với tinh thần đoàn kết và yêu nước nồng nàn, người dân khu đồn điền đã nhất tề theo Đảng giành thắng lợi trong cách mạng tháng Tám. 9 năm kháng chiến trường kỳ, với sự can trường và dũng cảm vô song, không sợ gian khổ, hy sinh, người dân Trâu Quỳ đã góp phần làm nên những trận “Sấm dậy đường 5” khiến giặc Pháp phải bạt vía kinh hoàng, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và trong thời kỳ chống chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ, chủ nghĩa anh hùng cách mạng đã được người dân nơi đây đẩy lên đỉnh cao. Hàng trăm con em của Trâu Quỳ đã lên đường nhập ngũ và tham gia phục vụ chiến đấu trên các chiến trường. Ở hậu phương, người dân Trâu Quỳ vừa sản xuất, vừa chiến đấu hình thành thế trận chiến tranh nhân dân vững chắc. Tại đây đã có nhiều phong trào nổi tiếng một thời như: “Ba đảm đang” của hội Phụ nữ, “Hàng cây chống mỹ” của các cụ phụ lão, “Những tấn phân chống Mỹ” của hội Nông dân… Cũng tại Trận địa bắn máy bay tầm thấp bằng súng bộ binh 12,7 ly của Trung đội dân quân được bố trí ngay trên cánh đồng làng đã bắn rơi tại chỗ 2 thần sấm (F105D) của không lực Hoa kỳ. Với những đóng góp và thành tích nổi bật trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, cán bộ và nhân dân Trâu Quỳ đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng nhiều huân, huy chương và danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Đời sống văn hóa - Xã hội
Cùng với sự phát triển và mở rộng của thủ đô, hiện nay thị trấn Trâu Quỳ có 12 tổ dân phố là Kiên Thành, Chính Trung, An Đào, Bình Minh, An Lạc, Cửu Việt, Đào Nguyên, Thành Trung, Nông Lâm, Kiên Trung, Vườn dâu, Voi Phục… Diện tích toàn xã là 734,28 ha với tổng số dân trên 2,5 vạn người.
Đảng bộ thị trấn hiện có 602 đảng viên sinh hoạt tại 20 chi bộ. Năm 2011, toàn Đảng bộ có 82% đảng viên được xếp loại hoàn thành xuất sắc và hoàn thành tốt nhiệm vụ, có 14 chi bộ đạt TSVM. Từ năm 2006 đến năm 2010 Đảng bộ thị trấn được Huyện ủy Gia Lâm công nhận là Đảng bộ TSVM.
Hiện trên địa bàn thị trấn có trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội cùng hàng chục doanh nghiệp và cơ quan hành chính của huyện.
Khi còn là ấp, nghề chính của người dân nơi đây là làm ruộng, chủ yếu là cấy lúa và trồng màu.
Từ khi có trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội và được đầu tư lớn để cải tạo hệ thống thủy lợi, giao thông nội đồng, nhân dân Trâu Quỳ đã chủ động tiếp thu tiến bộ khoa học kỹ thuật tập trung phát triển sản xuất với hai mũi nhọn là cây lúa và con lợn, đồng thời mở rộng diện tích ngô vụ đông trên chân hai lúa. Với sự mạnh dạn của nông dân trong việc ứng dụng các tiến bộ về giống và kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp, Trâu Quỳ là một trong những xã luôn giành năng xuất cây trồng cao nhất, nhì huyện.
Thực hiện chương trình chuyển dịch cơ cấu cây trồng và cơ cấu kinh tế và trước xu thế đất nông nghiệp ngày một thu hẹp, Trâu Quỳ đã vận động nhân dân dồn điền, đổi thửa và tổ chức đấu thầu các khu đất hoang hóa, sử dụng kém hiệu quả để thực hiện mô hình kinh tế trang trại, nuôi trồng thủy sản và vườn Đồng. Hiện tại thị trấn đã chuyển gần 50 ha từ cấy lúa sang mô hình kinh tế trang trại và trồng cây giống cho thu nhập cao hơn nhiều lần cấy lúa, trồng màu. Diện tích nuôi trồng thủy hải sản là 57 ha diện tích gieo cấy chỉ còn 190 ha (hiện đã nằm trong quy hoạch).
Hiện nay cùng với nghề nông, TT Trâu quỳ phát triển thêm nhiều nghề phụ, đặc biệt thương nghiệp và dịch vụ ở Trâu Quỳ phát triển khá mạnh với nhiều cửa hàng lớn, nhỏ nằm dọc theo các tuyến phố và trăm nhà trọ cho sinh viên, góp phần tăng nguồn thu nhập cho người dân. Năm 2011, tổng thu nhập của thị trấn đạt 168 tỷ đồng, trong đó thương mại dịch vụ chiếm tỷ lệ 49,2 % cơ cấu nền kinh tế, công nghiệp và xây dựng cơ bản chiếm tỷ trọng 39,8%, nông nghiệp và thủy sản chỉ chiếm 11% tổng thu. Thu nhập bình quân đầu người đạt 19 triệu đồng một năm. Hiện hộ giầu, khá chiếm trên 80%, hộ nghèo trên địa bàn chỉ còn 34 hộ chiếm 0,89% tổng số hộ trong xã.
Cũng như người dân trong các làng xã Việt, dù là dân di cư, song những người dân ở các ấp Trâu Quỳ xưa cũng đã xây đình ở giữa làng để rước đón Thần Hoàng ở quê để thờ phụng.
Ở ấp Bình Minh có ngôi chùa cổ đẹp như một đài hoa hướng dương, chùa có tên Cố Đô Tự, trong chùa có nhiều phật và bia đá. Cách chùa không xa là ngôi đình có cây đại nhiều năm tuổi. Ngoài cổng đình hiện còn nhiều voi đá, sấu đá, nghê đá. Tại đây năm 1927, Chúa Trịnh Cương đã cho xây dựng cung điện ở đây (có Điện Kính Thiên và hành cung của Chúa Trịnh), Song ý định rời đô từ Thăng Long sang đây của Chúa Trịnh không thực hiện được và cung điện đã bị thiêu cháy dưới thời vua Lê Chiêu Thống (1787-1788). Hiện nay tại đây vẫn còn để lại nhiều dấu tích. Cạnh thôn Đào Nguyên có chùa Dâu.
Bên cạnh những nét đẹp truyền thống, hiện Trâu Quỳ đã xây dựng và từng bước hoàn thiện nét đẹp văn hóa mới trong giao tiếp, ứng xử. Công tác cách hành chính của thị trấn đã được công nhận đạt tiêu chuẩn ISO 9001: 2008.
Thông tin về Phường Thạch Bàn (cũ - trước sáp nhập):
Thạch Bàn là 1 phường của quận Long Biên, thành phố Hà Nội, nước Việt Nam.
Phường Thạch Bàn được thành lập năm 2003 trên cơ sở toàn bộ 527,21 ha diện tích tự nhiên và 11.300 người của xã Thạch Bàn, huyện Gia Lâm.
Vị trí địa lý
Địa giới hành chính phường Thạch Bàn:
- Phía Đông giáp huyện Gia Lâm
- Phía Tây giáp phường Long Biên
- Phía Nam giáp phường Cự Khối
- Phía Bắc giáp các phường Phúc Đồng, Sài Đồng, Phúc Lợi.
Phường / Xã / Thị trấn cùng tên Thạch Bàn:

• Xã Thạch Bàn - Huyện Thạch Hà - Tỉnh Hà Tĩnh

Thông tin về Xã Phú Sơn (cũ - trước sáp nhập):
Phú Sơn là 1 xã của huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội, nước Việt Nam.
- Tổng diện tích theo k2 là: 13,72 km²
- Tổng số dân: 7306 người (1999)
- Mật độ dân số đạt 533 người/km².
Các số điện thoại quan trọng
UBND xã Phú Sơn: 04 3362 5123
Vị trí địa lý
- Phía Bắc giáp với xã Thái Hòa.
- Phía Đông giáp với xã Đồng Thái, Vật Lại.
- Phía Nam giáp với xã Tòng Bạt.
- Phía Tây giáp Tỉnh Phú Thọ.
Phường / Xã / Thị trấn cùng tên Phú Sơn:

• Xã Phú Sơn - Huyện Lâm Hà - Tỉnh Lâm Đồng
• Xã Phú Sơn - Huyện Tân Kỳ - Tỉnh Nghệ An
• Xã Phú Sơn - Huyện Nho Quan - Tỉnh Ninh Bình
• Xã Phú Sơn - Huyện Quan Hóa - Tỉnh Thanh Hóa
• Phường Phú Sơn - Thị xã Bỉm Sơn - Tỉnh Thanh Hóa
• Xã Phú Sơn - Thị xã Hương Thủy - Tỉnh Thừa Thiên Huế
• Phường Phú Sơn - Thành phố Thanh Hóa - Tỉnh Thanh Hóa
• Xã Phú Sơn - Huyện Tĩnh Gia - Tỉnh Thanh Hóa
• Xã Phú Sơn - Huyện Chợ Lách - Tỉnh Bến Tre
• Xã Phú Sơn - Huyện Bù Đăng - Tỉnh Bình Phước

Thông tin về Xã Cổ Bi (cũ - trước sáp nhập):
Cổ Bi là một xã của huyện Gia Lâm, Hà Nội, nước Việt Nam. Xã Cổ Bi có 3 thôn là thôn Vàng, thôn Hội, thôn Cam và các khu tập thể: tập thể Cầu 12, tập thể Hồng Hà, tập thể Cơ khí và khu TT Cty Đường bộ 230.
Xã Cổ Bi có tổng diện tích đất tự nhiên là 503 ha; trong đó đất nông nghiệp trên 160 ha. Dân số của xã hiện có 10.254 người với 2.950 hộ (số liệu năm 2012). Cổ Bi là xã ven đô của huyện Gia Lâm, có lịch sử phát triển lâu đời, con người đến sinh cơ lập nghiệp khá sớm. Theo “Đại Việt sử ký toàn thư” thời vua Hùng dựng nước Văn Lang, Cổ Bi thuộc bộ lạc Vũ Ninh quần cư trên vùng đất “địa linh nhân kiệt” với 3 địa danh được coi là “tam cổ” gồm: Cổ Bi, Cổ Loa và Cổ Pháp.
Vị trí địa lý
Xã Cổ Bi nằm ở hai bờ sông Đuống (chủ yếu ở bờ nam), cạnh quốc lộ 5.
- Phía đông giáp với xã Đặng Xá, huyện Gia Lâm.
- Phía nam giáp thị trấn Trâu Quỳ, huyện Gia Lâm và phường Thạch Bàn, quận Long Biên.
- Phía tây giáp phường Phúc Lợi, quận Long Biên.
- Phía bắc giáp với xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm.
Lịch sử
Trải qua hàng nghìn năm Bắc thuộc, thời Lý, Cổ Bi thuộc đất Long Biên, phủ Thuận Đức. Thời Trần thuộc lộ Bắc Giang phủ Thuận An đạo Diên Bắc. Thời Lê thuộc trấn Kinh Bắc. Thời Nguyễn thuộc trấn Bắc Ninh, sau đổi là tỉnh Bắc Ninh. Giữa năm 1961, Hà Nội mở rộng lần thứ nhất, xã Cổ Bi là một trong 31 xã của huyện Gia Lâm. Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, xã Cổ Bi được đổi tên là xã Trung Thành. Trong kháng chiến chống Pháp, Cổ Bi còn có mật danh là “Giang Hoàng”. Năm 1965 để bảo tồn địa danh truyền thống, Ủy ban hành chính thành phố Hà Nội lại đổi tên xã Trung Thành là xã Cổ Bi như ngày nay.
Năm Đinh Mùi, Bảo Thái thứ 8 (1727), Trịnh Cương cho xây hành cung Cổ Bi có tên là phủ Kim Thành (khu vực tổ Bình Minh, Thị trấn Trâu Quỳ ngày nay). Năm 1787-1788 để trả thù nhà Trịnh, Lê Chiêu Thống đã cho đốt tất cả cung điện họ Trịnh xây cất ở Thăng Long, trong đó có hành cung Cổ Bi, hiện nay chỉ còn sót lại sấu đá, voi đá, hổ đá.
Cổ Bi đã từng là đại bản doanh của nhiều triều đại: Hai Bà Trưng, nhà Tiền Lý, nhà Ngô, nhà Trần. Đây cũng là vùng đất có nhiều truyền thuyết huyền bí về các vị Thành hoàng làng của cả 3 thôn.
Trong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc, Cổ Bi có 3 mẹ được truy tặng danh hiệu “Mẹ Việt Nam Anh hùng”; 174 thanh niên ưu tú đã ngã xuống vì độc lập tự do của Tổ quốc… Cổ Bi là một trong ít xã của huyện Gia Lâm có Nghĩa trang liệt sĩ. Nhân dân Cổ Bi đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng 2 Huân chương kháng chiến hạng Hai, 01 Huân chương Chiến công hạng Ba, 01 Huân chương Lao động hạng Hai, 03 Huân chương Lao động hạng Ba về thành tích trong lao động sản xuất.
Kinh tế
Kinh tế chủ yếu của Cổ Bi là sản xuất nông nghiệp, những năm gần đây đã dần chuyển dịch sang thương mại-dịch vụ, chăn nuôi trên địa bàn xã phát triển, nhiều hộ đã đầu tư xây dựng chuồng trại, trang trại, chăn nuôi tập trung với số lượng lớn cho hiệu quả kinh tế cao, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt trên 13%/năm.
Kinh tế tăng trưởng đã tạo điều kiện cho giáo dục, y tế, văn hóa phát triển. Hàng năm số học sinh tiểu học lên lớp đạt 100%, học sinh trung học cơ sở chuyển cấp đạt 94-96%, đến nay xã có 2/3 trường được công nhận “Trường chuẩn Quốc gia”.
Là xã ven đô nên ưu tiên hàng đầu của Cổ Bi hiện nay là chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ sản xuất nông nghiệp sang công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại và dịch vụ. Với sự đoàn kết thống nhất của các cấp ủy Đảng và các tầng lớp nhân dân, Cổ Bi đã và đang quyết tâm xây dựng để trở thành xã Nông thôn mới theo hướng đô thị vào năm 2015.
Phường / Xã / Thị trấn cùng tên Cổ Bi:

• Xã Cổ Bi - Huyện Bình Giang - Tỉnh Hải Dương

Thông tin về Xã Đa Tốn (cũ - trước sáp nhập):
Đa Tốn là 1 xã của huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội, nước Việt Nam.
- Diện tích 7.41 km²
- Tổng số dân: 9953 người (1999)
- Mật độ dân số đạt 1343 người/km².
Xã Đa Tốn ngày nay có 5 thôn (thuộc 4 xã của tổng Đa Tốn cũ) là Khoan Tế, Thuận Tốn, Đào Xuyên, Lê Xá và Ngọc Động.
Vị trí địa lý
Xã Đa Tốn nằm ở phần đất phía đông nam của huyện Gia Lâm
- Phía bắc giáp Thị trấn Trâu Quỳ và trường Đại học nông nghiệp Hà Nội
- Phía đông giáp với xã Kiêu Kỵ
- Phía tây giáp với xã Đông Dư và Bát Tràng
- Phía nam giáp 2 xã Cửu Cao và Phụng Công (thuộc huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên).
Lịch sử
Năm 1831 huyện Gia lâm có 10 tổng, trong đó có tổng Đa Tốn. Tổng Đa Tốn bấy giờ gồm 9 xã là Đa tốn (gồm 2 thôn là Lê Xá và Ngọc Động), Kiêu Kỵ, Khoan Tế, Thượng Tốn (hay còn gọi là Thuận tốn ), Hạ Tốn, Giang Cao, Xuân Thụy, Gia Cốc và Đào Xuyên. Sau cách mạng tháng Tám, chính quyền xóa bỏ cấp tổng, các xã Đào Xuyên, Khoan Tế, Thuận Tốn lập thành xã Minh Tân; Lê Xá, Ngọc Động vẫn thuộc xã Đa Tốn. Năm 1947,2 xã Minh Tân và Đa Tốn hợp nhất thành xã Đại Minh (mở rộng thêm 5 thôn của xã Kiêu Kỵ ngày nay là Kiêu Kỵ, Gia Cốc, Báo Đáp, Hoàng Xá, Chu Xá), sau đổi thành Đại Hưng. Sau cải cách ruộng đất tách ra làm 2 xã Đại Hưng (gồm Đào Xuyên, Lê xá, Ngọc Động, Thuận Tốn, khoan tế) và xã Tân Hưng (gồm Kiêu Kỵ, Gia Cốc, Báo Đáp, Hoàng Xá, Chu Xá). Năm 1966, xã Đại Hưng đổi tên là xã Đa Tốn ngày nay.
Kinh tế
Đa Tốn là nơi sớm tiếp thu ánh sáng của Đảng. Nơi đây từ những năm 40 của thế kỷ XX, nhiều đồng chí lãnh đạo của Đảng đã qua lại hoạt động được nhân dân bảo vệ và nuôi dưỡng tận tình. Nhân dân Đa Tốn đã kiên cường đấu tranh chống đế quốc và phong kiến góp phần vào thắng lợi của cách mạng tháng Tám lịch sử và 9 năm trường kỳ kháng chiến chống Thực dân Pháp xâm lược.
Miến bắc hòa bình, xây dựng CNXH và chống chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ, cán bộ, đảng viên và nhân dân Đa Tốn đã phấn đấu không ngừng, nghỉ để sản xuất giỏi, chiến đấu tốt. Sản xuất lương thực thời kỳ này ở Đa tốn theo hướng “ phát triển trồng trọt, chủ yếu là lúa, coi trọng hoa màu và cây đây; phát triển chăn nuôi, chủ yếu là lợn, gia cầm và nuôi cá”. Thanh niên Đa Tốn thời kỳ này được lấy làm lực lượng nòng cốt trong việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Thực hiện phong trào “ ba sào, năm việc”, đoàn thanh niên xã đi tiên phong trong việc làm bèo hoa dâu, lấy phân bùn để cải tạo ruộng xấu thành ruộng tốt. Thanh niên còn lập những đội xung phong chống mỹ cứu nước đi đầu trong mọi việc sản xuất, chiến đấu và phục vụ chiến đấu.
Bên cạnh đẩy mạnh trồng trọt, Đa Tốn còn phát triển cây đay, cây lấy thuốc, phát triển nghề thảm len, thuê ren xuất khẩu, rồi thành lập trung đội “Bach đầu quân”, “ đội sản xuất phụ lão” chuyên sản xuất cây thuốc nam, trồng cây lấy gỗ, cây ăn quả làm vườn gây quỹ…Với nhiều phong trào thi đua sản xuất điển hình Đa Tốn luôn là địa phương thiết lập những thành tích mới trong tăng vụ, tăng năng xuất cây trồng lập mức thu nhập bình quân đầu người cao hơn bình quân toàn huyện sớm trở thành một điểm sáng về nông nghiệp nông thôn Thủ đô.
Với tinh thần “ thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người” Đa Tốn vừa sản xuất giỏi chi viện nhiều sức của cho chiến trường, vừa động viên con em lên đường vào nam chiến đấu, vừa chủ động thành lập các trận địa trực chiến phối hợp với các đơn vị bạn bắn may bay Mỹ trên bầu trời Hà Nội, vừa làm tốt việc phá bom nổ chậm, cấp cứu, tải thương, v.v…góp phần vào chiến thắng chung trong cuộc kháng chiến chống Mý cứu nước của dân tộc.
Trong các cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc và bảo vệ đất nước, xã Đa tốn có 4 bà mẹ được tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng, có 153 người là liệt sỹ, có 11 gia đình được công nhận là gia đình có công với nước.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong thời kỳ chống Pháp, chống Mỹ, Đa Tốn đã được Đảng và nhà nước tặng danh hiệu: Anh hùng LLVTND; Chủ nhiệm Lê Văn Bùi được tặng danh hiệu Anh hùng lao động.
Đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, với tinh thần tiên phong, xã Đa Tốn lại đi đầu trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cây trồng trong sản xuất nông nghiệp. Xã thực hiện việc quy vùng sản xuất giống, vùng sản xuất rau an toàn, vùng trồng cây ăn quả có giá trị kinh tế cao. Hiện tại toàn xã có hàng chục hộ thuê thầu và dồn điền đổi thửa thực hiện mô hình kinh tế trang trại. Các loại hình kinh doanh, dịch vụ, vận chuyển... ngày một phát triển góp phần tạo nhiều việc làm và thu nhập cho lao động nông thôn. Năm 2011 tổng thu nhập kinh tế toàn xã đạt gần 213 tỷ đồng, bình quân thu nhập đầu người đạt gần 17 triệu đồng/ năm.
Y tế - Giáo dục
Sự nghiệp y tế, văn hóa, giáo dục, DS/KHHGĐ ở Đa Tốn luôn đạt thành tích tốt đứng ở tốp đầu của huyện. Đặc biệt là công tác VHTT, TDTT liên tục đạt thành tích xuất sắc dẫn đầu toàn huyện.
Hiện tại Đảng bộ xã Đa Tốn hiện 341 đảng viên sinh hoạt tại 9 chi bộ.
Hàng năm phân loại, số đảng viên được xếp loại hoàn thành xấu sắc và hoàn thành tốt nhiệm vụ đạt từ %, có từ 79%.đến 85%, và có từ 7 đến 9 chi bộ đạt TSVM. Đảng bộ liên tục giữ vững thành tích tổ chức cơ sở đảng TSVM.
Các đoàn thể nhân dân hoạt động xuất sắc, trong đó đoàn thanh niên, hội nông dân nhiều năm được suy tôn là đơn vị dẫn đầu toàn huyện.
Luôn đi đầu trong thực hiện đổi mới, nhiều năm được UBND thành phố tặng cờ đơn vị xuất sắc dẫn đầu phong trào thi đua của huyện nên năm 2010, xã Đa tốn đã được UBND Thành phố chọn làm điểm thực hiện Đề án xây dựng NTM giai đoạn 1 huyện Gia Lâm.
Di tích lịch sử văn hóa
Đa Tốn vốn là vùng đất cổ nên hiện còn lưu nhiều dấu tích văn hóa Đông Sơn thời dựng nước của vua Hùng như thạp đồng, vũ khí, tiền cổ và các dụng cụ sinh hoạt bằng đồng chứng tỏ Đa Tốn là địa danh nằm trong vùng đất cổ có hoạt động của con người thời đầu Công Nguyên.
Hiện trên địa bàn còn lưu giữ nhiều di vật và di tích kiến trúc nghệ thuật đặc sắc thuộc thời Lê-Nguyễn. Điển hình là chùa Khoan Tế (có tên chữ là Cự Đà). Trong chùa có nhiều tượng Phật bằng gỗ sơn son thếp vàng, đẹp nhất là pho tượng phật bà Quan âm 24 tay, ngoài ra chùa còn giữ được một số bia chuông, khánh cổ.
Chùa Đào Xuyên (có tên chữ là Thánh Ân) - đã được Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cấp bằng Di tích lịch sử. Hiện chùa còn nhiều di vật quý với kiến trúc đặc trưng của thời Nguyễn. Đặc biệt nhất là pho tượng Quan Thế âm được giới nghiên cứu nghệ thuật xếp vào hàng kiệt tác của nghệ thuật tạo tượng phật Việt Nam thế kỷ XVI.
Ở Ngọc động có đình và chùa Ngọc Động (còn gọi là chùa Linh Ứng). Đình Ngọc Động được xây dựng để thờ Ba danh tướng họ Đào - người đã có công giúp Hai bà Trưng đánh đuổi giặc Tô Định nhà Hán.
Ở Thuận Tốn có chùa Giấy và miếu thờ Thành Hoàng làng Thuận Tốn và Đào Xuyên.
Ở Lê xá có Nghè và Đình thờ Thành Hoàng Làng Đào Tam Lang- một trong Ba anh em họ Đào có công trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng.
Xã Đa Tốn nằm trong vùng quê Kinh Bắc nên từ xa xưa đã nổi tiếng về tài chế biến các thực phẩm từ gạo, đỗ tương thành rượu ngon, tương ngọt.
Lịch sử cũng đã từng ghi nhận Đa Tốn là vùng đất hiếu học, Dưới thời Lê, Đa Tốn có 2 người đỗ tiến sỹ. Một người đã làm tới chức Giám sát ngự sử và một người làm quan đốc học.
Thông tin về Xã Bát Tràng (cũ - trước sáp nhập):
Bát Tràng là tên một xã thuộc huyện Gia Lâm, Hà Nội. Xã Bát Tràng gồm hai làng (thôn) là làng Bát Tràng và làng Giang Cao. Cả hai làng đều là làng nghề gốm truyền thống.
Xã Bát Tràng có tổng số diện tích theo km2 đất tự nhiên 164,02 ha với 1.900 hộ, 7.995 nhân khẩu (số liệu năm 2012).
Vị trí địa lý
Xã Bát Tràng nằm ở bờ phía đông (tả ngạn) của sông Hồng. Địa giới hành chính xã Bát Tràng như sau:
- Phía đông giáp với xã Đa Tốn.
- Phía bắc giáp với xã Đông Dư.
- Phía tây giáp Sông Hồng
- Phía nam giáp với xã Kim Lan (huyện Gia Lâm) và xã Xuân Quan (huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên).
Xã Bát Tràng hiện nay được thành lập từ năm 1964, gồm 2 thôn Bát Tràng và Giang Cao.
Lịch sử
Bát Tràng là tên gọi cũ của làng Bát Tràng thuộc huyện Gia Lâm, Hà Nội từ trước năm 1945. Trước đây hơn 700 năm, người dân thôn Bát Tràng di cư từ làng Bồ Bát (xã Bồ Xuyên và trang Bạch Bát thuộc tổng Bạch Bát, huyện Yên Mô, phủ Trường Yên, trấn Thanh Hóa ngoại, nay là hai thôn của xã Yên Thành, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình, theo vua Lý Công Uẩn rời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long, đến vùng đất bồi trên bờ sông Hồng, lập phường làm nghề gốm (gạch xây dựng); lúc đầu thôn Bát Tràng được gọi là Bạch Thổ Phường, Xã Bát Tràng (tức làng Bát Tràng ngày nay) thuộc tổng Đông Dư, huyện Gia Lâm, phủ Thuận An, tỉnh Bắc Ninh) sinh sống chủ yếu bằng nghề làm gốm sứ và buôn bán và làm quan. Thời nhà Hậu Lê, xã Bát Tràng thuộc huyện Gia Lâm, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc. Sang thời nhà Nguyễn, năm 1822 trấn Kinh Bắc đổi làm trấn Bắc Ninh, năm 1831 đổi làm tỉnh Bắc Ninh, lúc này xã Bát Tràng thuộc tổng Đông Dư, huyện Gia Lâm, phủ Thuận An. Đến năm 1862 chia về phủ Thuận Thành và năm 1912 chia về phủ Từ Sơn. Từ tháng 2 đến tháng 11 năm 1949, huyện Gia Lâm thuộc về tỉnh Hưng Yên. Từ năm 1961 đến nay, huyện Gia Lâm thuộc ngoại thành Hà Nội. Năm 1948, xã Bát Tràng nhập với xã Giang Cao và xã Kim Lan lập thành xã Quang Minh. Từ năm 1964, xã Bát Tràng được thành lập gồm 2 thôn Bát Tràng và Giang Cao như hiện nay.
Kinh tế
Trong quá trình phát triển đi lên của mình, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Bát Tràng luôn xác định: “Xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, phát triển kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm”. Bởi vậy từ nhiều năm nay Đảng bộ luôn được công nhận là “Đảng bộ trong sạch, vững mạnh”. Kinh tế ngày một phát triển. Theo đó, tốc độ phát triển kinh tế của xã đạt trung bình trên 14%/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, thủ công nghiệp chiếm 70%; dịch vụ thương mại chiếm 27%; nông nghiệp chiếm 3%; bình quân thu nhập đầu người đạt từ 8,5 - 9,6 triệu đồng/năm. Là quê hương của làng nghề truyền thống, hiện Bát Tràng đã có hơn 60 đơn vị kinh tế, gần 1.000 hộ sản xuất, kinh doanh mặt hàng gốm sứ, cho thu nhập hàng trăm tỷ đồng mỗi năm (số liệu năm 2012).
Cùng với phát triển kinh tế, Bát Tràng còn tập trung cho các hoạt động khác trên địa bàn như văn hóa, y tế, xã hội, an ninh quốc phòng.
Bằng những bước đi tự tin, vững chắc, Bát Tràng đang đổi mới từng ngày, hòa cùng nhịp đập của đất nước trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Làng nghề
Làng gốm Bát Tràng
Làng gốm Giang Cao
Di tích lịch sử
Đình Bát Tràng
Đền Bát Tràng
Kim Trúc Tự - Chùa làng Bát Tràng
Di tích Nhà tưởng niệm Bác Hồ
Di tích xưởng in Báo Độc Lập và Bản Quốc Ca Việt Nam đầu tiên tại Bát Tràng
Miếu Bát Tràng
Đình làng Giang Cao
Chùa Tiêu Dao
Miếu Bản
Văn Chỉ